Bramhartigheden

Ruth als antwoord op Ezra

    door Bram, 02/12/2010 14:18. #39657. 2 reacties, laatste

En zo komen we na Zarathustra en Ezra (zie de vorige Bramhartigheden) bij het oudtestamentische verhaal van Ruth. Dat verhaal leest als een protest tegen de handelswijze van Ezra.
En wat mooi en knap geschreven is het verhaal van deze Ruth!
Ruth is een niet-joodse vrouw. Volgens Ezra zou een joodse man dus niet met haar mogen trouwen, want dat zou volgens hem de toorn Gods over het joodse volk oproepen. Maar stap voor stap weet de schrijver van het verhaal over Ruth ons sympathie voor haar te laten voelen. We leren haar kennen als een goed mens in haar eigen waarde. Ruth is een mens om van te houden. Dat ontdekt ook Boas, een joodse man. En dus wordt Ruth zijn vrouw en als lezer kun je daar alleen maar van harte mee instemmen.
Het verhaal van Ruth gaat over liefde. Nee, het is niet de gepassioneerde liefde van Odysseus voor Penelope, of die van Orpheus voor Euridice. Het is ook geen erotische liefde. De liefde in het verhaal van Ruth wordt gedragen door kommervolle zorg voor de naaste. Het is daarmee naar mijn weten het eerste verhaal in de geschiedenis van de mensheid waarin die vorm van liefde op navoelbare wijze met een zacht penseel wordt geschilderd.

De wereld in de harde taal van Ezra wordt gedragen door angst, angst voor de wraak van God als het volk Israel zich over zou leveren aan vreemde goden en zich zou vermengen met vreemde volkeren. Want zo zegt Ezra, de mogelijke gevolgen overziend als joodse mannen zouden trouwen met niet-joodse vrouwen:
"Zou u dan niet zodanig vertoornd zijn dat u ons zou vernietigen, en niemand het zou overleven, niemand zou ontkomen?" (Ezra 9:14)
Over die angst zegt een tekst die bij Nag Hammadi werd teruggevonden:
"Angst is de macht van de Duisternis."
(Gesprek met de Verlosser, Nag Hammadi III.5.122)

In Ruth wordt met tedere woorden een geheel andere wereld geschapen dan die van Ezra, namelijk een wereld die gedragen wordt door liefdevolle zorg voor de naaste.
Het doet er daarbij niet toe of de Ruth een historische persoon is. Als je ervoor open staat kan het verhaal over Ruth, als literaire schepping, een verlangen in je oproepen naar een wereld zoals die ons in dat verhaal voorgeschilderd wordt.
Ezra en Ruth plaatsen ons voor een existentiële keus. In welke wereld wil je wonen? De duistere wereld van angst van Ezra of de tedere wereld van liefde van Ruth? Je mag zelf kiezen.
De latere evangeliën van het Nieuwe Testament zijn weliswaar tot de kerkelijke canon verkozen om de verzoeningsleer van Paulus te illustreren, maar je kunt die verhalen over Jezus ook lezen zoals het verhaal over Ruth. De kerk wil de verhalen over Jezus zien als historische werkelijkheid. Maar los daarvan kun je je door die verhalen ook laten inspireren door de schildering van een wereld die door liefde gedragen wordt. Als lezer heb je daarin altijd een keus.
Er staat in het Nieuwe Testament veel dreigende taal, vergelijkbaar met die van Ezra. Maar er is ook herhaaldelijk een oproep tot belangeloze en onvoorwaardelijke liefde zoals in Ruth. Wat wil je horen? ‘Wie oren heeft die hore’, zeggen de evangelisten zelf.

Je kunt de verhalen van Ezra en Ruth zien als de existentiële keus die ons mensen wordt voorgelegd.
Enerzijds de collectiviteit en de angst, door Ezra verbeeld als de straf van Jahweh op het aanbidden van vreemde goden en de vermenging met vreemdelingen.
Anderzijds het universele mens-zijn en de liefde.
En het spirituele pad van de gnostiek kun je zien als de reis van de ziel die zich bevrijdt uit de wereld van angst zoals die door Ezra wordt opgeroepen, en op weg gaat naar de wereld van liefde zoals die in het verhaal over Ruth wordt geschilderd.
En waarom is dat gnostisch, die spirituele reis van Ezra naar Ruth, en niet christelijk in de traditionele, kerkelijke betekenis van het woord? Omdat je die keus voor de wereld van liefde in vrijheid kunt maken, als je eigen plaatsbepaling in de wereld. Maar waar moet je met die reis beginnen?
In het gnostische ‘Gesprek met de Verlosser’ stelt Judas (dat is de Judas Thomas van het Thomas-evangelie) die vraag ook aan Jezus:
“Zeg mij Heer, wat het begin van het pad is.
Hij antwoordde: Liefde en goedheid.”


Ik ga het verhaal weer eens lezen, Bram. Ik ben wel weer nieuwsgierig gemaakt. En heb je dat mooie lied van Ruth al geluisterd op die cd van Stef Bos? Hier komt de tekst:

Lied van Ruth

Ek is n vreemde hier
Ek het my land gelos
Ek het jou pad gekruis
Ek het jou spoor gevolg

Jy het gese gaan terug
Moe nie op my vertrou
Maar jy s n deel van my
Wat doen ek sonder jou

En ek weet die toekoms is onseker
En die donker is digby
En ek weet ons wag n lang reis
Reg deur die woestyn

Maar jou land is my land
Jou volk is my volk
Jou taal is my taal
Jouw God is my God
Jou droom is my droom
Jou pad is my pad
Jou toekoms my toekoms
Jou hart in my hart

Ek weet jou volk is bang
Voor ons wat anders is
Maar ek sal brugge bou
Daar waar die afgrond is

En ek sal terugverlang
Wanneer die wind sal waai
Wat uit die suide kom
Van my geboorte grond

Maar ek sal sterk wees
En ek sal oorleef
Want ek wil naas jou staan
Al sal dit moeilyk wees

Maar jou land is my land
Jou volk is my volk
Jou taal is my taal
Jouw God is my God

Jou droom is my droom
Jou pad is my pad
Jou toekoms my toekoms
Jou hart is my hart

My deel is jou deel
My brood is jou brood
Jou lewe is my lewe
Jou dood is my dood

En wanneer die donker kom
En jou mense my ontwyk
Sal ek my liefde gee
Totdat die haat verdwyn

Want jou huis is my huis
Jou angs is my angs
Jou stilte my stilte
Jou land is my land


och marieke alke keer als ik de cd, in een ander licht van stef bos luister is het alsof een engeltje in mijn oor piest..
word erdoor geraakt.
bezielde woorden, oprecht gezongen zo mooi...



Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: