Bramhartigheden

Procrustus

    door Bram, 05/01/2009 17:21. #30736. 13 reacties, laatste

Er was eens een Griek. Hij heette Procrustus. Hij leefde zon 2500 jaar geleden. Nou ja... leefde. De verhalen over hem dateren in elk geval uit die tijd. En hij leeft nog steeds in dat verhaal.

Ken je dat verhaal? Nee? Dan zal ik het je vertellen.

Procrustus was een heel aardige man, vol van de allerbeste bedoelingen. Hij had goed geboerd en besloot iets moois te doen met de door hem vergaarde rijkdom, iets voor de mensen.
Nou woonde hij in een wat afgelaten streek. Maar door die streek liep een pad waarlangs soms reizigers passeerden op weg naar Delfi, om daar het orakel te gaan raadplegen.
Procrustus bedacht dat hij wel eens een gastenverblijf zou kunnen bouwen, met een bed erin, waar de vermoeide reizigers de nacht konden doorbrengen. De nachten konden daar namelijk soms behoorlijk koud zijn, en dan zou zon gastenverblijf vast wel in de smaak vallen.

Zo gedacht, zo gedaan.
Hij bouwde het huisje voor de gasten helemaal zelf. En ook het bed. Dat bed was best lastig geweest. Het eerste bed dat hij had gemaakt bleek te kort. Hij was er zelf in gaan liggen en zijn voeten staken uit over de rand. En daarom brak hij het weer af. Het tweede bed was echter weer te lang. En ook dat brak hij af. Het derde bed was precies goed. Hij had er zelf een paar nachten in geslapen en het paste precies; het was net zo lang als hijzelf. Het was werkelijk een prachtbed besloot hij tevreden.

Al gauw kwam de eerste gast. Procrustus heette hem hartelijk welkom en wees hem meteen op het prachtbed. "Gaat u daar maar eens op liggen" zei Procrustus, dan zul je zelf ervaren wat een heerlijk bed het is. Dit is een bed waarin je volmaakt gelukkig zult zijn." De gast was moe na een lange dag lopen en voldeed graag aan de uitnodiging.
Maar toen schrok Procrustus. De man was te kort! Hij paste niet in het bed!

Maar Procrustus was een handige man, dus bedacht hij meteen een oplossing. Hij riep enkele bedienden. De bedienden grepen de man beet, namen hem mee naar buiten, bonden touwen aan zijn voeten en aan zijn armen, haalden er paarden bij en rekten de man net zo lang op tot hij de goede lengte had, net zo lang als Procrustus. Omdat de man bij het oprekken, na het slaken van wilde vreugdekreten, in slaap was gevallen, zo moe was hij kennelijk, droegen de bedienden hem naar het bed en legden hem daar heel zorgzaam neer. En inderdaad, de man paste precies in het prachtbed. Procrustus zag met intense tevredenheid dat de man heerlijk bleef doorslapen, zo'n goed bed was het.
De andere ochtend kwam een bediende Procrustus wekken. Die had de gast een ontbijt willen brengen, zoals Procrustus bevolen had, maar tot zijn schrik was de man dood.
Procrustus was diep ontroerd. Hoe geweldig was het, sprak, hij dat de goden, die natuurlijk wisten dat deze man deze nacht zou gaan sterven, hem naar zijn prachtbed hadden geleid om daar zijn laatste uren in volmaakt geluk door te brengen.
En hij dankte de goden voor hun goedheid.

Enkele dagen later kwam een tweede gast. En met dezelfde hartelijkheid waarmee Procrustus de eerste gast had ontvangen liet hij hem het gastenverblijf zien en het prachtbed."Gaat u daar maar eens op liggen" zei Procrustus, dan zul je zelf ervaren wat een heerlijk bed het is. Dit is een bed waarin je volmaakt gelukkig zult zijn." De gast was moe van een lange dag lopen, en ging meteen ter ruste.
Maar Procrustus schrok opnieuw hevig. Deze man was te lang!
Maar ook daar wist hij een oplossing voor. Hij riep een bediende en sommeerde hem om de houthakker te roepen. Die kwam meteen aansnellen en samen met de bediende droegen ze de man naar buiten, legden zijn benen een voor een op een houtblok en hakten en net zoveel af, tot de man precies even lang was als Procrustus. Omdat ook deze man kennelijk erg moe was geweest en bij het afhakken van zijn benen, na het slaken van wilde vreugdekreten, in slaap was gevallen, droegen de bediende en de houthakker hem naar het prachtbed en legden hem heel zorgzaam neer. Procrustus was verrukt. Ook deze man paste nu precies in het prachtbed. En hij bleef maar slapen, zon goed bed was het, bleek opnieuw.

De andere ochtend kwam een bediende Procrustus wekken. Die had de gast een ontbijt willen brengen, zoals Procrustus bevolen had, maar tot zijn schrik was de man dood. Opnieuw was Procrustus ontroerd. En hij begreep nu dat de goden hem uitverkoren hadden om mensen waarvan ze besloten had dat hun tijd gekomen was, nog een heerlijke laatste nacht van volmaakt geluk te bezorgen. Hij zonk op zijn knieën en dankte de goden voor de grote eer die ze hem verleend hadden.

En zo voltrok Procrustus nog vele jaren zijn nobele en menslievende arbeid.


Bram, nooit eerder hoorde ik van Procrustus. Nu binnen 6 weken komt zijn mythe voor de tweede keer aan mij voorbij.
De wijze waarop jij hem tot leven laat komen......je bent een meesterverteller.
In beide verhalen is de boodschap dezelfde.
Procrustus zal zeker op het 'bed' van één van de gespreksavonden komen te liggen!


Bram, leuk verhaal, met wat voor bedoeling werd het verhaal van deze nobele menslievende man verteld?
Voor ieder probleem een oplossing?
Komt op mij over dat hijzelf nooit in Delphi is geweest, ondanks dat zijn huis wel op de route lag.


Linda, Procrustus meet andere mensen af aan zijn eigen maat. Voorwaarde voor zijn goedheid is dat je aan hem gelijk moet worden. Dat is, met een gedachtensprongetje, ook het gedrag van fundamentalisten die de liefde prediken, maar andersdenkenden op de brandstapel zetten omdat ze niet aan hen gelijk zijn.


Bram, dat Proscrustus mensen aan zijn eigen maat meet had ik begrepen.
Wat ik er ook uithaal dat als je goed wil doen zonder te weten wat de ander nodig heeft, het een tegendraads effect kan hebben.
Net zo als het blinde vrouwtje dat naar de overkant van de straat wordt geholpen en aan de overkant te kennen geeft dat ze daar nu net niet wilde zijn.
Wat ik wil weten is het bekend in welke context het oorspronkelijk werd verteld.


Linda, het antwoord op je vraag is ja en nee. Het is een verhaal en daar mag je mee doen wat je wil. Maar het is ook niet zomaar een verhaal. Natuurlijk zit hier het besef al in dat je medemensen uit vermeende goedheid juist kunt verminken. Maar in die tijd was er nog geen fundamentalisme. Dat is pas veel later uitgevonden. Zie mijn bramhartigheid over het Pantheon.



Heel mooi uitgelegd Bram dit verhaal van Procrustes!
Als kleine jongen van een jaar of 14 ging ik naar een zondags-groepje waar vaak mythologische verhalen en ook sprookjes werden verteld. Daar hoorde ik ook dit verhaal voor het eerst.
Het maakte toen al een diepe indruk op me.

Procrustes was een figuur uit de Griekse mythologie.
Toen de Griekse held Theseus hoorde van de gruwelijke praktijken van Procrustes heeft hij hem gedood.

Volgens de mythe lokte Procrustes nietsvermoedende voorbijgangers onder mooie voorwendsels in zijn woning en onderwierp ze vervolgens aan de reeds door Bram beschreven noodlottige procedure.
Theseus pikte dit niet en maakte korte metten met hem.




Dank je Leo voor je toevoeging.
En daarom zouden we ook zelf, zoals Theseus, de Procrustus in onszelf kunnen opsporen en kruisigen, opdat de Christus in ons kan opstaan. Dat is natuurlijk de betekenis van dit soort mythes. Die gaan over onze eigen ziel.
In dit geval gaat het dus over valse liefde die helemaal geen liefde is, maar zelfstreling die stekeblind is voor het lijden van de medemens, blind dus ook voor echte liefde.


Ja zeker Bram al dit soort verhalen slaan op ons zelf.
Gelukkig zijn degenen die het zien!


Geloof je niet dat een gelukkig mens, die een lijdende bijstaat en hem 'bijlicht', hem veel beter helpt dan een 'lijdende' die samen met hem of haar gaat zitten klagen?


Leo, bedankt voor je toevoeging het maakt voor mij het verhaal af.

Of een gelukkig mens een lijdende mens beter bijlicht dan een lijdende mens weet ik zo net nog niet.
Het is denk ik van persoon tot persoon verschillend.
Een gelukkig mens kan inderdaad licht overbrengen en de ander kan ook al is het maar even oplichten.
Aan de andere kant elkaar vertellen hoe je lijdt kweekt begrip.
Voor een buitenstaander lijkt het of je alleen maar loopt te klagen.
Maar voor de betrokkenen kan het zijn dat ze het gevoel hebben dat ze hun verhaal eindelijk kwijt kunnen.


Ja, Linda het is helemaal waar wat je zegt, je kunt dit niet in een zinnetje afdoen.
Het kan van persoon tot persoon verschillen en is ook afhankelijk van de situatie.
Dank je voor deze aanvulling van mijn ene regeltje.
:)


Dit verhaal, bezit in mijn ogen veel wijsheid, omdat de samenleving door de eeuwen heen, in grove lijnen is als Procrustus.

Het roept me op, meer waarde te hechten aan wat ik er van vind, door te toetsen aan gezond gevoel/intuitie dan aan wat "men" er van zal vinden.

Bedankt, Bram

Groetjes


sinds ik je boeken heb gelezen, glijdt je hervertelling van dit verhaal moeiteloos bij mij naar binnen. maar ook met een zekere afgunst (daar heb je het weer, hoezo innerlijk vrij?) dat ik zelf niet eerder op die uitleg van procrustus was gekomen. dank voor je originele uitleg van deze mythe. johan


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: