Bramhartigheden

Emotionele censuur, emotionele dwang

    door Bram, 02/05/2011 10:27. #41072. 7 reacties, laatste

De vorige Bramhartigheid ging over emotionele openheid. Hoe zou je die kunnen bevorderen, als je dat zou willen? Wat kun je daartoe doen?

Emotionele openheid is een natuurlijke staat. Het behoort bij onze natuur als mens. Het is er al.
Maar alles wat open is kan afgesloten worden. En dat gebeurt ook vaak met emotionele openheid. Het is er dus al van nature, maar je kunt het wel ontoegankelijk maken. Hoe dan?
Dat doe je met emotionele censuur en emotionele dwang. Die mechanismen vormen meestal een onderdeel van een cultuur of een groep. Emotionele censuur en emotionele dwang zijn typische groepsmechanismen.

Er bestaat veel emotionele censuur. Dat betekent dat op bepaalde emoties groepsgewijs een taboe berust. Zo'n taboe behoort vaak bij een ideaalbeeld van de mens. Als je 'verlicht' bent zou je bijvoorbeeld geen boosheid meer ervaren, of zul je nooit meer jaloers zijn, of verdrietig. Zelfs wordt beweerd dat je dan niet meer zult lijden. En als je dan nog wel boos, jaloers of verdrietig bent, dan ben je dus nog niet verlicht. Dan moet er nog verder gestreden worden tegen je zogenaamde tekortkomingen vanuit het collectieve ideaalbeeld.

Maar als een emotie om wat voor reden niet erkend wordt, niet respectvol ervaren, en onderdrukt wordt, gaat die emotie onderhuids woekeren. Zo'n verdrongen emotie wordt giftig en steekt voortdurend zijn kop op, vaak zelfs op zeer ongelegen momenten. Als je jaloers bent en je mag van jezelf niet jaloers zijn omdat dat niet past bij het ideaalbeeld van jezelf, en je dus die jaloezie ontkent, zal de jaloezie op een giftige manier je relaties blijven verzieken. Maar als je jezelf toestaat boos, jaloers of verdrietig te zijn, en die emoties bewust en zonder jezelf te veroordelen waarneemt, kun je in wijsheid een manier zoeken om daar mee om te gaan. Dan erken je ze als een serieuze raadgevers, en daar zul je geen prolemen van ondervinden.

Er is ook emotionele dwang. Ook die hoort bij een collectief ideaalbeeld van de mens. Als je een christen bent zou je bijvoorbeeld alleen nog maar liefde behoren te ervaren. Je moet dan op een verplichte manier almaar liefdevol doen. Maar dat is geen liefde. Dat is doen alsof. En ook doen alsof kan giftig worden, omdat in intermenselijke relaties waarin op een onechte manier lief gedaan wordt, de echte gevoelens de echte relatie vroeg of laat bruut zullen ontmaskeren, met alle ellende vandien.
Bij het christendom hoort ook dat je je permanent schuldig hoort te voelen. Je dient te beseffen dat je almaar en voortdurend tekort schiet in liefde. Ook dat is emotionele dwang.

Emotionele censuur en emotionele dwang sluiten beide emotionele openheid af. Maar wat echt is aan de mens zal voortdurend het onechte verstoren, omdat het aandacht vraagt, vraagt respectvol erkend te worden. En daardoor kun je, door het nastreven van een emotioneel ideaalbeeld, in een permanente oorlog met je eigen menselijke natuur geraken. En die verlies je geheid. Er is geen overwinning mogelijk op je eigen menszijn.

Wat kun je dus doen voor het bevorderen van emotionele openheid? Eigenlijk alleen maar de zelfgeschapen belemmeringen wegnemen. Dat is alles. Dat betekent vooral dat je de strijd tegen jezelf staakt, en het oordelen over je emoties los laat. De kunst is om die belemmeringen op het spoor te komen. Dat is best lastig, want je oordelen over je emoties kunnen je zo vanzelfsprekend overkomen dat je ze niet herkent als opgelegd en aangeleerd. Maar als je ze eenmaal ziet, dan is het zien al de verlossing. Lies gaf daar een prachtig voorbeeld van in haar reactie op de vorige Bramhartigheid. Het zien van haar duvelke was de verlossing.
Zie ook logion 57.



Een boeiend tweetal Bramhartigheden Bram

Ik vraag me wel eens af hoe dat zit
met criminele geesten die hun emotionele
openheid botvieren op de rest van de mensheid,zonder rekening te houden met censuur,dwang en wat voor een vorm van moraliteit ook.


Harry, jouw vraag hoor ik op bijna elke lezing die ik geef over gnostiek. Dus is het goed dat je die hier ook stelt. Het is een lastig onderwerp, zo blijkt.
Begrippen als openheid en vrijheid roepen kennelijk onzekerheid op. Want wat als alles maar mag? Zo verstaat men dat dan.
Emotionele openheid en vrijheid betekenen echter helemaal niet dat alles maar mag. We hoeven het wetboek van strafrecht dan niet af te schaffen.

Emotionele openheid betekent voor mij de bereidheid geraakt te worden door het leven in al zijn facetten.
Dat kan heel goed tot gevolg hebben dat men een heftig innerlijk protest ervaart over een bepaalde toestand of handelswijze in de vorm van morele verontwaardiging. Maar je kunt ook instemming ervaren, bijvoorbeeld in de vorm van een gelukservaring.
Protest en instemming van het hart vormen dan de innerlijke, morele richtlijnen voor het menselijk handelen, en niet de van buitenaf opgelegde oordelen. Zo’n protest of een instemming van het hart is geen mentaal oordeel, geen gedachte, geen artikel uit het wetboek van strafrecht. Zij zijn het gevolg van emotionele openheid. Die bewegingen van het gemoed zijn morele boodschappers, zie logion 65. Het zijn de innerlijke morele richtlijnen die wakker worden in emotionele openheid en die de mens tot mens maken.

De filosoof Popper zei: 'Het meeste leed wordt veroorzaakt door wereldverbeteraars.'
Want een schijnbaar prachtige ideologie, politiek of religieus, kan als een geldige reden worden ervaren om je emotionele openheid af te sluiten. Je hebt een uit gedachten bestaande ideologie nodig om een beul te kunnen worden, dat wil zeggen om je emotionele openheid af te sluiten.

Wie zich overlevert aan een politieke of religieuze ideologie raakt zo zijn innerlijke morele kompas kwijt. Je moet je dan wel overleveren aan een uiterlijke autoriteit, die je vertelt wat je doen moet, een Führer dus. En daar zijn er heel veel van, in soorten en maten. Ze staan om je heen te trappelen van ongeduld om de leiding over je leven van je over te nemen.

Maar hoe lukt het Führers om mensen, schijnbaar buiten hun wil, aan zich te hechten? Nee, dat doen ze dus niet buiten de wil van die mensen om. Ze verlokken die mensen om zichzelf aan hen te hechten en hun eigen innerlijke morele kompas te verraden.

Wat doen ze dan, de Führers, om een mens ertoe te bewegen hun innerlijke morele kompas op te geven en een willoos werktuig te worden in iemand anders’ handen?
Daarvoor is nodig een 'hogere zaak'.
Laat ik een voorbeeld geven.
In het jaar 2003 was er een interview op televisie met de secretaresse van Hitler. De interviewer vroeg haar: 'Maar had je dan geen medelijden met al die joodse mensen?'
Haar antwoord was verrassend: 'Ja natuurlijk', zei ze, 'maar ik meende dat ik dat medelijden moest offeren aan een hogere zaak'.
Nog een voorbeeld.
Adolf Eichmann, de kille organisator van de Joodse 'Endlösung,' vertelde aan een journalist hoe hij eens was wezen kijken bij een concentratiekamp. Daar had een Joodse moeder achter een ijzeren hek in wanhoop haar kind opgetild om dat demonstratief aan Eichmann te tonen. Eichmann vertelde hoe hij op dat moment begon te beven over heel zijn lichaam en bijna omviel. Hij besloot om nooit meer te gaan kijken en bleef op afstand zijn beulswerk uitvoeren, trouw aan zijn Führer.
Bijzonder is dus dat deze twee mensen alletwee geraakt werden in hun hart door het lot van hun medemens.
Zo worden we allemaal voortdurend geroepen door ons eigen hart. Wat doe je dan? De secretaresse en Eichmann, besloten om verraad te plegen aan die bewogenheid en die te offeren aan 'een hogere zaak.'

Maar mijn oproep tot emotionele openheid en vrijheid maakt het wetboek van strafrecht en andere wetboeken niet overbodig. Vrijheid en openheid dienen ook politiek beschermd te worden, bijvoorbeeld als vrijheid van meningsuiting, of in het respect voor de gewetensvrijheid.
Het is vandaag 4 mei. Een dag om te beseffen dat vrijheid een kostbaar goed is dat teloor zal gaan als we er niet samen zorgvuldig over waken.
Maar die collectieve vrijheid begint met ieders eigen waakzaamheid zelf vrij en raakbaar te blijven.


Het citaat hieronder, overgenomen van nu.nl, graag lezen in het licht van mijn bericht hierboven:

De Democratische Senaatsvoorzitter Harry Reid noemde Bin Laden ''de meest gezochte en meest opgejaagde man ter wereld''. ''Zijn gezicht was dat van de vijand en dat van het kwaad'', aldus Reid.
Over de missie was Reid lovend: ''Dit is de nieuwste pagina vol trots in het verhaal over de Amerikaanse held - de onbekende helden, de onbezongen redders die zichzelf opofferen voor de vlag van dit land en de vrijheid van hun medeburgers. Ze vragen niet om erkenning en stellen geen vragen. Ze geven simpelweg gehoor als het land een verzoek doet.''

Hier zijn alle elementen aanwezig tot rechtvaardiging van morele zelfverloochening: de vijand als het absolute Kwaad, de mens die geen vragen stelt is de held in dienst van het Goede, het land als de kudde.

Spinoza's lijfspreuk was 'Caute!' en dat betekent 'wees waakzaam!' Gaarne aanbevolen. Voor altijd.


Van harte mee eens.


En dan te bedenken dat dit soort redevoeringen besloten wordt met "May god bless the United States of America".

Ik hoop dan maar dat deze god bekend is met de lijfspreuk van Spinoza, "Caute".
Gaarne neem ik deze aanbeveling van je aan Bram.



Ja Bram, hetgeen je hierboven schrijft is goed navolgbaar en invoelbaar.

In het standaard werkje van Erich Fromm "angst voor de vrijheid", staat op nagenoeg dezelfde wijze beschreven hoe dit soort systemen bij de mens werken in psychologische zin.Globaal gezien komt zijn visie erop neer dat er bij de mens een existentiele angst bestaat over te gaan tot zelfbeschikking en zich dan maar aansluit bij een panklaar concept dat is neergelegd door een leider.Waarbij het concept wordt gedragen door de totale groep.Het individu voelt zich hierin dan comfortabel,geborgen en betekenisvol.In wezen is dit gewoon apengedrag.

Een ander boekje van Erich Fromm,"Het hart van de mens",richt zich meer op pathologisch gedrag bij de mens als individu.

Hij stelt hierin dat op minderwaardigheid gestoelde vormen van pathologisch narcisme,het karakter van een mens heel erg kunnen verwringen.In wezen is Hitler zelf hier een voorbeeld van.

Dus wanneer iemand behept met het psychologisch model van hierboven zijn eigenheid gaat uitwerken,cultiveren en projecteren op de mensen om zich heen,
die hem juist vanwege zijn sterk gecultiveerde eigen persoonlijkheid,die ze
zelf ontberen,gaan navolgen,uit angst voor hun vrijheid,dan kunnen er grote ongelukken gebeuren.

Door wisselwerkingen van deze psychologien,blijft de moord en de doodslag en het bloedvergieten voor altijd en eeuwig verbonden aan onze aarde.

Osama Bin Laden is nu dood.na 10 jaar jagen en een oorlog die de VS tot dusver 1100 miljard! dollar heeft gekost.Maar we zijn er barst mee opgeschoten want de wereld zit nu alweer met de vingers in de oren te wachten op de volgende aanslagen.

Alleen verzoening helpt.Wanneer sijpelt
verzoening nu eens door tot onze genen?



En dat is één.Gezellig hè?

www.nrc.nl/nieuws/2011/05/13/tientallen-doden-na-wraakactie-talibaan-op-militaire-academie-in-pakistan/


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: