Bramhartigheden

O ja? O nee! Mijn afscheid van Plato

    door Bram, 19/03/2017 15:08. #46938. 2 reacties, laatste

“Dat is niet van deze wereld”, hoorde ik eens iemand zeggen die zojuist een gerecht had geproefd. Ze had ook kunnen zeggen: “Dat is onaards lekker”, want de betekenis daarvan is hetzelfde.
Het is eigenlijk heel vreemd om zoiets te zeggen van een gerecht. Niets is aardser dan wat we eten. Het zijn producten van de aarde. Maar als we daarvan genieten, kun je de heerlijkheid daarvan kennelijk desondanks toch benoemen als iets wat behoort tot een andere werkelijkheid, als niet van deze wereld, als onaards.

Waar komt die wijze van spreken toch vandaan?
Van Plato.

Plato leefde enkele eeuwen vC. Hij wordt nog steeds door velen geacht de grootste filosoof te zijn van de westerse filosofische traditie. De filosoof Whitehead schreef begin vorige eeuw zelfs dat de westerse filosofie bestaat uit voetnoten bij Plato.
Alle boeken van Plato gaan over zijn leermeester Socrates.

Dat alles ontdekte ik al snel toen ik vol enthousiasme naar Leiden vertrok om daar te gaan studeren. Eerder was ik op zoek geweest naar een kamer in Leiden. Op de terugweg las ik in de trein een boekje met de titel “De dood van Socrates.” De dood van Socrates werd oorspronkelijk beschreven in een tekst van Plato, de “Phaedo”. Het boekje dat ik in de trein las, was een passage daaruit. Ik vond het prachtig. Ik was diep onder de indruk. Daar wilde ik meer over weten. Ik wilde zelfs worden als Plato.

Op naar de universiteitsbibliotheek dus, op zoek naar een vertaling van de Phaedo. Mijn middelbare school was een HBS en daar deed men niet aan Grieks en Latijn. Ik moest het dus aanvankelijk met een vertaling doen. Later heb ik een opleiding gevolgd voor staatsexamen Grieks, vooral met de bedoeling Plato in de oorspronkelijke versie te kunnen lezen.

Maar ik raakte al snel in grote verwarring.

Om dat uit te leggen moet ik eerst meer vertellen over de filosofie van Plato, over een kernthema in zijn filosofe. Ik wil dat duidelijk maken met een citaat. In een ander boek van Plato de Theaetetus, laat hij Socrates zeggen:
"Ach Theodorus, het kwaad kan niet verdwijnen. Er moet immers altijd iets zijn dat tegenover het goede staat. En het een plaats bezorgen bij de goden, gaat toch niet! Zo moet het dan wel fataal rondwaren rond de sterfelijke natuur en rond dit aardse verblijf. Dat is de reden waarom we moeten trachten zo snel mogelijk van hier naar ginds te vluchten. “
(Plato, Theaetetus 176, XdWp430)

O ja? Klopte dit wel? Deze uitspraak en andere gelijkluidende uitspraken riepen een ongemakkelijk gevoel in me op.
Hoe zat dat precies?

Plato werkte in zijn latere boeken dat basisprincipe uit tot een compleet filosofisch stelsel. We noemen dat nu ‘het dualisme van Plato’.
Plato bedacht dat er behalve de aardse werkelijkheid nog een andere werkelijkheid moest bestaan, die van de aardse werkelijkheid volledig gescheiden was. Het verschil tussen beide is fundamenteel. De aardse werkelijkheid is slecht en verdorven. Al het goede verblijft in die andere werkelijkheid.
Het goede is ‘niet van deze wereld’, zoals Plato werd nagesproken over de heerlijkheid van dat gerecht, het goede is ‘onaards'.

Maar waarom raakte ik daardoor nu in verwarring? Omdat ik het niet kon koppelen aan mijn eigen ervaringen. In mijn buitendijkse ervaring viel het goede samen met de tastbare werkelijkheid om me heen. Met die tastbare werkelijkheid voelde ik me intens verbonden.
Het niet-goede was voor mij de binnendijkse werkelijkheid, waarvan ik zo sterk het besef had daar niet toe te behoren.
En het drong langzaam tot me door dat wat Plato beweerde wel erg veel leek op wat ik daar vanaf de preekstoel had horen verkondigen.

Het heeft toch nog lang geduurd voor ik opnieuw een radicaal besluit nam, mijn afscheid van Plato, even radicaal als jaren daarvoor toen ik als jongeman afscheid nam van het christendom zoals ik dat had leren kennen.

Wilde ik nog wel worden als Plato?
O nee! Dat was tenslotte heel erg duidelijk.


Nee geen Plato. Gewoon Bram.

De persoonlijke natuur en de Christusnatuur.
In vereniging maken twee een.
Verenigd met de Bron, met je ware zelf.

K.:
"een geest die de natuur van genot en angst heeft doorgrond kan niet meer geweldadig zijn en kan daarom in vrede met zichzelf en de wereld leven."


Mooi verwoord Nij en zo treffend afgesloten met woorden van Krishnamurti.
Ik voel me hier thuis.


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie: