Pakkende teksten

Wat is Gnosis?

    door een voorbijganger, 23/12/2006 15:50. #3175. 3 reacties, laatste

De nu volgende tekst heb ik al eens op een andere site geplaatst. Die is nu al uit de lucht en ik heb het gevoel dat hij hier iets beter op zijn plaats is.
Het is de inleiding van het boek: Gnosis - Das Buch der verborgenen Evangelien, samengesteld door Werner Hörmann. Het verscheen bij Pattloch Verlag in 1989 (ISBN 3-629-00525-X).
Ik vind het zelf een prachtige tekst. De vertaling uit het Duits is van mezelf, dus vergeef me eventuele germanismen.

Wat is Gnosis?

"Geef het op, je over God en de wereld, etc. je hersenen te martelen. Sorteer je Zelf uit uit jezelf. Leer diegene op het spoor te komen, die alles in je botweg voor zichzelf opeist; die zegt: mijn God, mijn begrip, mijn denken, mijn geest, mijn lichaam! Probeer uiteen te rafelen: Waar komen depressie en vreugde, liefde en haat vandaan? Waar komen slapeloosheid en het slapen-moeten vandaan, zonder één van beide te willen? Waar komen afkeer en aantrekking vandaan, zonder één van beide te willen? Als je dat uitgeplozen hebt, dan pas zul je je Zelf vinden. In je. Dat is het Ene, dat is het vele. Dat is het Jota! Alleen zó zul je de uitweg uit je zelf vinden."

Dit bij Hippolytus bewaarde brieffragment van de Arabier Monoimus is pure Gnosis. Want Gnosis betekent weliswaar 'kennis', het is echter direct besef, zonneklaarheid die je niet meer kunt kwijtraken. Gnosis is op de eerste en op de laatste plaats: het in-zicht van het eigen Zelf.

Is Gnosis dus het beroemde 'Ken je zelf'dat ons vele honderden jaren deed herinneren - daar, boven de deurdrempel van de God van Delphi?
Neen. Gnosis is geen cultus. De leer van Delphi dreigde met vergelding en vernietiging van degene die de grens tussen goden en mensen achteloos overschreed.
Gnosis vindt niet een God en niet een mens en overschrijdt geen verboden drempels. De Gnosticus vindt zich elke keer zelf.
Dus is Gnosis filosofie van het bewustzijn?
Neen. Want Gnosis is niet-toetsbaar zich zelf.
Het "Jota" van de Gnosis is het doorstaan hebben van kwelling, pijn, lijden, ellende, narigheid. Gevonden Zelf. Gnosis is ingeziene Vrede.

Zolang Gnosis nog niet heidens, nog niet Joods, nog niet christelijk geworden is, is het puur.
En waar ze dat wel geworden is - en zo was haar geschiedenis - bleef ze desalnietemin geheel zich Zelf. Geschenkte Zelf-zicht, geheel gratis weten wie je bent. Antwoord. Gnosis weet, volgens een door Clemens van Alexandria overgeleverde belofte "wie we waren en wat we geworden zijn. Waar we vandaan komen en waar we terecht gekomen zijn. Waar we heen gaan en waarvan we bevrijd zijn. Wat onze geboorte en wat onze wedergeboorte betekent."

Gnosis is juist niet weten dat iemand kan 'hebben', maar het is het Weten zelf. En de Gnosticus vergaat het niet zoals de smekers in Eleusis of op Samonthrake die "ingeweid" werden in het Mysterie. Hij her-kent slechts wat al IS, wat al was en wat nog zal zijn.
De Werkelijkheid is de Gnosis altijd één stapje vooruit. De Gnosticus beseft zich zelf als deel van deze Werkelijkheid en IS werkelijkheid. De rest is geldige weg: "Wij allen hebben de dwang van het 'moeten ontstaan' begrepen en we zijn nauwkeurig onderricht over de wegen waarop de mens in de wereld gekomen is. En wij alléén kunnen de ondergang overbruggen en aan gene zijde komen." De peratische Gnostici kunnen volgens Hippolytus zo spreken, omdat ze zijn wat ze zeggen. Omdat ze al aan gene zijde zijn en overbrugd hebben. Gnosis is al gebeurd, nu wordt ze geweten. De dwang is ontkracht, het 'moeten' is afval geworden. Wat de Gnosticus IS, was hij altijd al. De voor-gnostische hopeloosheid, het geen-uitweg-weten, berust op een gebrek aan informatie. Gnosis garandeert onsterfelijkheid omdat de mens onsterfelijk IS. De Gnosticus heeft inzicht in de oorsprong van de mens, wil zeggen: hij IS deze oorsprong. Hij weet de Weg. Hij IS de Weg.

"Ik ken me zelf en weet, vanwaar ik kom en ik schreeuw de ongebroken Wijsheid", kan de wetende tegen al het (bet)weterige zeggen. Ireneus van Lyon, die deze trotse Wijsheid heeft bewaard, kan ze niet begrijpen omdat hij ze niet IS.
"Anderen mogen vanuit hun vooronderstellingen ter kennis nemen, dat het voor mij - die in de rust was - ongepast is om over iets anders te praten, omdat ik in deze rust ook zal ZIJN." Zo luidt dan ook de zachte kritiek van Valentinus aan het adres van al diegenen die niet ingezien hebben. Want Gnosis kennen alleen diegenen, die Gnosis ZIJN.

Hoe krijgen de zo-wetenden echter inzicht?
Plotseling, NU en héél eenvoudig!
De één - we hebben hem al genoemd: het was Momoines de Arabier - "ziet" de kleinste letter van het Griekse alfabet, de Jota, en weet alles, wat er te weten valt. De ander, Poimandres, "hoort" een roep en kent de Vrijheid. Eentje slaat zijn Homerus open en wordt bij het reciteren van het vijfde gezang van Odysseus met zijn neus op de "huilende" Odysseus gedrukt. Dan weet hij de Weg aan gene zijde van Ithaka. Een ander mompelt het 27ste vers van de Bijbel voor zich uit "en hij schiep hem mannelijk en vrouwelijk", en vanaf dat ogenblik bestaat er voor hem slechts één mens: DE "mens". Valentinus "gaat" langs een nieuwgeboren kind en is plotseling de overtuigendste stem van de "EEN-zichtig Wetende".
Maar of zus, of zo, of héél anders: wie tot in-zicht "komt", is gelukzalig. Want Gnosis IS Evangelie.



Heb de tekts alleen vluchtig doorgelezen maar moet heb nog eens goed laten bezinken. Ben deze week kwaad geweest om niets. Gelukkig heeft iemand behoed dat ik die woede ook daadwerkelijk zou uiten en daardoor, teruggeworpen op mijzelf, kwam ik erachter dat het kleine kind in mij boos was dat het niets met de ander te maken had. Dan komt er ook meer lucht voor jezelf, je kunt je partner weer echt aankijken, dingen voelen en ervaren zonder de waas van somberheid en woede.


Ik weet niet 'een voorbijganger' of je deze reactie nog leest, ik heb je tekst eens aandachtig gelezen en vind het ook een prachtige tekst! De moeite om te bewaren bij mijn favorieten.
Dank je wel


Door de reactie van Marie geattendeerd op jouw tekst.
Heb al veel van je gelezen en alles wat jij gepost hebt al met aandacht gelezen.

Sluit me in iedergeval aan bij de reactie van Marie.
Dit is een prachtige tekst.
Ook bedankt hiervoor.


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie:
 

Plaats zelf een nieuw bericht.