Vragen?

Hoe doe je dat?

    door Bram, 14/12/2008 01:36. #29909. 12 reacties, laatste

Annette, je stelde kortgeleden een vraag over de wijze waarop ik de betekenissen van het Thomas evagelie heb achterhaald.
Ik kan je bericht niet meer vinden en plaats het antwoord maar hier. Het is een citaat uit Schatgraven in Nag Hammadi.

Als je een studie maakt van een onderwerp als de gnostiek kun je dat op verschillende manieren doen. Mijn manier is als volgt.

Wat staat er precies?
Eerst stel ik me de vraag: Wat staat er precies in die oude teksten? Het is werkelijk geen eenvoudige opgaaf om op die vraag een goed antwoord te vinden. Weliswaar worden de oude gnostische teksten ons in prettig leesbare vorm gepresenteerd, in The Nag Hammadi Library in English, keurig vertaald uit het Koptisch, de oorspronkelijke taal waarin ze werden geschreven, maar dat wil nog niet zeggen dat lezing daarvan meteen tot begrip leidt.
De gnostische teksten die het onderwerp zijn van dit boek, dateren uit de eerste eeuwen na Christus en dat is lang geleden. Ze zijn geschreven in begrippen en in beelden die voor sommige mensen uit die tijd misschien wel heel begrijpelijk waren. Maar voor ons is hun taal nu echter moeilijk te verstaan. Toen ik zo’n tien jaar geleden begon de geschriften van Nag Hammadi te lezen - in de Engelse vertaling dus - kon ik er nauwelijks iets in vinden wat me aansprak. Ze vormden één groot raadsel. Maar juist daarom fascineerden ze me, en ervoer ik de aandrang om door te dringen in hun betekenis. maar dat heeft veel meer tijd gekost dan ik toen bevroedde.
In die jaren heb ik momenten van grote vreugde gekend als plots een tekst oplichtte, een verband duidelijk werd. De vreugde was des te groter als ik uitspraken vond die ik herkende als een expressie van een levenshouding waarbij ik me thuis voelde. En zo, stap voor stap, werd de wereld me vertrouwd waarin deze teksten ooit betekenisvol waren. Nu zijn sommige zinsneden daaruit me zelfs dierbaar, soms alleen al door de schoonheid van de formulering, soms door de diepte van het inzicht dat ik erin meen te zien.

Wat was de actualiteit?
Een tweede aspect van correcte omgang met de oude teksten is om te proberen ze te begrijpen vanuit hun eigen tijd. Je hebt te beseffen dat de teksten die je leest gevormd zijn door de alledaagse opvattingen van hun tijd en door de filosofische en religieuze debatten van die tijd. Het waren ooit actuele geschriften, en wat was de actualiteit van toen? Die valt natuurlijk nooit meer helemaal te achterhalen, maar je kunt dat minstens proberen.

Interreligieuze vergelijking
Sommige duistere passages uit die oude gnostische geschriften kunnen onverwachts oplichten door de ontdekking van een parallel met een andere traditie. Die interreligieuze vergelijking is daardoor de derde mogelijkheid om de betekenis van de gnostische teksten te achterhalen.
In onze tijd is er veel belangstelling voor oosterse tradities. Er is soms werkelijk een treffende gelijkenis tussen teksten uit bijvoorbeeld de Upanisjads en passages uit gnostische teksten. Sommige uitspraken van Krishna in de Bhagavat Gita zijn opmerkelijk verwant met die van Jezus in het Thomas Evangelie. De uitdrukking ‘je oorspronkelijk gelaat terugvinden’ vind je in het boeddhisme én in het Thomas Evangelie. Zelfs meen ik een spirituele verwantschap te proeven met het Chinese Daoisme, bijvoorbeeld in sommige uitspraken in het Evangelie van Filippus.
Zo kunnen duistere passages in de gnostische teksten soms verhelderd worden door de studie van andere tradities, zoals in dit boek soms zal blijken.
Wat dat betreft lijkt mij de dialoog tussen gnostiek en oosterse tradities veel zinvoller en vruchtbaarder voor een wederzijds begrip dan die tussen de huidige christelijke kerken en de oosterse tradities.
Het is bijvoorbeeld heel inzichtelijk dat de kerk van Rome vanuit haar gebondenheid aan het geloof in een absolute waarheid dikwijls dezelfde argwaan en afweer in het geding brengt tegen de oosterse spirituele tradities als eerder tegen de gnostiek.

Je eigen bewogenheid
Daarna kun je jezelf, ten vierde, afvragen: wat hebben die teksten mijzelf te vertellen? Het is daarbij belangrijk dat je voor jezelf, en als je een boek schrijft ook voor je lezers, duidelijk maakt wat je eigenheid is, in de omgang met die teksten.


Καλή εργασία, Buon lavoro, Buen trabajo,
Хорошая работа, Guter Job!

Gozo de él diario.

:-)


Tja Russisch, Grieks en Chinees pakt ie nie!

Goedemorgen en allen een fijne dag!

:-)


Je bent een talenwonder, Trudy!


Dank je wel Bram. Ik was er gewoon heel nieuwsgierig naar. Als ik de teksten lees is het best heel moeilijk. Zoals Kuitert schrijft over de bijbel,met name het OT, dan is het een oosters boek dat wij ons hebben toegeeigend, maar vaak ook niet snappen omdat we hun gebruiken niet kennen noch begrijpen. En dan komt het ook nog eens uit een heel andere tijd.

Als ik jou verklaringen lees en dan nog een keer de tekst, kom ik een heel eind verder.

Zijn alle filosofen en vertalers het met elkaar eens over de vertaling?

Ik bedoel, als je teksten uit de bijbel lees en je neemt 10 voorgangers uit verschillende richtingen, leggen ze het allemaal anders of bijna anders uit.
Is dat hier ook mee?

Het zal best dat oosterse tradities sommige of misschien wel veel met het joodse overeen komt.

De bergrede was ook al bij Bhoeda bekend kennelijk. Ergens wel logisch.

Waarheid en wijsheid is volgens mij overal
hetzelfde. Dus komen er dezelfde dingen uit, alleen anders gezegd, afhankelijk van volk, gebruik en tijd.

Bedankt Bram

Groetjes
Annette


#29926
'De bergrede was ook al bij Bhoeda bekend kennelijk. Ergens wel logisch.

Mag ik je vragen Annette, waarom vindt je dat logisch?
:-)


Het doet er helemaal niet toe of anderen het met me eens zijn. Misschien is dat zo, misschien niet. De wezenlijke vraag is of wat ik heb geschreven jou aanspreekt. Zo niet, gooi het boek dan in de prullemand. Dan is het voor jou van geen waarde.
Spreekt het je wel aan, dan is dat herkenning van iets dat al in jou aanwezig was. Dat te ontdekken is het allerbelangrijkste.


#29931Bram @dan is dat herkenning van iets dat al in jou aanwezig was.

Mooi en ook herkenbaar, iets of wat sluit dan bij me aan.


haha, boek in de prullenmand. Echt niet. Ik heb er hele besprekingen met Henk over gehad. Elke dag een stukje gelezen. We herkenden zeker een hoop dingen, zoals het verloren schaapje en nog een heleboel meer.

Nee hoor, Bram, ik wilde het alleen maar weten.

Trudy, ik bedoel echte wijsheid en waarheid is overal en soms anders geformuleerd maar met dezelfde bedoeling. De kans dat wijsheid uit het oosten in die tijd al bij sommige Joden bekend is is vele malen groter dan dat ook bij ons was. Wij waren nog echte "heidenen". Misschien is logisch niet het goede woord, maar moet het zijn "niet vreemd".

Ben nog steeds en zoeker.
Groetjes Annette


Okee, Annette, fijn dat te horen.
En dan is het misschien leuk om te vernemen dat ik oprecht van mening ben dat mijn toelichting bij Thomas wel eens heel dicht bij de oorspronkelijke, historisch correcte betekenis zou kunnen aansluiten. Maar daar is niet iedereen het mee eens.


Hoi Annette.

#29936

Niet vreemd, die komt bij mij wat duidelijker 'binnen'.

:-)



#29938

historisch correcte betekenis?

Dat weet ik niet, wat ik wel ervaar en beleef dat er voor mij veel (h)erkening in zit.

:-)


Het is lastig beelden en uitspraken te verklaren van 2000 jaar of meer.
Het kan heel anders bedoeld zijn, maar voor mij raakt jouw uitleg aan het ware.


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie:
 

Plaats zelf een nieuw bericht.