Bramhartigheden

Uit het woestijnzand herrezen

    door Bram, 13/03/2008 16:30. #23951. 0 reacties, laatste

Bij mijn zoektocht naar de oorspronkelijke betekenis van het Thomas-evangelie heb ik geprobeerd die tekst te verstaan met oren van die tijd.
Ik heb al eerder hier verteld dat in die tijd het Romeinse Rijk religieus verdraagzaam en pluriform was. Het Thomas-evangelie past in die sfeer. Logion 14 is daar een uitwerking van.
Maar er was meer aan de hand.
De afbeeldingen van personen uit de klassieke oudheid van voor het begin van de westerse jaartelling zijn allemaal archetypisch. Wat betekent dat?
Het beeld van de Venus van Milo is geen portret van een echt bestaande vrouw. Het is de verbeelding van vrouwelijke schoonheid. Ook de beelden van Hercules zijn geen portretten; ze tonen mannelijke kracht.
Maar dan ineens, in de bloeitijd van de gnostiek, in de eerste eeuwen van de westerse jaartelling dus, verschijnen er totaal andere afbeeldingen van mensen. En die zijn volstrekt nieuw, ongehoord, nooit eerder vertoond. Het zijn portretten van individueel herkenbare mensen.
Er vindt dus in die tijd een wezenlijke vernieuwing plaats. Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid is er aandacht voor het individu als uniek persoon. Nooit eerder zijn er portretten gemaakt van mensen die werkelijk portretten zijn, dus afbeeldingen van een gelaat die herkenbaar zijn als behorend bij die ene mens.
En daarbij past logion 3:
Maar ken je jezelf niet,
dan verkeer je in armoede.
Dan ben je zelf de armoede.

In Egypte, bij Nag Hammadi, werd in 1945 de kruik teruggevonden met daarin de tekst van het Thomas-evangelie. Dat was op de begraafplaats van een tot ruïne vervallen klooster.
En op een andere plek, nabij Fayum, ook in Egypte, werden op een kerkhof mummies gevonden uit dezelfde tijd waarin Thomas nog door christenen gelezen werd. Op de plek van het hoofd bevindt zich op die mummies een portret van de overledene. Het is kennelijk de kostbaarste grafgift van die tijd, de verzekering voor het eeuwige leven, opdat de overledene bij de aankomst aan gene zijde kan zeggen: ‘Ik ben het, Heer.’

Je kunt de teruggevonden portretten van Fayum hier bekijken.



Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: