Bramhartigheden

Eva als rebel

    door Bram, 07/02/2014 11:13. #45292. 3 reacties, laatste

Zoals steeds weer opnieuw blijken gnostische teksten een heel ander licht te werpen op de canonieke teksten in het Nieuwe Testament.
In Matteüs staat: "Wat God heeft verbonden mag de mens niet scheiden."
Dat wordt traditioneel uitgelegd als verwijzend naar het huwelijk tussen man en vrouw. Maar volgens het evangelie van Filippus kun je dat heel goed ook verstaan als verwijzend naar de scheiding van Adam en Eva, dat wil zeggen de scheiding van de mens en zijn ziel. Dat had dus niet gemogen, vanuit gnostisch oogpunt.

De vrouw is in de gnostische mythes meestal symbool van de menselijke ziel of een aspect daarvan. Als de vrouwelijke Sophia is ze symbool van de gnosis, de kennis van goed en kwaad. In het Oude Testament wordt ook Wijsheid voorgesteld als een vrouw.

In het boek Genesis brengt Jahweh Adam in slaap. De slaap is een typisch gnostisch symboolwoord voor onwetendheid. Het is dus in de slaap van onwetendheid dat Jahweh Adam en Eva van elkaar scheidt. Door de afgescheidenheid van zijn ziel (gnosis, wijsheid) wordt de mens tot morele slaaf van de Machten omdat hij dan niet meer zelf beschikt over zijn eigen kennis van goed en kwaad. Tot de mens weer herenigd wordt met zijn ziel, dat wil zeggen met de kennis van goed en kwaad. Eva is, met nadruk op het woordje 'is', in deze symboliek, de kennis van goed en kwaad.

In een ander gnostisch boek dan Filippus, ook gevonden bij Nag Hammadi, wordt verteld dat Eva ziet dat Adam slaapt. En dan zegt ze: "Adam, sta op, volg mij je eigen wortel." Adam wordt wakker en zegt tegen Eva: "Jij zult de moeder van de levenden worden genoemd." Wat het betekent om een levende te zijn, staat elders op deze facebook-pagina in de uitleg bij logion 1 van het Thomas evangelie.
Dat is dus een heel ander verhaal dan dat van Eva als de zondares die de oorzaak was van de zondeval. Eva is de rebel die de mens oproept zijn eigen kennis van goed en kwaad te volgen en zich te bevrijden van morele slavernij.


Het is een zoveel vriendelijker uitleg, geen tweedeling in de mensheid. De zondige vrouw en het sukkelige mannetje wat ook meedoet en zich vervolgens achter de vrouw de verschuilt als hij ter verantwoording wordt geroepen.

Het klinkt zoveel logischer in de gnostiek. Kijk in de praktijk, een moeder staat al bij haar kind voor dat het begint te huilen. Een man moet je wakker maken, maar dan is hij er ook!!!

Het elkaar aanvullen op basis van gelijkheid.
Alleen.... tja, ik heb dan weer moeite met Jahwe die de mens in onwetendheid dompeld, altijd weer een kracht van buitenaf. Eerst de mens en ziel scheidt en daarna, zonder behoorlijke wegwijzertjes een weg moet zoeken om het zaakje weer bij een te brengen.

Wat zie ik verkeerd, wat ontgaat mij?


Jouw probleem, Annette, zit 'm volgens mij daarin dat je de God van het Nieuwe Testament dezelfde laat wezen als die van de Jezus van het Nieuwe Testament.
In de gnostiek geldt echter dat de god van liefde waar Jezus over spreekt nooit dezelfde kan zijn als de almaar boze en wrekende god van het Oude Testament.

In de gnostiek is het de oudtestamentische Jahweh die Adam en Eva scheidt. In de gnostiek roept Jezus de mens op zichzelf weer te helen, de afgescheidenheid zelf te herstellen. Niet God doet dat voor je, maar Eva, je eigen ziel.
Kijk, die wrekende god van het Oude Testament is uitgevonden door de priesters die terugkwamen uit de babylonische ballingschap. Om hun eigen macht te herstellen bedachten ze een god die de kennis van goed en kwaad verbiedt en volledige gehoorzaamheid aan de priesters eist. Daar worden allerlei dreigementen aan verbonden.

De gnostische boodschap is allereerst dat je door je eigen geloof daarin je jezelf in morele slavernij begeeft. Dat doe je dus zelf. Als je je aan de priesters en hun god onderwerpt dan doe je dat in vrijheid. Er bestaat alleen vrijwillige slavernij.

De tweede kernboodschap is dat je het morele gezag over je eigen bestaan alleen weer zelf kunt heroveren. Dat kan omdat je in wezen een vrij mens bent. Het morele gezag over jezelf opeisen is dus ook het herstel van je eigen fundamentele morele vrijheid.


Dat verschil van de God van het NT en het OT had ik wel door. Het ging er mij eigenlijk om dat er altijd en factor van buiten af is die de mens in "slaap" brengt.
Maar ja, we laten ons zelf vaak zo in slaap sussen. Zo makkelijk. Ik ben zelf jaren naar een kerk gegaan, en het was niet eens een vervelende kerk, maar je voelt gewoon dat er iets niet klopt en je gaat toch door. Je slaapt verder.
Tot een bepaald ogenblik, toen had ik er genoeg van. Ik las al jou boeken en we genoten en kregen hele andere inzichten.

Maar je uitleg over die priesters, die vind ik interessant. En zo herkenbaar, er is in de kerken niets veranderd. Macht, sussen, dreigen met hel, geld enz


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: