Pakkende teksten

Zelf

    door Trudy, 02/01/2011 09:23. #40039. 25 reacties, laatste

Aanvankelijk verbeeldde ik mij, dat ik het was die aan God dacht, en dat ik hem kende en beminde. Tenslotte zag ik in, dat Hij aan mij had gedacht eer ik aan Hem dacht, dat Hij mij had gekend eer ik Hem kende, dat zijn liefde tot mij voorafging aan mijn liefde tot Hem, en Hij mij eerst had gezocht zodat ik Hem kon zoeken.

Abu Yazid al-Bistami


www.youtube.com/watch?v=NKEItegftb8&feature=related


Mooie tekst, Trudy. Ik neem aan dat hij van een sufi is? Het is een typische sufi-tekst, lijkt me.

Eerder sprak ik elders over de behoefte aan een nieuwe vorm van spiritualiteit. En daarom wil ik iets over deze tekst zeggen.

Wat Abu Yazid al-Bistami hier beschrijft is een ervaring. Vervolgens verklaart hij die ervaring in woorden en beelden die in zijn spirituele omgeving vertrouwd en herkenbaar zijn. Hij kent de liefdeservaring toe aan God. Dat verstaan ze. Maar is dat niet een duiding, een kadering, een bewoording achteraf? Ik denk het wel.

De tekst is vergelijkbaar met het even fraaie gedicht van Jan Luyken:

Jan Luyken
De ziele betracht de nabyheyt Gods

Ick meende oock de Godheyt woonde verre,
In eenen troon, hoogh boven maen en sterre,
En heften menighmaal myn oogh,
Met diep versuchten naer om hoogh;
Maer toen ghy u beliefden t'openbaren,
Toen sagh ick niets van boven nedervaren;
Maer in den grondt van myn gemoet,
Daer wiert het lieflyck ende soet.
Daer quamt ghy uyt der diepten uytwaerts dringen.
En, als een bron, myn dortstigh hart bespringen,
Soo dat ick u, o Godt! bevondt, te zyn
den grondt van mynen grondt.


Ook hier beschrijft Jan Luyken een ervaring. Hij denkt God eerst ver weg, zoals hij dat als protestant geleerd heeft. Vervolgens heeft hij een ervaring. En hij benoemt die door te zeggen dat het god was die in de diepte van zijn gemoed kwam 'uytwaerts dringen.' Maar was het wel God, de God van zijn protestantse geloof?

Zou je die ervaring ook kunnen beschrijven zonder het woord God daarin te gebruiken? Ik meen van wel. Maar hoe dan?

De theoloog Harry Kuitert schreef in een van zijn boeken: 'Alles van boven komt van beneden.' Hij bedoelt daarmee te zeggen dat alles wat aan God wordt toegedacht voortkomt uit menselijke ervaringen.

Die menselijke ervaringen zijn wat ze zijn. Ze zijn op zich woordloos, ongeduid, onbeschreven. Om ze kenbaar te maken aan je medemens kun je niet anders dan gebruik maken van geldige beelden die je medemensen verstaan. En zo kun je dus die ervaringen op een herkenbare manier benoemen als afkomstig van God, alsof de ervaring een godservaring is.

Nu heb ik daarmee persoonlijk een probleem. Het woord God komt mij namelijk niet makkelijk uit de mond. Ik heb niets met het woord God. Het is zelfs voor mij negatief geladen. En er ook een communicatief probleem. Als ik het woord God gebruikt, vind er ook meteen onder de toehoorders een duiding van mijzelf plaats, alsof ik in God geloof op de traditioneel christelijke, kerkelijke manier. Dat botst behoorlijk. Zo ben ik niet en zo wil ik ook niet gekend worden.

Niettemin komen de ervaringen die Abu Yazid al-Bistami en Jan Luyken beschrijven mij vertrouwd voor. Het heeft in mijn leven enige tijd en aarzeling gekost om te beseffen dat ze het over een ervaring hebben die mij niet vreemd is. Maar ik dicht die ervaring niet toe aan God. Ik heb iets ervaren, iets groots en indrukwekkends, maar ik heb geen behoefte om die aan een instantie buiten mijzelf toe te kennen.
Niettemin kan ik de beweging in hun gemoed die Abu Yazid al-Bistami en Jan Luyken beschrijven goed volgen. Zo ongeveer is het mij ook gegaan, meen ik dan.
Maar ik noem dat liever de ervaring van de diepte van de werkelijkheid.
Iets daarvan heb ik ook beschreven in mijn toelichting bij logion 111.

Er speelt nog iets anders mee. Niet alleen komt het woord God me moeilijk uit de mond, ik voel ook grote schroom om over mijn eigen mystieke ervaringen te spreken. Ik doe dat niet graag. Ik laat het liever indirect uit mijn woorden blijken. Wie het herkent zal het wel herkennen, denk ik dan. En vanuit die schroom is het wel prettig om die ervaring aan iets buiten jezelf toe te kennen. Dus dan begrijp ik Abu Yazid al-Bistami en Jan Luyken ook wel weer in hun spreken over God. Maar mij gaat dat niet lukken. God is voor mij geen geldig woord meer.
Ik wil liever mystieke ervaring integreren in het aardse bestaan als een universele menselijke mogelijkheid, los van enig geloof en zonder dat ik daar een transcendente werkelijkheid voor nodig heb.


:-)


Ik kan helemaal onderschrijven wat je beschrijft, Bram. Ook ik gebruik woorden en beelden om iets te beschrijven en tegelijkertijd weet ik dat het nooit helemaal die woorden en beelden zijn. Dat er iets onbeschrijfelijks onder zit. Het woord en beeld valt niet samen met de ervaring. Misschien is dat wel "het je geen beeltenis maken van uw God", wie weet.
Vorige week las ik de volgende intrigerende tekst in het voorwoord van een dromenboek:
" In het begin van ons leven doet de wereld zich aan ons voor zoals hij is. Maar anderen- onze ouders, onderwijzers, andere opvoeders- hypnotiseren ons om de wereld te 'zien' en op de 'juiste' wijze te verklaren. Zij drukken hun stempel op de wereld, zij geven namen en geven stemmen aan de wezens die er leven en aan de gebeurtenissen die er voorvallen, zodat wij daarna de wereld in geen andere taal meer begrijpen, noch kunnen horen dat zij andere dingen tegen ons zegt.
Het is onze opdracht de hypnotische ban te verbreken, zodat we niet langer doof en blind zijn en meer talen verstaan als we de wereld met nieuwe stemmen tot ons laten spreken, en we moeten alle mogelijke betekenissen daarvan opschrijven in het boek van ons bestaan.
Weest voorzichtig in de keuze van uw hypnotiseurs !¨

Sidney Jourard

Dat laat mijn inziens ook zien dat we ons stomweg gaan bedienen van de beelden waarmee we opgegroeid zijn, misschien wel gehypnotiseerd. Daarom krijgen christenen visioenen over Maria (of zo) en boeddhisten over Boeddha en laat het meteen ook de betrekkelijkheid zien van het beeld. Zolang we ons dat maar realiseren is er naar mijn idee niets aan de hand. Lekker doen, honden dromen over brood en vissen over water, zoiets. Kwalijker wordt het wanneer je er een absoluut waarheidsgehalte aan gaat toekennen. En dat is natuurlijk gebeurd in onze inmiddels behoorlijk uitgekauwde christelijke traditie. In mijn idee sprankelt het alleen nog in sommige vrijzinnige gemeenschappen en in de hoek van het esoterisch christendom. Ze maken volgens mij een goede kans om "vrij" te blijven omdat ze niet uitgaan van een bepaald soort waarheid.
Maar los daarvan: ik zou er geen probleem mee hebben om de mystieke ervaring los te koppelen van welk geloof dan ook en het te integreren in het "aards bestaan". Maar nu speel ik even de advocaat van de duivel :-) : stel je hebt de macht om dat te bewerkstelligen ontwortel je niet een samenleving op die manier? We hebben nu eenmaal onze wortels in de christelijke traditie en op die manier geven mensen vorm aan hun ervaringen. Ik ben bang dat het slechts sterke benen zijn die de weelde kunnen dragen van een "lege" vormgeving. Wat denken jullie hierover?



Dag Marieke, hoewel ik je vraag graag serieus neem, vind ik het moeilijk om hem te beantwoorden.

Ik weet niets over de al of geen sterke benen van een ander.
Ik weet niet voor wie de wortels liggen in de Christelijke traditie.
Ik weet niet af de Christelijke traditie is uitgekauwd.
Heb er ook geen enkel probleem mee wanneer iemand een absoluut waarheidgehalte aan iets toekent.

Ken wel mensen die ( niet stomweg ) maar vanuit de grond van hun bestaan zijn opgegroeid met beelden, ( anders dan die van mij), welke hun bestaan schragen tot op de dag van vandaag.

Een klein voorbeeldje: mijn moeder heeft nooit enige betrekkelijkheid ervaren met haar beeld van Maria. Zij leefde er aan op.
Het was haar toevluchtoord.
Voor haar een absolute waarheid.

Je begrijpt misschien wel, dat ik geen antwoord heb, anders dan met respect te mogen zien wat een ieder aan haar/zijn beelden ontleent. Die vrijheid wil ik graag zelf en uiteraard ook de ander.


Hallo Marieke,

'De vinger die naar de maan wijst is niet de maan'.



@'De vinger die naar de maan wijst is niet de maan'.

Ja, wat een mooi beeld, he?? Dat zegt het precies.


Hoiiiiiiiii :-), koffie, samen koken, spinazie, aardappels schillen, moeilijk, geen dunschiller,wat nu?, tafeldekken, lekker kletsen, jongens zijn stom, meiden nog stommer, pubers, iedereen aantafel,stoere knapen, lachen, gieren, plagen en weer ‘goed maken’, samen eten, discussies, toetjes, yoghurt en vanille vla, niet genoeg vla!, afruimen en afwassen, er snel vandoor gaan, geen zin, kom op!, meiden naar de bios, auto in en wegbrengen, AWBZ, Tv kijken, Glee!, gedichten uitwisselen, gedeelde hobby, sollicitatieformulier helpen in vullen, vakkenvuller met trots, C.I.Z, koffie of thee?, koekje, even naar moeders, pincode kwijt! wat nu?, werkweigering, frustratie, geheime verliefdheid, rode wangen en een lach, sms-je, film is afgelopen, auto in en ophalen, giechelende meiden, achterbank, fout pakeren, oeps! tafel dekken voor de volgende dag, Paracetamol, nog even napraten, huilen, rapporteren, de dood, vertrouwen en trouwen,zelfstandigheid,nuchter, welterusten! Welterusten! :-)

I love it!


O heerlijk!! Jaha, moeders....ik kan er over meepraten. Twee geweldige pubers thuis, jonge mensen in de dop die al zo mooi hun eigen weg zoeken. En inderdaad, het leven is soms ook voor mij net een staccato film met alle ingredienten die in vogelvlucht voorbijkomen. Het houdt me bij de grond en ik geniet ervan. (Zelfs wanneer ik niet geniet, kan dat??? Ja toch??)
Slaap lekker straks!!:-)


#40088

Hallo Marieke,

De pubers zijn niet mijn kinderen, ik ben ook niet hun moeder.

Jawel ik geniet er van!

:-)


Trudy, behoort jouw genieten misschien tot de diepte van de werkelijkheid? Of misschien, anders gezegd, is het genieten jouw verbinding met de diepte van de werkelijkheid?


Beiden Bram,

Het genieten, zoals hierboven beschreven, is voor mij de verbinding tot mijzelf en daarbij de diepte van de werkelijkheid.

Een intens geluksgevoel, zelfs al lopen deze pubers niet in het gareel of zijn ze eigen-wijs. Maar daar zit denk ik voor mij juist dat enorme genieten. Zien hoe zij zelf tot een zelfstandig leven toe komen. Met eigen vallen en opstaan, het ze gunnen en daar een onderdeel van mogen zijn, langs de zijlijn.

Ja dat is genieten! :-)



Ja, mooi, dat het de verbinding is met jezelf. En dan wil ik een kleine wijziging in de rest van je zin. Je zegt:
"en daarbij..."
Ik zie het zo:
"en daarmee..."

Jij, met je ware zelf, bent deel van de werkelijkheid, het Al.
Het is een typisch gnostische notie dat de verbinding met het Al plaats vindt via de verbinding met het eigen zelf. Het zelf is de link naar het Al.

Over de levensvreugde zie ook logion 58.



Dank je Bram voor de kleine wijziging in het bovenstaande, klein maar van grote waarde.
Ergens anders op dit forum heb je een bijdrage geleverd, bijdrage #40098. Graag wil ik daar op aansluiten.

Nu ben ik zelf niet met God grootgebracht, het Christelijk geloof vond bij mij thuis en bij mijn ouders geen vastte bodem. Toch kan ik niet ontkennen dat het Christendom invloed heeft gehad op mijn leven. School, politiek, normen en waarden, enz, enz……
Zelf heb ik al op jonge leeftijd een andere invloed ontdekt, Egypthologie. Ik was er helemaal door gefascineerd, en nog! Voor Thot had en heb ik nog steeds grote bewondering. Maar ook Porgy en Bes van Gershwin en de Bolero van Ravel, de scene uit Les Unes es Les Autres vormde voor mij een soort van religie. En, zoals ik al eens heb geschreven, dat maakte mij een raar kind.
Een Einselganger, geheel in eigen wereld, eigen overtuigingen, uiteindelijk opgaan in omgeving.
Die eigen overtuigingen werden mij niet altijd in dank afgenomen en gaven mij vaak het gevoel van eenzaamheid. Ook heden ten dage is dit nog steeds een feit. Toch heb ik, ondanks mijn eigen overtuigingen en de soms pijnlijke gevolgen daarvan, altijd het gevoel gehad dat er iets ‘goeds’ in mij zit. Ben daar ook altijd in blijven geloven. Dat klinkt mogelijk arrogant maar voor mij de basis waar ik mijn hele leven al op vaar. Het heeft mij door de pieken en de dalen gevoerd.

De verbinding, waar ik over schreef, die verbinding heb ik op de meest onverwachte momenten. Zoals bv. gisteren nog bij het zien van de beelden van de grote brand in Moerdijk.
Die verbinding was ik een tijdje kwijt, vond het uiteindelijk weer terug in Zuid-Afrika, en verloor het vervolgens wederom in een rap tempo. Nu heb ik die verbinding weer ……… echter er is iets veranderd. Naast deze verbinding is er een gevoel van angst ontstaan. Niet angst zoals ik die voorheen zou hebben benoemd. Een andere vorm van angst, heb er geen ander woord voor.
Die angst betreft niet zo zeer mezelf maar gaat meer uit naar de ander. Niet een angst waar ik vanaf wil in tegendeel deze prettige ‘angst’ ervaar ik als een innerlijke waarschuwing.


Oja!

En zeg nou zelf ….. zijn we niet allemaal 'uitverkorenen'? :-)



Trudy, als je zo ontkend wordt in je eigenheid zoals jij over jezelf beschrijft, en niet capituleert door je volledig aan te passen, dan zul je om te overleven een soort muurtje om je heen moeten optrekken. Je gaat sociaal op een veilig innerlijk eilandje wonen.
Daar is niets mis mee, het is in zo'n situatie zelfs heel gezond.
Maar, als onderdeel van je spirituele groei kan er een fase komen waarin dat muurtje min of meer vanzelf afbrokkelt, en je het niet meer nodig hebt, omdat je sterk genoeg in jezelf geworden bent.
Die groeifase kan heftige angsten oproepen. Dat is zelfs welhaast onvermijdelijk. En natuurlijk zijn het in jouw situatie angsten jegens medemensen, want het waren medemensen die je pijn deden door je te ontkennen.
Je schrijft dat die angsten een innerlijke waarschuwing zijn. Ja, dat is hun oude functie.
Maar misschien is die functie nu wel overbodig en is de angst alleen een restant van een vroegere zelfbescherming.
Laat die angst maar gewoon zijn, besteed er niet teveel aandacht aan. Ik vermoed dat die dan wel zal uitdoven.


Dank je Bram,

Ik herken wat je schrijft, ben me bewust van mijn 'oude pijn' ten gevolgen van de ontkenning van mijn eigenheid door omstanders en mijzelf.

Dat uitdoven is juist wat ik niet wil. Op een of andere manier voelt het vertrouwd. Niet vanuit die 'oude pijn' maar nieuwe gevoelens dienen zich aan.
Voorheen zou ik in een soort van verdedigingsmechanisme zijn geschoten, dat is nu volledig weg.
Daar is iets voor in de plaats gekomen, een gevoel van rust. Om die rust te behouden lijkt er een soort van waakvlammetje [ theelichtje :-) ] in mij te branden die mij scherp en alert houd. Dat is wat ik bedoel met 'angst'.

Die muur is het afgelopen jaar ( gelukkig)behoorlijk heftig van zijn fundamenten geblazen. Het fundament is er nog :-)



'De wijzen, die ons vooraf gingen, benoemden de ziel met een vrouwelijke naam (...). Zolang zij alleen bij de Vader was, was ze een maagd in een androgyne vorm. Toen zij echter in het lichaam afdaalde en in dit leven kwam, viel ze in handen van vele rovers. En de misdadigers vergrepen zich de een na de ander aan haar en [ bezoedelden haar]. Sommigen deden dat [ met geweld], anderen echter overreeden haar door geschenken. Kortom, ze bezoedelden haar en ze [ verloor (zo) haar] maagdelijkheid.
Ze hoereerde met haar lichaam en gaf zich aan ieder van hen. Ze veronderstelde dat iedereen die haar omhelsde haar echtegenoot was. Nadat zij zich zo aan de trouweloze, misdadige echtbrekers had uitgeleverd, die ( schaamteloos) gebruik van haar maken, zuchtte ze diep en kreeg berouw (...).
Zo werd zij een arme, verlaten weduwe, die geen hulp had. Zelfs geen onsje ( voedsel) was voor haar achtergelaten in de tijd van haar bezoedeling. Ze had van hen niets anders overgehouden dan de ontberingen, die zij haar hadden aangedaan, toen ze seksuele omgang met haar hadden (...).
Als echter de Vader, die boven in de hemel is, naar haar uitziet en op haar neerkijkt en ziet hoe ze weent en berouw heeft over haar hartstochten, haar schaamteloos gedrag en de ontucht die ze bedreven had en ziet hoe ze [ zijn naam] begint te roepen, opdat hij haar zal helpen, en hoe ze vanuit het diepst van haar hart [smeekt]: 'Red mij, mijn Vader. Want zie, ik wil rekenschap afleggen waarom [ik] mijn huis [heb verlaten] en uit mijn maagdelijk vertrek ben gevlucht. Neem mij opnieuw bij U!'; als hij haar dan in deze toestandziet, besluit hij haar weer waardig te maken en zich over haar te ontfermen. Want zij heeft veel smart geleden sinds ze haar verlaten heeft.
(...) Als de moederschoot van de ziel, door de wil van de Vader zich naar binnen keert, is ze gedoopt en tevens gereinigd van de uitwendige vervuiling waarmee ze was besmeurd; zoals [ kledingstukken die], als ze smerig zijn, in het [water] worden gelegd en rondgedraaid todat het vuil is verwijderd en ze weer schoon zijn. Want de zuivering van de ziel is het herwinnen van de [frisheid] van haar vroegere aard en de omkering van zichzelf.
Dat is haar doop.
Dan zal ze tegen zichzelf beginnen te schreeuwen als een vrouw in barensnood, die ineenkrimpt en schreeuwt in het uur der bevalling.
Omdat ze echter vrouw is en niet alléén kinderen kan voortbrengen, heeft de Vader haar vanuit de hemel haar echtgenoot gezonden, haar man, die haar broeder is, de eerstgeborene (...)
Zij gaf haar vroegere ontucht op en reinigde zichzelf van de bezoedelingen der echtbrekers. Zij vernieuwde zich tot de staat van bruid. Zij reinigde zich in het bruidsvetrek, dat ze vulde met parfum(geur). Daar zat ze en zag uit naar de ware bruidegom(...). Ze was (wel) bevreesd voor hem, want ze wist niet hoe hij er uitzag. Zij herinnert zich niets meer van de tijd dat zij uit haar Vaders huis is gevallen. Maar door de wil van de Vader (...) en droomde ze van hem, als een vrouw die haar man bemint.

Nag Hammadi , Verhandeling over de Ziel.


Alweer een paar maanden geleden werd mijn vader met spoed opgenomen in het ziekenhuis. Vage klachten en een negatieve bloeduitslag waren de aanleiding.
Nu ken ik mijn vader niet anders dan een man die erg hecht aan zijn zelfredzaamheid dus was het even wennen. Het idee dat mijn vader nu overgeleverd was aan derden. Zo ook mijn vader zelf, dacht ik .... wat was ik dan ook trots en verbaasd toen ik zag met hoeveel 'gemak' hij kon loslaten.

Na een week mocht hij weer naar huis, een ervaring rijker en met de nodige medicatie.
Pas sinds twee weken is pas echt duidelijk wat er loos is. Hij belde mij op en gaf mij de diagnose van zijn klachten. Mijn 1e reactie was: 'Ga je eraan dood?' waarop zijn antwoord was: 'Nee. Ik reageerde vervolgens met:'Mooi.'

Vanavond was ik even bij mijn ouders op visite. Het gesprek kwam op een bepaald moment terecht bij het onderwerp Schopenhauer, Kierkegaard, Sartre en Yalom oftewel existentialisme. Mijn vader keek mij met pretoogjes aan en zei: 'Ik hoor mijn vader praten.' Verbaasd was ik, wist dat mijn Opa een religieus man was maar dat hij met zijn kinderen sprak over existentialisme verbaasde mij. Mijn vader wist precies waar ik over sprak maar nog prettiger was dat hij wist wat ik daarmee wilde aangeven.

We kwamen terug bij ons laatste telefoongesprek en hij vertelde me dat hij mijn vraag als erg prettig had ervaren, zo ook mijn reactie.

De band tussen mij en mij vader is pas sinds een jaar of twee goed te noemen. Voorheen leken wij elkaar niet te verstaan, de laatste periode lijkt het alsof we elkaar beter verstaan dan ooit tevoren.
Ik ben dol op die man!


@ Mijn vader wist precies waar ik over sprak maar nog prettiger was dat hij wist wat ik daarmee wilde aangeven.

Als ik je lees Trudy word ik nieuwsgierig naar het gesprek met je vader over existentialisme.
Misschien wil je daar iets meer over zeggen?
Niet is natuurlijk ook helemaal goed.


Mooi Trudy, dat het existentialisme naar jouw vader een opening gaf.
Twee jaar terug vertelde ik mijn moeder dat ik Kierkegaard wel bijzondere gedachtegangen vind hebben.
Nu juist deze gedachtegangen die ik bijzonder vind, tja daar heeft mijn moeder niets mee, ik was verbaasd dat ze Kierkegaard al eens gelezen had, maar eigenlijk nog meer dat ze hier niets mee kan, terwijl het op mij overkomt dat ze het op een bepaalde manier wel leeft.


Hallo Nij,

Ik wil daar graag wat over zeggen.
Laat ik beginnen met de enorme emoties die ik gisteren, na het schrijven van #40139, heb ervaren. Intens geluk en verdriet naast elkaar.

Terug naar het gesprek met mijn vader.
Bij het noemen van de namen Schopenhauer, Kierkegaard en Sartre reageerde mijn vader spontaan met de term existentialisme. Daarop volgend de uitspraak 'ik hoor mijn vader spreken'.
Mijn vader vertelde over 'de leer van het Zijn' en hoe zijn vader daar vroeger met zijn kinderen over sprak.
Ik werd er stil van.


Pas nadat ik mijn bijdrage had geplaatst en het teruglas werd ik overvallen door alle emoties en vielen alle puzzelstukjes op zijn plaats. Want .....
ik ben niet alleen dol op die man, ik besefte me ineens hoeveel deze man van zijn kinderen houd!
En dat alleen maar door Schopenhauer, Kierkegaard, Sartre ...... Yalom was hem onbekend.

:-)



dank je wel trudy, voor het delen.



#40143
Wat bijzonder mooi Trudy, deze momenten van zo lijkt het mij, verrassende en diepere herkenning met je vader.
Dank voor het delen.


Wat een rijke ervaring Trudy. Koester het.

Fijn je verhaal te mogen lezen. Dank voor dit inkijkje in je ziel.


Graag gedaan, ik ervaar het inderdaad als een enorme rijkdom. Fijn om dit met jullie te mogen delen.

Dank jullie!

:-)


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie:
 

Plaats zelf een nieuw bericht.