Bramhartigheden

"Gij zult niet oordelen." O nee?

    door Bram, 10/07/2010 14:35. #37803. 14 reacties, laatste

"Hoe zit het nou met de geraaktheid van het hart waar jij het steeds over hebt, en de oordeelloosheid die zo belangrijk wordt geacht in veel spirituele tradities?" vroeg iemand me onlangs. Die vraag is zinvol, omdat het verschil enerzijds heel duidelijk is, althans voor mij, maar vaak ook niet gezien wordt en het volgens mij ook vaak verkeerd verstaan wordt.
Zo zegt Hein Stufkens bijvoorbeeld in een gedicht dat door Nij werd geplaatst onder 'Pakkende teksten': "Maak mijn mond zonder oordeel". Dat is toch duidelijk? Je moet niet oordelen, althans volgens deze tekst.
Maar Hein heeft het niet over zijn hart. Het is zijn mond die hij het zwijgen op wil leggen, bij wijze van spreken dan. En dat is niet hetzelfde.
Hein zegt ook "Dat ik mag aanvaarden wat is". Betekent ook dat hetzelfde als "Gij zult niet oordelen"? Toch niet, althans niet volgens mij.

Er is zoiets als overgave.
Wie een heel mens wil worden, en als heel mens wil samenvallen met de Bron, zal de werkelijkheid als geheel moeten omarmen, met alles erop en eraan, zonder enig voorbehoud.
Dat heet overgave. Overgave is onvoorwaardelijk.
Alleen die overgave zal de mens de diepst mogelijke levensvreugde kunnen brengen, en de indrukwekkende en niet meer uit te wissen ervaring van 'overvallen worden door liefde'.
Die overgave houdt ook in de bereidheid geraakt te worden door het leven in al zijn facetten. Die geraaktheid is een geroepen worden tot inzet van je talenten.
Maar wat staar er dan voor die overgave in de weg? Dat zijn gedachten en meningen. Als we ons handelen laten bepalen door allerlei gedachten en meningen, bijvoorbeeld over goed en kwaad en over wie we zelf zijn, en over de wereld, en waar we recht op hebben, en zo, dan gaan die gedachten en meningen de plaats innemen van de geraaktheid van het hart; ze zullen die mogelijk zelfs blokkeren.
Al die gedachten en meningen over wat dan ook kunnen we samenvatten onder de noemer 'oordeel'. Je kunt bijvoorbeeld denken dat een blanke superieur is aan een neger, of dat alle islamieten agressieve fundamentalisten zijn of dat je recht heb t op een ongestoorde vakantie, of dat je niet boos mag worden als je onrecht ervaart . Dat zijn de oordelen die je los moet laten om samen te kunnen vallen niet alleen met de Bron, maar om in staat te zijn tot waarachtige liefde. Eigenlijk is dat hetzelfde: samenvallen met de Bron en het vermogen tot waarachtige liefde. Het is net zoiets als zeggen dat gras groen is.
Moet je, om tot overgave in staat te zijn, dan alles maar goed vinden? Is dat de voorwaarde?
Ik verzeker je dit: als je in staat zou zijn tot onvoorwaardelijke liefde kunnen er gebeurtenissen zijn die je pijnlijk zullen raken en je met heilige verontwaardiging vervullen. Andere gebeurtenissen zullen je diepe vreugde schenken die je tot grote dankbaarheid kunnen stemmen.
Als je nou zou menen dat deze geraaktheid van het hart hetzelfde is als oordelen met je verstand, dan maak je een fundamentele vergissing. Dan loop je het gevaar de Christus in je te doden. Zie logion 65.
Aanvaarden wat is betekent ook aanvaarden dat je soms diep geraakt wordt. Er is zoveel wat ons kan raken, alles van schoonheid tot lelijkheid, alles van vreugde tot smart, kortom door 'al wat is'.
Ook je geraaktheid behoort namelijk tot 'dat wat is'. Onvoorwaardelijke overgave betekent ook overgave aan de geraaktheid van het hart.
Waarom zou je het oordelen willen nalaten? Om de liefde die in je woont een kans te geven. Maar bedenk wel: liefde is niet vrijblijvend.





Eerlijk Bram, zie dit niet als kritiek, maar als een oprechte vraag omdat ik iets niet begrijp.

Als je nou onrecht ziet moet je dat dan maar toelaten? OK de dader moeten we niet veroordelen, omdat we hem/haar niet echt kennen. Maar als ik zie dat iemand bv een hond slaat, tja, dan zeg ik er iets van.
Probeer eerst wel netjes en uit te leggen waarom iemand het niet moet doen, maar anders....

En als ik geraakt wil zijn moet ik dat dus niet doen. Niet oordelen.


Bram, dank je wel, door jouw Bramhartigheid herinnerde ik mij een bijzondere dag, waarvan ik het verhaal op je site gezet heb.


Annette, ben jij in de Bijbel ooit het gebod tegengekomen "Gij zult geen honden slaan"? Of las je dat misschien in het Wetboek van Strafrecht? Of spreek jij iemand aan die een hond slaat omdat je man dat van je verlangt?
Of is er nog een andere reden waarom jij dat doet?
Dat doe je toch niet zo maar, een man aanspreken omdat hij een hond slaat? Je moet het toch op een of andere manier van horen zeggen hebben waarom je dit doet. Of niet dan?
Ik bedoel dus: wie of wat heeft jou verteld dat je mannen moet aanspreken die honden slaan?


Dag Linda,
Het verslag van een gebeurtenis dat je elders plaatste onder "Geraaktheid" is er een prachtig voorbeeld van dat je je niet liet leiden door een oordeel over de straatkrantverkoper. Je beloning was groot.


Heb net het vakantiemeisje welterusten gezegd en zag hoe ze zich moeite geeft om vrolijk te zijn. Dat raakt mijn hart. Het is een heel verhaal van haar en een heel verhaal van mij dat ons samenbracht in deze zomermaand aan zee, en nu zijn we hier, en het is goed zo. Niet makkelijk, niet pijnloos, maar zoals Bram schreef liefde is niet vrijblijvend. Als ik haar in de ogen kijk ben ik geraakt en kan niet meer oordelen, het is als ik wegkijk dat ik kan oordelen. En ik denk ook aan dat verhaal van die arts in de pestepidemie, die handelde zonder reden, maar gewoon omdat het gedaan moest worden.
Ik denk dat mijn gevoel mij liet aarzelen om te doen wat gedaan moet worden; een 13 jarig meiske die steun te geven die ze nodig heeft.
Overigens kan ik dat alles alleen omdat ik de christus in mij een beetje meer plaats geef, die mij helpt waar te nemen, te voelen, te herkennen. Hier en nu te zijn.
Welterusten allemaal, groeten uit het zonnige zuiden.




Afgelopen Vrijdag werd ik 'geraakt' door beelden op de Televisie.
Tranen rolde over mijn wangen en ik was duidelijk geëmotioneerd.

Een concert van Andre Rieu in Zuid-Afrika.
zangeres Kimi Skota werd aan het publiek voorgesteld en wat er toen gebeurde .......
ontroering.

www.youtube.com/watchv=M0_HYBCgW9Q

Haar stem, de reactie van het publiek, tijdens en na haar optreden, en ........ mijn ( ver-) oordelen.


Laatst liep ik in de supermarkt en zag in m'n ooghoek een jongetje van een jaar of 5 huilend op de grond zitten.
Al snel kwam er een klein meisje aanlopen.
Zij zag dit jongetje en al knielend kwam ze voor hem zitten. Ze keken elkaar geruime tijd alleen maar aan, zeiden niets en het jongetje werd stil.
Dit gebaar van dat kleine meiske ontroerde mij.

Trudy, ik kan jammer genoeg de site niet vinden...


Weet je Bram, ik was een jong meisje toen ik zag dat een man een teckeltje sloeg met een riem.
Niemand had mij gezegd dat ik de man moest aanspreken en had het ook nooit gelezen.

Maar toen ik zag dat dat dier geraakt werd, werd ik ook geraakt, heel diep.
Ik zei tegen die man dat hij op moest houden, en vroeg ook waarom hij het deed.
De man antwoordde dat het hondje zomaar van de stoep was gegaan en dat hij doodgereden kon worden.
Ja, meneer, dat kan wel, maar nou sla je hem zelf haast dood. Je moet ophouden.

Hij keek me aan en zei dat ik me er niet mee moest bemoeien, maar hij sloeg niet meer.

Begrijp je me? Ik was geraakt, en greep in. Of dat terecht was zullen we even buiten beschouwing laten. Maar op het moment oordeelde ik wel dat het niet goed was wat er gebeurde. Misschien oordeelde de man zo ook wel over mijn optreden.

Maar ik begrijp wel dat het leven is zoals het is, met fijne en minder fijne dingen.

Mijn man heeft mij een beetje duidelijk gemaakt wat je bedoeld.
Bedankt



Precies Annette, je was geraakt en toen deed je wat. Niet omdat iemand je daartoe opdracht gaf, of omdat het in een of ander geschrift stond. Je deed het zomaar uit jezelf omdat je het niet laten kon. Volgens mij was dat handelen vanuit liefde. Handelen vanuit liefde borrelt soms zomaar op. Dan doe je het eenvoudigweg omdat het gedaan moet worden.

En dat is iets heel anders dan handelen vanuit een oordeel.

Ik geef graag hierbij altijd het voorbeeld van die Palestijnse vrouw en die Joodse vrouw. Zij verloren elk op dezelfde dag een dochter van twaalf jaar. Daarvoor beschouwden elkaar als vijanden. Maar door dat verlies herkenden ze in elkaar zichzelf als mens. Ze bezochten elkaar en vielen elkaar tot troost in de armen.
Welnu, dat vijandsbeeld dat elk eerst van de ander had is een oordeel. De herkenning van het verdriet van de ander als hun eigen verdriet is geraakt worden.

Op het spirituele pad is het van groot belang om een helder onderscheid te leren maken in de eigen ervaringen tussen gevangen zijn in een oordeel en geraakt worden in openheid. Dat is niet altijd makkelijk want het lijkt oppervlakkig hetzelfde, maar dat is het zeker niet.
Op het spirituele pad geldt dus ook, in een misschien wat al te strenge stellingname, maar dan is het wel duidelijk gezegd, "Oordeel niet". Want het oordelen kan het geraakt worden bedekken en zelfs doen verstommen. Dan kun je zelfs de liefde in je smoren. Lies zegt het hierboven prachtig: "Het is als ik wegkijk dat ik kan oordelen."

Nou is het heel jammer dat die uitspraak "Oordeel niet" vaak verstaan wordt alsof je ook je geraaktheid moet uitdoven. Dat is volgens mij een compleet misverstaan van wat in spiritueel opzicht de bedoeling is.
Datzelfde misverstand geldt voor de liefde. Alsof liefde zou betekenen dat je alles maar moet goedvinden. Liefde vindt helemaal niet alles goed. Liefde kan juist heftige weerstand opwekken. En daar heb je dan wat mee te doen.

Dus Annette, ik vind het uiterst liefdevol van je dat je die man met die hond aansprak. Wat je vertelt vind ik zelfs een mooi voorbeeld van geraakt worden en dan handelend optreden.

Overigens Annette, fijn dat je je vraag stelde. Ik had het kennelijk nog niet goed genoeg uitgelegd en je gaf me de kans het over te doen. Bedankt.


Handelen vanuit geraaktheid is er zomaar ineens, impulsief.
Zonder erbij na te denken.
Althans, dat is zo vanuit ervaring.


Bram, dat jij nu over het oordeel begint, 'toevallig' pakte ik het boek Jezus van Nazareth van Hans Stolp uit mijn boeken kast, niet met de intentie om het nu opnieuw te lezen, ik weet eigenlijk niet waarom.
Ik blader wat in het boek en mijn oog valt Op de passage: Tot een oordeel ben Ik in deze wereld gekomen, opdat wie niet zien, zien mogen, en wie zien, blind worden(Joh. 9:39),
Zijn uitleg is dat in de Griekse grondtekst het woord oordeel meer overeenkomt met crisis.
Ik vond dit frappant en vroeg aan mijn zoon wat dan het Griekse en Latijnse woord voor oordeel is, het Griekse woord wist hij niet maar was zijn reactie in het Latijn bestaat het woord oordeel niet.
Een crisis dat klein of groot zijn, in mijn verhaal van de bijzondere dag waren de crisissen een tweede keer een precies de zelfde krant kopen, het cake aanbieden en het gesprek aangaan en als laatste bij de straatmuzikanten staan luisteren terwijl ik het het meestal niet om aan te horen vindt.
Dat zijn tevens de oordelen, want er zijn bepalingen in mij, die of door mezelf of door anderen ontstaan zijn waar ik mee geconfronteerd wordt en waar ik me normaal gesproken door laat bepalen.


Precies Gea, geraaktheid borrelt op en dient zich aan en nodigt uit tot overgave. Een oordeel daarentegen woekert, dwingt en heerst.

Neem het voorbeeld van Lies in haar vakantie. Ze merkt dat haar logeetje heimwee heeft. Daarop vormt zich een verwijtend oordeel vanuit de overtuiging "Ik heb recht op een ongestoorde vakantie".
Het knappe van Lies is dat ze dat oordeel doorziet. Waarschijnlijk ziet ze niet het oordeel maar de hardvochtigheid van haar reactie. (De innerlijke getuige is zachtmoedig, oordeelt zelf niet, maar maakt de morele kwaliteit van het oordeel zichtbaar.)
Stel dat ze bij dat oordeel gebleven was. Dan zou ze dat kind wellicht als een vervelende lastpost zijn gaan ervaren en zich aan haar gaan ergeren. Dan gaat dat oordeel woekeren en je hele ervaring kleuren. Dat zou hun beider vakantie verpest hebben. En Lies zou het logeetje er de schuld van hebben gegeven. Haar oordeel zou de rest van de vakantie beheersen.
Maar, Lies doorziet haar oordeel, laat het los en dan komt er een andere wereld tevoorschijn. Ze ziet nu hoe het logeetje haar best doet en wordt daardoor geraakt. En dat is een heel ander zien dan het bekijken vanuit het aanvankelijke oordeel. Lies zegt zelf: "Als ik haar in de ogen kijk ben ik geraakt en kan ik niet meer oordelen." Dat is het 'zien' waartoe Jezus de ogen opent, meen ik. Vanuit dat 'zien' van het kind, ongekleurd door het oordeel, ontstaat er een heel andere relatie met het logeetje.
Zo zie je hoe een onderworpenheid aan een oordeel en een overgave aan een geraaktheid twee geheel verschillende werelden kunnen scheppen.


ik had het niet beter kunnen verwoorden, het is exact zo, ik begon me al te ergeren, met woede op haar en haar hele familie, maar in mijn hart WIST ik dat het niet zo was, dat dat niet de werkelijkheid was.

Overigens is het dan wel echt een gevecht om die andere wereld te durven en willen zien, want ik ben toch wel ook aardig gekonditioneerd om de makkelijke weg met een schuldige en een slachtoffer te kiezen. Maar de keuze om anders waar te nemen verandert alles.

En maakt vooral vrij..
n'importe ou , n'importe quand
je suis...
c'est tout

het leven, de bron is overal, thuis of op vakantie, of op het werk.
ik heb altijd op iets gewacht, straks, later, als de kinderen groot zijn, ik keek niet om me heen, maar ver vooruit.
En langzaam leer ik hier te blijven, met mijn hart waar te nemen.
het verandert alles, niet als een bliksem bij heldere hemel, maar langzaam, zoals de rimpels in je gezicht..


Bedankt Bram, in mijn geraaktheid had ik haast die man geraakt. :-) Maar gelukkig hield hij op.


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: