Bramhartigheden

grenservaringen

    door Bram, 27/01/2013 00:27. #44174. 4 reacties, laatste

Sommige gebeurtenissen in je leven kunnen een mysterieus gevoel oproepen. Dat gevoel overkomt je. Dat gevoel vertelt je dat deze gebeurtenis uitstijgt boven het alledaagse. De zinvolheid van die bijzondere gebeurtenis is in dat gevoel bijna tastbaar aanwezig, maar tegelijkertijd weet je niet wat die zin is. Er is een zeker weten van zin - dit doet er toe - maar dat weten heeft geen enkele inhoud.
Iemand vertelde me:
Er gebeurde iets met me bij het sterfbed van mijn moeder. Er werd aan mij getrokken. Het was een soort gevoel van verliefdheid.
Dat is een voorbeeld van zo’n heel speciale ontroering. Die doen zich vooral voor in de grenssituaties van het leven.
Een ander voorbeeld komt van een vrouw die me vertelde hoe ze zich voelde na de geboorte van haar eerste kind: Ik voelde me als een boom die helemaal in bloesem stond. Nu was ik volgroeid.

Het kenmerkende van die grenservaringen is dat ze gebeuren buiten het verstand om. De betekenis die je ervaart is geen duiding, geen zingeving van het intellect. Het is een betekenis-ervaring. Een dichter, Betty Eversdijk, noemde zo’n gebeurtenis:

’t moment dat taal zou wijken
voor iets dat groter is dan wij.


Zo'n grenservaring is ook prachtig beschreven door de dichter Martinus Nijhoff:

Het kind en ik

Ik zou een dag uit vissen,
ik voelde mij moedeloos.
Ik maakte tussen de lissen
met de hand een wak in het kroos.

Er steeg licht op van beneden
uit de zwarte spiegelgrond.
Ik zag een tuin onbetreden
en een kind dat daar stond.

Het stond aan zijn schrijftafel
te schrijven op een lei.
Het woord onder de griffel
herkende ik, was van mij.

Maar toen heeft het geschreven,
zonder haast en zonder schroom,
al wat ik van mijn leven
nog ooit te schrijven droom.

En telkens als ik even
knikte dat ik het wist,
liet hij het water beven
en het werd uitgewist.


Mensen kunnen dus in bijzondere situaties, als het ware door de kieren van het bestaan heen, een ervaring van zinvolheid hebben die tegelijkertijd een niet-weten is, waar geen denken en geen taal aan te pas komt. Zo zegt Betty Eversdijk in een nog ongepubliceerd gedicht het:

Ik luister naar wat mijn hand aan betekenis zwijgt.


Voor het verstand is dat niet-weten bijna onverdraaglijk. Daarom zullen mensen door alle eeuwen heen proberen die ervaringen te duiden, te verklaren, bijvoorbeeld door te zeggen: ‘Het was God die me riep aan het sterfbed van mijn moeder.’ Maar daarmee verklaar je de gebeurtenis niet. Je plaatst die alleen maar binnen een reeds bestaand groot verhaal.
Door uit te leggen ‘Het was God die me riep’, plaats je die ervaring in het grote verhaal van het christendom.
Je zou ook kunnen zeggen: ‘Dit was een moment van satori’. Dan geef je de ervaring een plaats in het zen-boeddhisme.
De filosoof Jaspers benoemt het als de ervaring van verbondenheid met het omvattende.

Er kleeft en gevaar aan het inpassen van deze gebeurtenissen in een verhaal.
Als je duiding een waarheid wordt kun je daarmee je bewustzijn afsluiten voor die heel speciale ontroering door het leven.
Alleen door een innerlijke houding van permanent niet-weten kun je je bewustzijn voor deze ervaringen open stellen.
De innerlijke houding van permanent niet-weten is iets heel anders dan nihilisme. Ook nihilisme is een zeker weten dat, op dezelfde wijze als een fundamentalistisch geloof, de toegang tot de ervaring van verbondenheid met het omvattende blokkeert.
Fundamentalisme en nihilisme zijn beide gesloten houdingen.
De houding van niet-weten is een totale openheid.



Een paar weken geleden hadden mijn man en ik onverwacht een heel bijzondere ervaring. Ik besloot het bewust op FB te zetten en op nog een forum en kreeg diverse reacties.
Het ging mij om die reacties, ik zal het hier plaatsen.

Heel bewust heb ik de wonderlijke ervaring van de lichtflits op FB en op andere forums gezet om te zien hoe de reacties zouden zijn.

4 sceptici, grappenmakers. Mag van mij hoor, ik had het verwacht dat dat zou gebeuren en ik heb er geen moeite mee. Juist leuk al die verschillende reacties en jullie weten dat ik graag lach.

1 wetenschapper, die erbij blijft dat er een wetenschappelijke verklaring moet zijn, alleen de dingen die hij tot nu toe aandroeg waren niet van toepassing. Misschien komt dat nog.

1 mevrouw heeft dit bij een medium gelegd die zich op ons, voor haar onbekenden, concentreerde en aangaf dat het wellicht het knipperen van ogen is van een persoon uit de andere wereld, wellicht een baby. Is er een baby op komst was haar vraag. Ik ben 63 jaar dus het lijkt mij onwaarschijnlijk, maar mocht dat nog komen beloof ik jullie allemaal op de hoogte te houden en het kind zal Johannes heten.

1 jongeman schreef dat hij er ook ervaring mee heeft, maar hoe of wat heb ik niet gevraagd en hij niet vertelt. Maar het is goed, zegt hij.

7 mensen vonden het erg leuk voor ons en een aantal zou het zelf graag meemaken en een vrouw wees mij op sites waar ik er meer over kon lezen.

En wij? Wij koesteren het gewoon, bewaren het en misschien gebeurd het nog eens.


Wat ik bedoel, mensen willen altijd een verklaring hebben en vergeten te genieten van de ervaring.
Grenservaringen moet je koesteren en niet in een verhaal plakken zoals jij het noemt, Bram


Ha, ha, Annette, ik zei al: iets bijzonders zomaar laten zijn is voor het verstand bijna onverdraaglijk.
Daar danken we uiteraard prachtige en indrukwekkende wetenschappelijke ontdekkingen aan, maar, zoals ik hierboven beschreef, er zijn gemoedsaandoeningen die we daar beter buiten kunnen laten.


Bram prachtig, de houding van niet weten is een totale openheid.
Niet weten is een zuivere houding, zodra het bewustzijn zich bewust wordt van iets dan wordt het minder scherp, is er afleiding.

Het weten der dingen stompt het vermogen om te weten af.


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: