Bramhartigheden

Luther en het gezag

    door Bram, 27/01/2017 11:15. #46852. 0 reacties, laatste

In 2017 is het 500 jaar geleden dat Luther zijn stellingen timmerde op de deur van de kerk in Wittenburg. Daarmee begon de reformatie.
Hier een bijdrage aan de herdenking:

Luther kent geen enkele waarde toe aan het persoonlijk oordeel van de mens. In zijn commentaar op de brieven van Paulus aan de Romeinen schrijft Luther:
"Waar het op aankomt is dat ons eigen oordeel en onze eigen wijsheid, zich onthullend voor onze ogen, vernietigd moeten worden en uitgeroeid uit ons hart en uit ons ijdel ik."

Alleen indien de mens zichzelf vernedert en zijn persoonlijke wil en trots vernietigt, zal de genade Gods op hem neerdalen. Luther vervolgt:
"Want God wenst ons niet te redden door ons eigen oordeel en inzicht, maar door een ons vreemd oordeel, door een oordeel dat niet uit onszelf voortkomt en niet uit onszelf ontspringt, maar dat tot ons komt van elders."

De onmacht van de mens tot zelfverlossing wordt door Luther aldus verbeeld: de wil van de mens is als een beest dat bereden wordt óf door God óf door Satan. De strijd om de macht over het beest is een strijd tussen God en Satan, en die strijd voltrekt zich volledig buiten de mens zelf om. In een aanval op de verdediging van de wilsvrijheid door Erasmus schrijft Luther:
"Aldus is de menselijke wil, als ware hij een beest tussen beide in. Indien God hem berijdt, wil en gaat hij waarheen God wil. (...) Indien Satan hem berijdt, wil en gaat hij gelijk Satan wil. En het ligt niet in de macht van zijn eigen wil te kiezen, noch voor welke berijder hij gaan wil, noch welke hij zoeken wil. Maar de berijders zelf maken in strijd uit, wie hem voor eeuwig zal bezitten."

Dat lijkt een vrij hopeloze situatie voor de mens. Maar kan de mens misschien toch nog enige invloed uitoefenen? Dat kan alleen door volledige onderwerping aan God in volkomen nederigheid en totale zelfvernietiging.
Zo bevrijdde Luther de mens van het gezag van de kerk, maar om hem aan een veel tirannieker autoriteit uit te leveren - aan een God die van de mens volledige onderworpenheid en vernietiging van het individuele zelf eiste als de beslissende voorwaarde voor zijn heil.

Wat betekent dit voor de maatschappelijke ordening? Luther is bepaald niet onduidelijk:
"Zelfs indien de dragers van het gezag slecht zijn en goddeloos, is toch het gezag en zijn macht goed en van Godswege. (...) Derhalve, waar macht aanwezig is en bloeit, daar zij en blijve deze omdat God zo bevolen heeft."
Aan het volk komt niet het recht toe in opstand te komen tegen de wereldlijke macht. Luther:
"Hoe slecht het bestuur ook moge zijn, toch zou God het dulden van zijn bestaan verkiezen, liever dan het gepeupel toe te staan te muiten, met hoeveel recht zij ook mogen handelen. (...) Een vorst hoort vorst te blijven, welk een despoot hij ook moge zijn. Hij onthoofdt noodzakelijkerwijs toch maar weinigen, daar hij onderdanen moet bezitten om heerser te kunnen zijn."
Het is dus geen wonder dat Luther met groot enthousiasme gesteund werd door de wereldlijke macht in Duitsland.

Is het zo vreemd dat in Duitsland enkele eeuwen later een Hitler zou opstaan, na eeuwen van indoctrinatie door de Lutherse kerk dat het heil alleen verworven kan worden door slaafse onderwerping, niet alleen aan God, maar ook aan de wereldlijke macht?


Er zijn nog geen reacties geplaatst.

Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: