Bramhartigheden

De dood van Socrates

    door Bram, 17/04/2008 17:33. #24274. 16 reacties, laatste

In mijn jeugd waren er twee soorten zijnservaringen: binnendijks en buitendijks. Ik heb die eerder beschreven in de Bramhartigheid “De veiligheid van het buitendijkse gevoel”
Binnendijks was er het geloof in de zondigheid van de mens, en de angst voor de hel. Die angst leek een ijzeren greep te hebben op mijn volwassen mededorpsbewoners.
Buitendijks, zwervend over de Zeeuwse schorren, was er ruimte, vrijheid en vanzelfsprekende goedheid.
Die buitendijkse ervaring was voor mij alleen. Die kon ik niet delen met mijn medemensen. Ik wist zeker dat niemand mij zou begrijpen als ik daarover zou vertellen. Men zou mij waarschijnlijk zelfs bestraffend toespreken en mij verwijten dat ik onvoldoende besef had van mijn zondigheid. Maar ik had er ook geen passende woorden voor.
Terugkerend van die schorren voelde ik mij binnendijks een vreemdeling, althans ten opzichte van dat binnendijkse christelijke geloof. Ik hoorde er niet bij. Maar dat was niet erg. Het was een zoete eenzaamheid. Ik heb daar nooit onder geleden.

Nu, bijna zestig jaar later kijk ik daar verbaasd op terug. Wat toen vanzelfsprekend was, alleen maar ervaring zonder begrippen, is nu betekenisvol geworden. Ik heb er woorden bij gevonden.
Dat is te danken aan een merkwaardige gebeurtenis.

Ik zou in Leiden wiskunde gaan studeren. Daar waren goede redenen voor. Vanaf de derde klas op de middelbare school haalde ik voornamelijk tienen voor de proefwerken in dat schoolvak. En die prijkten ook op mijn eindexamenlijst. Wiskunde was dus de vanzelfsprekende keus voor verdere studie. Maar het liep heel anders.

Een paar maanden voor ik mijn studie in Leiden zou aanvangen ging ik daarheen om een kamer te zoeken om daar te gaan wonen. Heen en weer reizen vanuit mijn Zeeuwse dorp was praktisch onmogelijk.
Tijdens die zoektocht in Leiden als 17-jarige knaap liep ik een winkel binnen met tweedehands boeken. Dat was voor mij een nieuwe ontdekking. Ik wist van het bestaan van tweedehands-boekhandels eerder niet af. Uit nieuwsgierigheid begon ik te snuffelen in de schappen van die boekhandel.
Financieel had ik het niet breed en ik besloot om een heel goedkoop boekje te kopen. Dat was een vertaling van een tekst van Plato. Het heette ‘De dood van Socrates’.
Ik verbaas me er nu nog over waarom ik dat boekje koos. Mijn middelbare school was een HBS, en daar had ik niets, maar dan ook helemaal niets geleerd over ene Plato. De naam Plato zei me in die winkel in Leiden dus helemaal niets, Socrates ook niet. Dus waarom dat boekje gekocht? Ik weet het me niet te herinneren. Ik heb echt geen idee.
Maar wat ik nog wel heel goed weet was het gevoel dat dat boekje in me opriep toen ik in de trein terug naar huis daarin las. Ik was verbijsterd - totaal verbijsterd! Ik las een tekst van 300 jaar voor Christus en die ging over mijn buitendijkse ervaringen!
Ineens was ik daarmee niet meer alleen. Er doemde een compleet nieuw universum voor me op. En daar kende men mij!
Plato, zo leerde ik in het voorwoord van dat boekje, was een filosoof. Een filosoof? Nooit van gehoord.
En wat bleek? De vertaler van dat boekje heette Loenen, en die doceerde in Leiden filosofie. Filosofie? Nooit van gehoord. Maar het bestond. Dat wist ik nu. En je kon het in Leiden studeren.
En daarom ben ik vanaf de eerste week in Leiden meteen alle colleges filosofie gaan volgen die er in Leiden gegeven werden, alle jaren tegelijk, voorzover dat te plannen viel. Ik was als een uitgedroogde spons die al die heerlijke kennis gulzig genietend opzoog.
En zo kwam het dat ik na mijn kandidaats overgestapt ben op filosofie.
Ik had een wiskundige moeten worden volgens de geldende verwachtingen, maar door dat ene kleine boekje dat ik vond in die rommelige schappen met al die tweedehands boeken werd de loop van mijn leven radicaal omgegooid.


Ontroerend Bram.

En wat heerlijk dat je ook toen al, geraakt zijnde door Plato, de vrijheid hebt genomen om niet te voldoen aan de geldende verwachtingen.




Heerlijk om te lezen Bram!


Hi,

Toch handig dat wiskundige inzicht....
Wou dat ik dat ook had, dan zou ik allerlei 'filosofiën' die in mijn hoofd spoken misschien ook wat duidelijker op een rijtje krijgen.

Groet,
Doriene


Fijn om te lezen Bram,
deze Bramhartigheden!




...Maar wat belangrijker is..

Wie heeft daar nou toch dat boekje voor
je klaar gelegd?


Heb je 'n ideetje Harry?



Meneer Loenen misschien ?


Nou je het zegt Harry... kan haast niet anders.


Vraagje Bram.........heeft Plato invloed gehad op de Christelijke Theologie?


Daar kom ik nog op terug in een volgende Bramhartigheid, Carla. Die zal waarschijnlijk als titel hebben: 'Afscheid van een vriend'. Die vriend is dus Plato. Het gaat om een ernstig meningsverschil.


Je maakt me super nieuwsgierig.


echt waar, Carla....? :-)

Bram, prachtig verhaal!
Dat zo'n toevalligheid zo'n keer kan geven aan je leven...
een kosmisch cadeautje, denk ik!


....en ook in dit verhaal is mijn verhaal terug te lezen...


"Ik las een tekst van 300 jaar voor Christus en die ging over mijn buitendijkse ervaringen!"

Bram,
Met enige nieuwsgierigheid vraag ik jou: welke tekst was dat?

Groet, Trudy :-)


Dat weet ik niet eens meer precies Trudy. Ik herinner me alleen nog heel goed het gevoel van herkenning dat ik had bij het lezen van die teksten van Plato.


Dank je Bram,

:-)


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: