Bramhartigheden

Terugblikken en andere hoogstpersoonlijke overpeinzingen.

De doop, afwassing van zonde?

    door Bram, 28/05/2017 14:02

Elke spirituele traditie wordt gekenmerkt door een dogmatisch vastgelegd beginsel. In het christendom is dat de zondigheid van de mens en de verlossing daarvan door het zoenoffer van Jezus. Zo’n ...


Het zwijgen van Jezus

    door Bram, 11/04/2017 11:25

Het zwijgen van Jezus Om in deze tijd ontroerd te worden door de Matteüs-passie van Bach hoef je niet te geloven dat de bezongen gebeurtenissen ook werkelijk hebben plaatsgevonden. En dat ...


O ja? O nee! Mijn afscheid van Plato

    door Bram, 19/03/2017 15:08

“Dat is niet van deze wereld”, hoorde ik eens iemand zeggen die zojuist een gerecht had geproefd. Ze had ook kunnen zeggen: “Dat is onaards lekker”, want de betekenis daarvan is hetzelfde. Het is ...


Barmhartige Samaritaan

    door Bram, 21/02/2017 00:32

In het verhaal van de barmhartige Samaritaan in het Nieuwe Testament wordt het volgende verteld: Er ligt iemand langs de weg, duidelijk in nood. Er komt een priester langs en die denkt bij ...


Pythagoras en de harmonie der sferen

    door Bram, 02/02/2017 12:02

Pythagoras kennen de meesten wel van de beroemde ‘stelling van Pythagoras.’ Maar er is veel meer over hem te vertellen. Hij deed onder andere een verrassende ontdekking over geluid. Dat was ongeveer ...


Pythagoras en het Omvattende

    door Bram, 31/01/2017 11:27

Niet iedereen zal het ook zo ervaren hebben, maar ik vond wiskunde op de middelbare school leuk. Dat was voor mij toen een reden om me in de geschiedenis van de wiskunde te verdiepen. En zo kwam ik ...


Luther en het gezag

    door Bram, 27/01/2017 11:15

In 2017 is het 500 jaar geleden dat Luther zijn stellingen timmerde op de deur van de kerk in Wittenburg. Daarmee begon de reformatie. Hier een bijdrage aan de herdenking: Luther kent geen ...


Stilte

    door Bram, 26/12/2016 21:12

“Hebben jullie ruzie?” Dat was de enigszins benauwde vraag van een logee. “Hoezo?” vroeg ik verbaasd. “Jullie hebben al een hele tijd niets tegen elkaar gezegd.” Ik heb er meteen mijn Lief bij ...


Alles van waarde...

    door Bram, 05/06/2016 11:39

Met enige weemoed zie ik het onvermijdelijke gebeuren. Ik moet daarbij denken aan de uitspraak van Lucebert: “Alles van waarde is weerloos”. Het betreft het woord gnosis. Als men mij vraagt ...


Vrouwen in RK-kerk en gnostiek

    door Bram, 13/04/2016 09:43

De erkenning van de gelijkwaardigheid van vrouwen en mannen zou voor de RK-kerk een dogmatische sprong zijn, niet alleen een culturele. Paulus zei al: Een vrouw dient zich gehoorzaam en bescheiden ...


Zo gij niet wordt als een kind.....

    door Bram, 12/03/2016 20:11

Deze wil ik hier graag even houden: Zo gij niet wordt als een kind...


Emotionele openheid

    door Bram, 26/02/2016 11:44

Emotionele openheid ontstaat door het vermogen tot oordeelloos waarnemen van je emoties, hoe die ook zijn. Dat is behoorlijk lastig, want het oordelen over emoties zit bij de meeste mensen diep ...


Mystieke werkelijkheid

    door Bram, 21/08/2015 11:05

Er zijn twee heel verschillende ervaringen van de werkelijkheid. In de ene, die ik de alledaagse noem, ben je in het hier en nu. Je kijkt om je heen en je ziet, hoort, ruikt en voelt van alles. In ...


De schepper als godin

    door Bram, 30/04/2015 10:12

Het is soms grappig, en ik bedoel werkelijk grappig, om oude teksten opnieuw te lezen en te ontdekken wat daarmee gesjoemeld is. Het grappige is natuurlijk dat je het ineens doorhebt. Allerlei ...


Empathie

    door Bram, 15/02/2015 11:38

Het woord empathie komt in oude gnostische teksten niet voor, maar de betekenis daarvoor zeker wel. Je zou, wat mij betreft, zelfs wel kunnen zeggen dat empathie een van de kernpunten is van de ...


Hier en Daar, een kerstverhaal

    door Bram, 20/12/2014 14:36

Bij zijn geboorte al bleek zijn rechter been korter dan zijn linker. Hij merkte dat zelf pas toen hij naar school ging. De andere kinderen plaagden hem er mee. Dat maakte hem zeer ongelukkig. Dat ...


Elk mens zijn eigen Messias?

    door Bram, 22/09/2014 15:08

In de gnostiek wordt gezegd dat de Christus in de mens woont, en zelfs dat elke mens een Christus is. Maar wat betekent dat? Ik bezocht eens een door franciscanen georganiseerde bijeenkomst. Een ...


De zeef van oud en nieuw

    door Bram, 31/08/2014 11:13

Als ik een oude tekst lees, bijvoorbeeld een evangelie uit het Nieuwe Testament, wil ik vooral weten wat daarin nieuw is, nog nooit eerder gezegd. Ik gooi bij wijze van spreken die tekst in een zeef, ...


Quispel en de ontdekking van de Nag Hammadi-geschriften

    door Bram, 05/07/2014 09:32

Een korte documentaire over de ontdekking van de Nag Hammadi-geschriften door prof. Gilles Quispel.


Mystiek en leegte, Leo de Jong

    door Bram, 03/07/2014 10:14

Een prachtige en verhelderende terugblik van de dominicaanse monnik Leo de Jong op zijn mystieke ervaringen en de donkere nacht van de ziel die daaraan voorafging. (Het is een deel van een serie ...


Annemiek Schrijver in gesprek met Gilles Quispel

    door Bram, 17/06/2014 14:34

Het is al weer jaren geleden dat Annemiek Schrijver in Het Vermoeden van de IKON sprak met Gilles Quispel. Quispel speelde een belangrijke rol in de openbaarmaking van de Nag Hammadi-teksten. Het is ...


De wereld van Heinrich

    door Bram, 17/06/2014 09:59

Het is 1943. Ergens hoog in een klein bergdorpje in Duitsland woont Heinrich. Hij is veertien jaar. Het vaderland is in gevaar en Heinrich wordt opgeroepen om soldaat te worden en het vaderland te ...


Egoloosheid

    door Bram, 18/04/2014 23:05

Ik ben de autobiografie van Aleid Schilder aan het lezen. Ze beschrijft met haarscherpe precisie hoe het christelijk geloof in de zondigheid van de mens haar geestelijk en lichamelijk verminkt heeft. ...


Aangifte

    door Bram, 22/03/2014 15:44

Ik heb vrijdagochtend meteen aangifte gedaan bij de politie in mijn woonplaats tegen de uitlatingen van Wilders. Ik las zojuist dat een Marokkaanse vrouw bij een geldautomaat ingesloten werd door ...


Interview 'Arjuna en Weg van de held', Omroep Ohm

    door Bram, 21/03/2014 13:16

Kortgeleden ben ik geïnterviewd door Rinus van Warven voor de hindoe-omroep Ohm over de relatie tussen 'De weg van de held' van Joseph Campbell en de Bhagavad Gita. Het is uitgezonden op 8 maart ...


Koorddanser

    door Bram, 07/03/2014 15:23

Span er een koord overheen Span er een koord overheen Over wat je hoorde en wat nooit meer uit je hoofd verdween. Over ‘o, jij moet nog zoveel leren’, over ‘ik bepaal de regels hier en die ...


De maagdelijkheid van moeder Maria

    door Bram, 28/02/2014 14:27

Van iemand die het weten kon vernam ik de volgende anekdote over kardinaal Simonis, toen nog bisschop van Utrecht. Als iemand bij het bisdom in Utrecht solliciteerde voor secretaresse, chauffeur ...


Roodkapje en het rechte pad

    door Bram, 27/02/2014 18:27

Ken je het verhaal van Roodkapje? Vast wel. Het standaard verhaal is dat Roodkapje op ziekenbezoek gaat naar grootmoeder. Haar eigen moeder waarschuwt Roodkapje dat ze op weg naar oma op het rechte ...


Hoofdstuk 1 Gnosis en Gnostiek

    door Bram, 16/02/2014 13:03

Voor de komende herziene uitgave van mijn boek over gnosis en gnostiek heb ik een compleet nieuw eerste hoofdstuk geschreven. Het meeste daarvan heb ik al eens eerder hier als een losse stukjes ...


Katharen, ethisch dualisme

    door Bram, 10/02/2014 10:34

Voor het laatst lees ik nu de tekst van mijn boek over de katharen, voor het in produktie gaat. Soms denk ik dan: ja, dat is een mooi stukje. Zo ook dit: Dualisme van goed en kwaad Het leven doet ...


Eva als rebel

    door Bram, 07/02/2014 11:13

Zoals steeds weer opnieuw blijken gnostische teksten een heel ander licht te werpen op de canonieke teksten in het Nieuwe Testament. In Matteüs staat: "Wat God heeft verbonden mag de mens ...


Thomas naar de uitgever

    door Bram, 22/01/2014 15:02

Mooi, weer een mijpaaltje. Vorige week heb ik het herziene manuscript van mijn boek over het Thomas evangelie naar de uitgever gestuurd. Is er veel veranderd? Ja, nogal wat. Het was niet zo dat ...


Geen apocalyps in het Thomas evangelie

    door Bram, 27/12/2013 17:09

Laten we nog eens een paar teksten naast elkaar zetten, die van Thomas en die van het Nieuwe Testament en zien welke sfeer daaruit spreekt. Vissen In logion 8 van Thomas staat: En hij zei: De ...


Mens sta op en herinner jezelf

    door Bram, 23/12/2013 10:54

Jezus zegt in logion 106 van het Thomas evangelie: Als jullie de twee één maakt, zul je een zoon van de mens worden. De schrijver van het evangelie van Matteüs noemt Jezus ...


Elk mens zijn eigen Messias

    door Bram, 20/12/2013 11:39

Ik bezocht eens een bijeenkomst, georganiseerd door franciskanen. Een vertegenwoordiger van het bisdom Utrecht hield een lezing. Er was na de lezing gelegenheid tot het stellen van vragen. Op ...


De twee naturen van de mens

    door Bram, 16/12/2013 22:02

In logion 61 van het Thomas evangelie stelt Salomé aan Jezus de vraag: ‘Mens, wie ben jij?’ Ze spreekt hem dus nadrukkelijk aan als ‘mens’ niet als Heer. Dat is al opvallend. Maar wat voor ...


Maria Magdalena, boetvaardige zondares?

    door Bram, 11/11/2013 10:10

In de gnostische teksten die werden teruggevonden bij Nag Hammadi, geldt Maria Magdalena als de apostola apostolorum, de eerste onder de apostelen of ook wel de leraar van de apostelen. Van haar ...


Isis, Horus, Maria, Jezus

    door Bram, 10/10/2013 14:07

Er bestaan veel christelijke afbeeldingen van moeder Maria met kindje Jezus op schoot. Die zijn overgenomen van Isis met kindje Horus op schoot. Isis als Egyptische godin is het mythische symbool ...


Mijlpaaltje

    door Bram, 04/10/2013 17:02

Vandaag weer een mijlpaaltje bereikt. Ik heb zojuist de herziene tekst van mijn boek over de katharen naar Ankh-Hermes gestuurd. Die is klaar. Nu nog die andere twee. Maar voor nu: hallelujah.


Paulus: je hebt het in je...

    door Bram, 25/09/2013 11:38

In het oudste evangelie, dat van Thomas, is Jezus gewoon mens. En in Thomas zegt Jezus dat je als medemens kunt worden als hijzelf, dat je zelfs aan hem gelijk kunt worden (logion 108). Het oudste ...


Wat mij aanspreekt in de gnostiek...

    door Bram, 18/09/2013 11:33

Wat mij aanspreekt in de gnostiek is dat die de morele verantwoordelijkheid van het handelen bij de mens zelf plaatst en niet in wetten, eventueel van een god gegeven, los van de mens. Wat me ...


Lied van de parel

    door Bram, 13/09/2013 10:45

Voor de komende herziene versie van mijn boek over gnosis en gnostiek heb ik een eigen vertaling gemaakt van het Lied van de Parel. Dat is een van de mooiste oude verhalen met een overduidelijke ...


Boeken

    door Bram, 06/09/2013 14:15

Er is, wat mij betreft goed nieuws. Uitgeverij Synthese is failliet gegaan en dat riep problemen op met de uitgave van mijn boeken. Ondertussen heb ik een nieuwe uitgever bereid gevonden mijn boeken ...


Paard ben ik

    door Bram, 11/08/2013 16:32

Wij paarden praten veel met elkaar. Wat wil je ook. Als je in een stal staat heb je niet veel anders te doen. Omdat wij in een stal van elkaar gescheiden zijn met houten balken of halfhoge muurtjes ...


Vreemdeling en naastenliefde

    door Bram, 09/08/2013 12:00

Als joch van zo'n tien jaar las ik de boeken van ene Penning over de Boerenoorlog. Die oorlog speelde zich af in Zuid-Afrika, rond 1900. Die boeken daarover had ik geleend uit de bibliotheek van de ...


Gnostiek en advaita vedanta

    door Bram, 31/07/2013 14:15

Je kent ongetwijfeld de uitspraak uit het hindoeïsme “Gij zijt Dat” (Tat twam asi). Daarmee wordt bedoeld dat er iets in de mens is dat wezensgelijk is aan het alomvattende wezen van de ...


Johannes en de ongelovige Thomas, een botsing van visies

    door Bram, 12/07/2013 15:36

Van alle teruggevonden teksten uit de begintijd van het christendom heeft het evangelie van Thomas het meeste opzien gebaard. Het stichtte grote verwarring onder gelovige kerkhistorici. Want in ...


Gnostiek en christendom

    door Bram, 15/04/2013 14:27

Hoe past de gnostiek binnen het christendom? Nou, dat is niet zo moeilijk uit te leggen. Ik hoef daar alleen maar een tekst van Luther voor te citeren. Daaraan kan ik duidelijk maken dat de gnostiek ...


De vis van Pythagoras

    door Bram, 02/04/2013 13:46

In de klassieke oudheid, al lang voor het begin van onze jaartelling, bestonden er zogenaamde mysteriescholen in Egypte en Griekenland. Die moeten een belangrijk onderdeel van de klassieke cultuur ...


Een portie Tholen

    door Bram, 31/03/2013 13:35

Zo, ik heb gisteren weer een flinke portie Tholen gehad. Ik was daar op familiebezoek, en dat was heel aangenaam, maar tussendoor hoor je ook allerlei verhalen. Over tante Mientje bijvoorbeeld. Ze ...


Het verraad van Judas. Judas? Wie is dat?

    door Bram, 28/03/2013 10:28

Op goede vrijdag, voorafgaand aan Pasen vindt een dramatische gebeurtenis plaats: het verraad van Judas. Het verhaal begint zo: ‘Degene die ik kus,’ had hij gezegd, ‘die is het, die moet je ...


Maria Magdalena en het laatste avondmaal

    door Bram, 27/03/2013 12:51

In Frankrijk trof ik bij verrassing in enkele kerken een afbeelding aan van Maria Magdalena als een van de discipelen van Jezus. Op twee daarvan is zij zelfs onmiskenbaar aanwezig bij het laatste ...


Het paasverhaal anders verteld

    door Bram, 25/03/2013 13:45

De evangeliën in het Nieuwe Testament vertellen het verhaal over de kruisiging van Jezus, en wat daaraan voorafging. Aan dat verhaal is in de kerkelijke traditie een betekenis toegevoegd: de ...


Zelfaanvaarding

    door Bram, 09/03/2013 16:55

Ik ben opgegroeid met de zwarte kousen-kerk. Daar was de mens zondig, heel erg zondig en onbekwaam tot enig goed. Ik herinner me een gesprek tussen mijn moeder en een oudere dame, een soort ingewijde ...


Overgave, de sleutel van de poort van openheid

    door Bram, 20/02/2013 10:35

Tijdens het proces van spirituele groei kunnen allerlei heftige emoties zich aandienen, soms op uiterst ongelegen momenten. Naarmate je groeit in emotionele openheid, is de kans groot dat zich ...


grenservaringen

    door Bram, 27/01/2013 00:27

Sommige gebeurtenissen in je leven kunnen een mysterieus gevoel oproepen. Dat gevoel overkomt je. Dat gevoel vertelt je dat deze gebeurtenis uitstijgt boven het alledaagse. De zinvolheid van die ...


Het web van illusies, een variatie

    door Bram, 15/01/2013 12:24

Ik nam die foto, zag hem op de computer, zag de gelijkenis en kon het niet laten. Te leuk om deze beeldspeling voorbij te laten gaan. Wil je het zien? Klik op: Web van illusies


Een wereld-vraag en een nieuwjaarswens

    door Bram, 04/01/2013 13:11

Er was eens een man en die was heel erg bang voor honden. En dat werd almaar erger. Hij raakte er helemaal van overtuigd dat alle honden altijd gemeen zijn. Rothonden zijn het, allemaal, zei hij ...


De ont-beelding van alle beelden

    door Bram, 30/12/2012 12:33

De beroemde mysticus Juan de la Cruz (1542 – 1591) was aanvankelijk een nogal fanatiek fundamentalistisch baasje Als Carmeliet wreef hij zijn mede-broeders onder de neus dat ze zich niet meer aan de ...


Mystiek is het verbrijzelen van religieuze hypocrisie

    door Bram, 29/12/2012 21:54

Mystiek is het verbrijzelen van de religieuze hypocrisie. Het is het forceren van de deur om opnieuw toegang te krijgen tot de kern van het geloof. Daarom is mystiek vaak volkomen a-religieus. Ze ...


De hond als kroon van de schepping, een kerstverhaal

    door Blaf de Hond, 22/12/2012 18:08

De bron van alle wijsheid is, zoals algemeen bekend, de hondenmand. Als ik daarin lig, met mijn kop op mijn poten, starend in de verte, komen de diepste gedachten over de aard van het bestaan tot ...


Open en gericht bewustzijn

    door Bram, 17/12/2012 15:24

In de toestand van open bewustzijn vangen we allerlei signalen op uit de omgeving, ook de meest subtiele. Denk aan een jager in de jungle. Plotseling hoort hij een vreemd geritsel. Hij zal dan al ...


Macht en onmacht van de Archonten

    door Bram, 15/12/2012 12:43

Volgens de gnostische mythologie heerst een Demiurg over de mensen met behulp van ‘de Machten’ ook wel Archonten genoemd. Overeenkomstig de wijdverbreide overtuiging in de klassieke oudheid zetelen ...


Begeerte, motivatie, verlangen

    door Bram, 14/12/2012 14:54

Veel onderdrukkingsmechanismen ontstaan door een natuurlijk aspect van de mens te voorzien van een negatief geladen benaming. Het negatieve in de benaming wordt dan de rechtvaardiging voor de ...


't Is een wonder, bovenwonder dat mensen....

    door Bram, 19/11/2012 15:54

Er waren eens twee heren, ene Vroom en ene Dreesman, die een bezoek brachten aan een derde heer, een notaris. De heren Vroom en Dreesman zeiden tot de notaris “Wij willen dat u een schepping uit het ...


De gems in de verte

    door Bram, 15/11/2012 13:48

De gems in de verte Bram Moerland Frankrijk, Les Gorges du Verdon. Het is nacht. Ik lig op mijn rug op de kiezels van een strandje langs de rivier de Verdon. Mijn reisgenote, één ...


Noli me tangere

    door Bram, 12/11/2012 13:01

‘Houd me niet vast’ zegt Jezus tegen Maria Magdalena, als ze hem ontmoet bij het lege graf na de krusiging. Die uitspraak in het evangelie van Johannes heeft veel vragen opgeleverd. Hij wordt vaak ...


Worden als een kind?

    door Bram, 06/11/2012 10:52

Achterberg Kind Terwijl we het niet laten blijken dat werelden in ons bezwijken, kijkt het kind ons aan. Hij weet er alles van en vindt vanzelf een naam, bewaard ...


Schoonheid van verval 3

    door Bram, 23/10/2012 11:11

De foto-oogst van een weekje vakantie in de Algarve, Portugal. Het zijn detail-opnames van vissersboten in Santa Luzia de Travira. Schoonheid van verval 3


Maria Magdalena

    door Bram, 17/10/2012 10:16

Er is weer veel te doen over Jezus en Maria Magdalena, na de recente vondst van een papyrusfragment uit de vierde eeuw. Jezus noemt daarin Mariam 'mijn vrouw'. Er zijn goede redenen om aan te nemen ...


Boeddhisme en christendom, min en plus

    door Bram, 05/08/2012 15:00

Wanneer was het ook weer? Ik geloof zo begin jaren tachtig van de vorige eeuw. Rond die tijd besloot ik een cursus inleiding tot het boeddhisme te volgen. Ik kwam terecht bij een Tibetaanse lama ...


Castaneda, de wereld als beschrijving

    door Bram, 05/08/2012 12:28

citaat uit: Carlos Castaneda, Journey to Ixtlan, pag. 8 en 9 Om duidelijk te maken wat ik bedoel, moet ik eerst uitleggen wat Don Juan het beginsel van tovenarij noemde. Hij zei: ‘Voor een ...


Sethiaanse gnostiek

    door Bram, 17/07/2012 13:23

In mijn vorige Bramhartigheid gaf ik een samenvatting van de valentiniaanse gnostiek. De valentiniaanse teksten uit het midden van de tweede eeuw tonen een helder beeld van Jezus. Hij is een leeraar ...


Leugen en waarheid volgens Valentinus

    door Bram, 16/07/2012 12:33

In de begintijd van het christendom was er een verwarrend grote verscheidenheid aan opvattingen over Jezus. Het Nieuwe Testament wekt de indruk alsof er al vanaf het begin een helder verhaal over ...


Liefde en het niet-weten

    door Bram, 04/07/2012 15:02

Ik kreeg elders op het forum de vraag van Luc wat mijn relatie met het goddelijke is. Hier een poging tot antwoord. Alle religieuze of spirituele tradities (die vat ik maar even samen) kun je ...


Het Vermoeden

    door Bram, 15/06/2012 11:32

Annemiek Schrijver in gesprek met Bram Moerland in het programma Het Vermoeden van de IKON.


Het Grote Geluk en het denken als Boosdoener

    door Bram, 24/04/2012 16:08

Een van de meest opmerkelijke eigenschappen van taal is dat je er in kan liegen. Je kunt verhalen verzinnen over van alles en nog wat, en die zelfs als waarheid over de werkelijkheid presenteren. De ...


Zoek mij in uw vreugde en smart

    door Bram, 18/02/2012 22:42

Zoek mij in uw vreugde en in uw smart Kijk naar mij, luister naar mij. Eet mij op met uw aandacht. Verban mij niet met uw blik. Hoor mij niet aan met argwaan. Laat uw spreken mij niet ...


Still face

    door Bram, 17/02/2012 13:54

Eén van mijn dochters is psychotherapeut. Ze liet me vorig weekend op een verjaarsfeest van een kleindochter vol enthousiasme een filmpje op youtube zien. Het gaat over menselijk contact en ...


Bruno Paul de Roeck, IM

    door Bram, 07/01/2012 16:19

Op 5 januari is overleden Bruno Paul de Roeck. Zijn boek "Gras onder je voeten" was een mijlpaal in mijn leven. Er was een tijd dat we elkaar broertjes noemden. Ik gedenk hem in ...


Campbell, weg van de held

    door Bram, 02/01/2012 14:24

De cultuurfilosoof Campbell onderzocht oude mythen, sprookjes en andere verhalen en ontdekte daarin een grondpatroon. Ze vertellen over de fasen van het pad van de individuatie. Hij onderscheidde ...


De eenzame Jezus, een kerstverhaal

    door Bram, 14/12/2011 20:19

Zo'n tweeduizend jaar geleden zocht een echtpaar asiel in Egypte. Hun zoontje groeide voorspoedig op. Hij werd opgenomen in de zaak van zijn vader en leerde van hem het timmervak. Hij bleek al snel ...


Gnostiek en flow, nieuw boek van Marlies Terstegge

    door Bram, 04/11/2011 11:51

Op de eerste dag van de maand van de spiritualiteit (november 2011) is een prachtig nieuw boek verschenen. Het is van Marlies Terstegge en het gaat over flow en geluk. Waarom vind ik dit boek nu zo ...


Open en gesloten bewustzijn, intuïtie

    door Bram, 05/10/2011 12:28

In de toestand van open bewustzijn vangen we allerlei signalen op uit de omgeving, ook de meest subtiele. Denk aan een jager in de jungle. Plotseling hoort hij een vreemd geritsel. Hij zal dan al ...


Campbell, De weg van de held

    door Bram, 23/06/2011 12:15

De cultuurfilosoof Campbell onderzocht oude mythen, sprookjes en andere verhalen en ontdekte daarin een grondpatroon. Ze vertellen over de fasen van het pad van de individuatie. Hij onderscheidde ...


Waarom laat je me niet slapen?

    door Bram, 20/06/2011 13:16

Gisteravond op BBC2 geluisterd naar de finale van het concours in Cardiff voor jonge zangers: ‘The world’s best singer’. Dat concours winnen is zo ongeveer het hoogste wat je als jonge zanger kunt ...


Herstel lichaamsbewustzijn

    door Bram, 14/06/2011 12:55

De oorspronkelijke opzet van de leer van Boeddha is om verlost te worden van de eeuwige wederkeer door zich almaar herhalende reïncarnaties. De oplossing is ook letterlijk als een oplossing te ...


De onuitsprekelijke ervaring van de Nyingma-orde

    door Bram, 08/06/2011 12:53

Stel je doet mee aan een toneeluitvoering. Je gaat zo op in je rol dat je denkt dat je dat bent. Door je zo met een rol te identificeren kun je vergeten wie je in het gewone leven bent. Maar stel ...


Vreemdeling en naastenliefde

    door Bram, 01/06/2011 11:21

Het Chinese confucianisme had een geheel eigen verbeelding van de werkelijkheid. Die verbeelding van de werkelijkheid beschreef Confucius als de enige echte werkelijkheid. Zijn leer beschouwde hij ...


Lied van de Parel

    door Bram, 27/05/2011 10:06

Een van de mooiste verhalen uit de teruggevonden gnostische teksten is het ‘Lied van de Parel.’ Dat gaat over een koningszoon die uitgezonden wordt naar Egypte om daar een parel te zoeken. Maar, daar ...


Je vader en moeder verlaten?

    door Bram, 24/05/2011 12:09

Er is een boeddhistische anekdote over een lama die zijn leerlingen uitlegt dat ze hun vader en moeder moeten doden. Op een volgende bijeenkomst vertelt één van de leerlingen ...


Vreemdeling

    door Bram, 23/05/2011 18:30

Er is een boeddhistische anekdote over een lama die zijn leerlingen uitlegt dat ze hun vader en moeder moeten doden. Op een volgende bijeenkomst vertelt één van de leerlingen ...


Leegte en Dao

    door Bram, 23/05/2011 11:52

Zoals ik al eerder vertelde behoren de Zeeuwse schorren tot mijn dierbaarste jeugdherinneringen. Als ik daarover zwierf had ik een gevoel van zorgeloze goedheid. Ik was één met weer en ...


Confucius, Boeddha en het 'ik'

    door Bram, 16/05/2011 11:03

In het oude China bestonden heldere afspraken over ieders identiteit. Die afspraken maakten deel uit van het confucianisme. Zo werd nauwkeurig beschreven hoe het is om de eerste zoon te zijn, en de ...


De drie domeinen van de werkelijkheid

    door Bram, 10/05/2011 15:16

De werkelijkheid zoals we die ervaren, dus het totaal van al onze ervaringen, kunnen we toekennen in drie verschillende domeinen. Elk van die drie domeinen leidt min of meer een eigen, onafhankeijk ...


Emotionele censuur, emotionele dwang

    door Bram, 02/05/2011 10:27

De vorige Bramhartigheid ging over emotionele openheid. Hoe zou je die kunnen bevorderen, als je dat zou willen? Wat kun je daartoe doen? Emotionele openheid is een natuurlijke staat. Het behoort ...


Emotionele openheid

    door Bram, 27/04/2011 12:50

Emotionele openheid ontstaat door het vermogen tot oordeelloos waarnemen van je emoties, hoe die ook zijn. Dat is behoorlijk lastig, want het oordelen over emoties zit bij de meeste mensen diep ...


Zarathustra, Mozes, Jezus

    door Bram, 05/03/2011 15:20

Het is algemeen bekend dat veel verhalen uit het Oude Testament ontleend zijn aan de omliggende culturen van het Joodse volk. Zo komt het zondvloedverhaal van Noach uit het Babylonische ...


Loslaten en overgave

    door Bram, 26/01/2011 12:58

Als mens wordt je geboren in een situatie. Dat heet in het existentialisme de geworpenheid van je bestaan. Je hebt er niet voor gekozen om te zijn wie je bent met de leeftijd die je hebt en alles wat ...


Uitverkoren

    door Bram, 06/01/2011 10:32

In mijn jeugd leerde ik al vroeg wat de straf op de zonde was die de kerkgangers in mijn geboortedorp na hun dood te wachten stond: de hel. Ging iedereen in die kerk naar de hel? Nee, niet ...


Gnostiek als dwaalleer, nog steeds

    door Bram, 05/01/2011 12:11

Vanwege hoor en wederhoor, zullen we maar zeggen, toch ook eens naar de orthodoxie luisteren. De verraderlijke zuigkracht van de gnostiek


Abraham en het offer van Isaak

    door Bram, 29/12/2010 13:45

Een voorbeeld van een verhaal dat alleen goed begrepen kan worden vanuit de tijd en de cultuur waarin het geschreven werd, is het verhaal van Abraham uit het Oude Testament waarin verteld wordt dat ...


Valse profeet en zo

    door Bram, 28/12/2010 11:26

Ik heb het wellicht al eens eerder verteld, maar ik was de grote teleurstelling van mijn moeder. Zij, en niet alleen zij, ook de ouderlingen van de kerk, zagen in mij als jongeling een toekomstige ...


Het leven is lijden?

    door Bram, 20/12/2010 14:38

In mijn jeugd leerde ik dat alle mensen zondig waren en bovendien onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad. Maar er was een verlossing daarvan mogelijk: het geloof in het zoenoffer van ...


De vlucht van hier naar daar

    door Bram, 10/12/2010 10:53

Het heeft me altijd verbaasd waarom er in spirituele stromingen over de hele wereld zo’n afkeer bestaat tegen het aardse bestaan in zijn verschillende verschijningsvormen. Het lijkt wel alsof de ...


Mystieke ervaring

    door Bram, 07/12/2010 11:30

De mystieke ervaring is naar mijn opvatting een universeel menselijke mogelijkheid die los staat van enige godsdienst. Je kunt dus ook heel goed een atheïstische mysticus zijn, zoals ...


Ruth als antwoord op Ezra

    door Bram, 02/12/2010 14:18

En zo komen we na Zarathustra en Ezra (zie de vorige Bramhartigheden) bij het oudtestamentische verhaal van Ruth. Dat verhaal leest als een protest tegen de handelswijze van Ezra. En wat mooi en ...


Laatstse Avondmaal met twee vrouwen, in Carmona, Spanje

    door Bram, 30/11/2010 14:06

Ik kreeg een bijzondere foto toegestuurd door Petra van Rossum. Het is een afbeelding van het laatste avondmaal in een kerk in Spanje, de "Iglesia prioral de Santa Maria de la Asuncion" in ...


Zelf, zelfloosheid en zelfrealisatie

    door Bram, 29/11/2010 14:39

In mijn toelichting bij de proloog van het Thomas-evangelie noem ik twee naturen van de mens: de persoonlijke natuur en de Christus-natuur. Dat zijn traditionele namen voor twee verschillende ...


Zarathustra, Mozes, Jezus

    door Bram, 26/11/2010 23:30

Het citaat uit het Bijbelboek Ezra in de vorige Bramhartigheid kwam ik weer tegen bij mijn voorbereidingen voor een lezing over Zarathustra. Ik kende die tekst van Ezra allang, maar was er nu opnieuw ...


Ezra en de allochtone vrouwen

    door Bram, 24/11/2010 14:38

Een van de meest onbarmhartige teksten uit het Oude Testament lezen we in Ezra. Ezra keert terug naar Jeruzalem uit de Babylonische ballingschap, zo rond 600 vC, en stelt daar orde op zaken. Hij ...


Liefde en nabijheid

    door Bram, 12/10/2010 14:04

Liefde betekent voor mij vooral de bereidheid een medemens nabij te zijn in leed en vreugde. Maar dat is kennelijk niet voor iedereen altijd even vanzelfsprekend hoe en wat dat is. Laat ik een ...


Meneer pastoor en de wijsheid van de weigering

    door Bram, 26/09/2010 13:19

Laten we ons in gedachten een pastoor voorstellen, een echte herder in de goede betekenis van het woord, met hart voor zijn parochianen. Op een dag ontvangt hij een bericht dat in een gezin uit zijn ...


Emotionele openheid

    door Bram, 19/09/2010 11:32

Emoties zijn belangrijk. Ze verschaffen je informatie over jezelf en de wereld, en vooral over de kwaliteit van je bestaan. Emoties zijn boodschappers. Emotionele openheid ontstaat door het ...


Overgave en de vermijding daarvan

    door Bram, 12/09/2010 13:18

Wie een heel mens wil worden, en als heel mens wil samenvallen met de Bron, zal de werkelijkheid als geheel moeten omarmen, met alles erop en eraan, zonder enig voorbehoud. Dat heet overgave. ...


Marokkaantje

    door Bram, 06/09/2010 11:32

De bel gaat. Het is rond half zeven, en we zitten aan tafel. Zal wel weer een collecte zijn. Ik doe open en zie een jochie van, ik schat, elf jaar. Hij heeft pikzwart, krullend haar, en een ...


Gepofte aardappelen

    door Bram, 27/08/2010 11:51

Een dezer dagen wandelden we door de hoofdstraat van een oud stadje met vestingwallen en zo. Plots waaide er een geur uit de deur van een café. En vrijwel onmiddellijk gleed ik terug in mijn ...


In memoriam Jean Duvernoy

    door Bram, 24/08/2010 00:04

Eergisteren, 22 augustus 2010, bereikte mij het bericht dat Jean Duvernoy is overleden. Dat bericht raakte mij. Jean Duvernoy is belangrijk voor mij geweest. Zijn boek over de religie van de katharen ...


"Gij zult niet oordelen." O nee?

    door Bram, 10/07/2010 14:35

"Hoe zit het nou met de geraaktheid van het hart waar jij het steeds over hebt, en de oordeelloosheid die zo belangrijk wordt geacht in veel spirituele tradities?" vroeg iemand me onlangs. ...


Voor allemaal, maar...

    door Bram, 06/01/2010 16:49

Ik kreeg de volgende reactie van Steen op mijn boek over het Evangelie van Thomas: Ik lees in Schatgraven In Thomas. Verbaasd kwam ik er achter dat wat ik vind een naam heeft. Dat is handig want ...


Stoep

    door Bram, 03/11/2009 09:34

Ik loop door een stadje. Het is er stil. Een moeder met een dochtertje loopt midden op de straat. Het dochtertje zal ongeveer drie jaar zijn. Plots staat het meisje stil. Ze wijst met uitgestrekte ...


Tante Tona

    door Bram, 07/09/2009 14:37

Mijn oma van moederszijde stierf in het kraambed. Ze liet een man en zes kinderen achter. Ik heb haar nooit gekend. Zoals in die tijd gebruikelijk was in de sociale omgeving waar ik opgroeide, ...


Bevrijding van het lijden?

    door Bram, 21/08/2009 12:07

Ik heb in mijn leven nogal wat rondgestruind in allerlei spirituele tradities. En het viel me al snel op dat nagenoeg elke traditie een poging doet om het lijden te verklaren en via die verklaring ...


Is de gnostiek tegen seks?

    door Bram, 11/07/2009 13:41

Toen ik veertien jaar oud was, heb ik radicaal gebroken met de God van het christendom zoals die in mijn dorp wekelijks vanaf de kansel uitgebeeld werd: een boze God die mensen niet aflatend almaar ...


Het Grote Stille Woud

    door Bram, 01/07/2009 16:31

Ik heb een tijdje gebivakkeerd in het Grote Stille Woud. Vraag niet waar dat is, want dat is niet helemaal duidelijk. Het leek mij dat het in Zuid-Frankrijk was, maar het kan ook heel goed heel ...


Erbarme Dich twee maal

    door Bram, 14/04/2009 19:21

Twee maal heb ik voorafgaand aan deze Pasen een Mattheus Passion gehoord. Voor mij geldt altijd het 'Erbarme dich' als een soort toetssteen. Neemt de zanger me mee? Weet hij of zij me te raken? Het ...


De lege straat

    door Bram, 27/02/2009 11:11

Een vrouw zit op een stoel voor het raam naar buiten te kijken tot ze haar man ziet verschijnen. Hij zal om zes, zeven uur thuiskomen, hij zal dronken zijn en hij zal haar slaan, zoals elke dag ...


Kameel, leeuw, kind

    door Bram, 03/02/2009 10:29

Er was eens een kameel. Het was een kameel met ambitie. Hij wilde het beste kameel ter wereld worden. Hij leerde zichzelf om in de kortst mogelijke tijd grote hoeveelheden water op te slurpen, zodat ...


Eikenblaadje

    door Bram, 20/01/2009 15:33

Er was eens een eikenblaadje. Het was een heel mooi eikenblaadje en dat vond het eikenblaadje zelf ook. Daar was-ie eigenlijk wel trots op. Toen de herfst naderde en de blaadjes begonnen te ...


Behang

    door Bram, 17/01/2009 11:08

In het dorp waar ik woon was ik met kleindochter van elf jaar naar de kerstboomverbranding. Ik kreeg een telefoontje: ‘Opa, wil jij ook naar de kerstboomverbranding?’ Ja hoor, opa wilde ook naar ...


Lachen

    door Bram, 08/01/2009 10:51

Ik maak een wandelingetje met kleindochter van bijna vijf jaar, samen met logeerhond. We komen bij een zandpad met een verkeersbord. Rode rand, dwarse rode streep met afbeelding van auto en ...


Procrustus

    door Bram, 05/01/2009 17:21

Er was eens een Griek. Hij heette Procrustus. Hij leefde zo’n 2500 jaar geleden. Nou ja... leefde. De verhalen over hem dateren in elk geval uit die tijd. En hij leeft nog steeds in dat ...


Overwinning

    door Bram, 06/11/2008 14:38

Kortgeleden bracht ik een bezoek aan de tentoonstelling in Rotterdam van schilderijen van Charlie Toorop. Die middag bracht me zomaar ineens een heel bijzondere ervaring. Want behalve het zien van ...


Bomen over God

    door Bram, 13/09/2008 10:34

Omdat we allemaal met een taal opgroeien, lijkt het wel alsof er eerst woorden zijn en we ons vervolgens kunnen afvragen wat een woord nou precies betekent of wat voor gevoelswaarde het heeft. Maar ...


Anders, maar even vanzelfsprekend

    door Bram, 07/07/2008 13:45

Op de kop af 50 jaar geleden verhuisde ik van het Zeeuwse platteland naar een stad. Zeventien jaar was ik. Een cultuurschok was het. Mijn studie in Leiden deed mij belanden in een tot dan toe voor ...


De gems in de verte

    door Bram, 20/06/2008 16:04

Frankrijk, Les Gorges du Verdon. Het is nacht. Ik lig op mijn rug op de kiezels van een strandje langs de rivier de Verdon. Mijn reisgenote, één van mijn dochters, slaapt. Rechts van ...


De drie Leidse Boeddha's

    door Bram, 16/06/2008 12:29

Toen ik in Leiden was gaan studeren, bezocht ik daar zo nu en dan eens een museum. Die openden voor mij als jong mens geheel nieuwe en fascinerende vensters op de wereld. Maar ik had in het begin ...


Voorbij de beelden, de mystiek van Johannes van het Kruis

    door Bram, 02/06/2008 09:55

De mysticus Johannes van het Kruis (Juan de la Cruz 1542 – 1591) was aanvankelijk een heel fanatiek en zeer fundamentalistisch baasje Als carmeliet wreef hij zijn medebroeders onder de neus dat ze ...


Geloven als een kind

    door Bram, 31/05/2008 23:24

“Ik was de moeder” zegt het meisje tegen haar speelkameraadje. En dan “was’ hij dus de vader. En samen spelen ze vervolgens hun zelfgeschapen werkelijkheid. Ze geloven in hun verhaal - zolang het ...


Het Ego

    door Bram, 15/05/2008 08:41

Aan de rand van het dorp waar ik ooit ben opgegroeid was een smal pad. Dat heette het Spookwegje. Mij werd in mijn jeugd verteld dat het daar spookte. Nie-mand had er ooit werkelijk een spook gezien, ...


De twee gezichten van Judas

    door Bram, 25/04/2008 11:59

Onlangs werd de teruggevonden tekst gepubliceerd van het Evangelie van Judas. Merkwaardig genoeg speelt hij daarin de rol van de verlosser van Jezus, niet de verrader zoals we hem uit het Nieuwe ...


De vreemdeling op weg naar huis

    door Bram, 23/04/2008 11:01

In zijn boek ‘Reis naar Ixtlan’ beschrijft Carlos Castaneda een ontmoeting met de indiaanse medicijnman Don Juan. Hij wordt een leerling van hem en vertelt in zijn boeken over zijn inwijding. ...


De dood van Socrates

    door Bram, 17/04/2008 17:33

In mijn jeugd waren er twee soorten zijnservaringen: binnendijks en buitendijks. Ik heb die eerder beschreven in de Bramhartigheid “De veiligheid van het buitendijkse gevoel” Binnendijks was er het ...


Vreugde voor de mens die zichzelf hervindt en ontwaakt!

    door Bram, 10/04/2008 11:24

In mijn jeugd hoorde ik in de kerk de dominee mededelen dat alle daar verzamelde mensen zondig waren. In plaats van boos weg te lopen kwamen ze tot mijn verbazing elke zondag weer terug om diezelfde ...


"Ik ben het, Heer. Zie mij." Portretten van Fayum.

    door Bram, 24/03/2008 11:18

Bij mijn zoektocht naar de oorspronkelijke betekenis van het Thomas-evangelie heb ik geprobeerd die tekst te verstaan met oren van die tijd. Ik heb al eerder hier verteld dat in die tijd het ...


Het Erbarme Dich uit de Matthäus van Bach

    door Bram, 21/03/2008 14:09

Elders in het forum plaatste Carla een link naar een uitvoering van het Erbarme Dich uit de Matthäus Passion van Bach op YouTube. Heel passend bij deze dag: Goede Vrijdag voor Pasen. Wat een ...


De veiligheid van het buitendijkse gevoel

    door Bram, 20/03/2008 10:10

‘Waarom gaan al jouw lezingen toch over Jezus, terwijl je zo’n ruimdenkend mens bent?’, vroeg iemand me onlangs op de man af. Tja... Waarom eigenlijk? Omdat ik van verbazing nog niet bekomen ...


Uit het woestijnzand herrezen

    door Bram, 13/03/2008 16:30

Bij mijn zoektocht naar de oorspronkelijke betekenis van het Thomas-evangelie heb ik geprobeerd die tekst te verstaan met oren van die tijd. Ik heb al eerder hier verteld dat in die tijd het ...


Simonis en de altijddurende maagdelijkheid van Maria

    door Bram, 11/03/2008 17:07

Kardinaal Simonis is met pensioen. Ik wens hem een heel mooie oude dag. En ik wil hier terugblikken op een gedenkwaardige bijdrage van hem aan de sollicitatieprocedure op het bisdom Utrecht. Als ...


De vreemdeling

    door Bram, 09/03/2008 16:16

Toen ik nog een kind was, bezocht ik trouw elke zondag de kerk, aan de hand van mijn moeder. Met drie pepermuntjes in de broekzak. Zo hoorde dat in ons gezin. Daar, in die kerk, was een man die het ...


Pantheon

    door Bram, 07/03/2008 12:04

Het was aangenaam weer in Rome, zo vroeg in het voorjaar. Net warm genoeg om zonder jas buiten op een terrasje te zitten, maar nog niet zo druk dat je overal in de wachtrij moest voor de ...