Zelfwerk 5. Psychologie van het ontwaken

Van de sprong der paarden

    door Baudolino, 19/11/2010 12:25. #39542. 3 reacties, laatste

Lezend over het onpeilbare verdriet dat je op de weg van ontwaken kan overkomen moet ik denken aan de beelden die de dochter van Harry Mulisch weer liet tonen tijdens zijn herdenkingsdienst. Een groep paarden slaagt er, eenmaal de weg getoond, in om van een door water omringd stukje land weer vaste grond te bereiken. Veel mensen zijn hier ontroerd door geraakt. Het raakte bij mij echter een onbeschrijflijke snaar, die een onpeilbaar verdriet opriep. De macht van dat verdriet, of ontroering, was dermate groot dat ik de tuin in vluchtte. Het beangstigde me, omdat met de emotie zich een onstuitbare stroom niet te beschrijven inzichten aan me opdrong, die de emotie nog verder versterkten. Het ging mijn verstand voorbij, te boven en ik raakte in paniek. Ongekend. Geen jankbui, geen ontroering over wat zich daar voor mijn ogen afspeelt, geen pathetiek, maar een dwingende uitbarsting van onpeilbaar leed. Alsof ik een kraan heb opengezet en niet meer weet hoe de waterstraal te bedwingen. Ik herken het in de tekst bij deze stapsteen...


Baudolino, je zegt: "Het ging mijn verstand voorbij, te boven."
Dat is ook zo bij dit soort ervaringen. Je kunt je verstand gewoonlijk gebruiken als controle en dekmantel. Maar op zo'n moment doorbreek je dat, ga je daaraan voorbij, ont-dek je in de symbooltaal van de gnostiek, de innerlijke Christus.
Daar kun je inderdaad van in paniek raken. En dat kan je verleiden om die gebeurtenis weer vast te gaan leggen in begrippen. Dan is het weer onder controle. Niet doen dus.
Lees logion 112 daar eens over.
Ik kom nog even terug op dat je zegt: "Het ging mijn verstand voorbij, te boven." Mede daarmee maak je voor mij duidelijk dat het verdriet dat je beschrijft het verdriet is wat ik in het door jou aangehaalde zefwerk bedoel. Er is natuurlijk ook in ieders leven gewoon verdriet, vanwege droevige gebeurtenissen en bittere teleurstellingen. Niks mis mee. Maar dit is anders, en je beschrijft dat heel helder. En daarom dus logion 112.


Hallo Bram,

Fascinerend dat je reactie nog wat verder is uitgebreid. Dat is me vaker opgevallen. Mijn verstand zit mij vaak in de weg. Het bemoedigt me dat ik deze trigger heb kunnen toelaten zonder tussenkomst van mijn verstand. Ik heb daarnaast ook heel bewust kunnen waarnemen waar het ingreep. Wat me verder opgevallen is, is dat het erg moeilijk, zoniet onmogelijk is om dit met mijn omgeving te kunnen communiceren. Alles heeft een verklaring, en alles moet uitgelegd kunnen worden. Het loslaten van die overtuiging (dat alles rationeel verklaard kan worden) levert spanning met de omgeving op. Nu ik daar mee word geconfronteerd, realiseer ik me ook dat dit een bekend gevoel is. Ik realiseer me ook, dat ik daardoor juist heel erg analytisch ben geworden, omdat ik het zelf ook nodig vond om alles te verklaren. Aan mezelf en aan mijn omgeving. Ik geloof dat ik een domein betreden heb, waar schema's, diagrammen en ideologieen geen functie meer hebben.


Heel helder beschrijf je nu ook weer dat je dat je dit soort ervaringen voorbij het verstand niet vanzelfsprekend met je medemensen kunt delen. Inderdaad, alles moet gewoonlijk verklaard en uitgelegd worden. Dat is volgens mij uit een behoefte aan controle.
Door de paniek die jij zelf ervoer kun je nu ook begrijpen waarom iemand bang kan zijn voor die leegte van het niet-weten en dat jouw ervaring daarmee zelfs als bedreigend ervaren kan worden.
Dat hoort er allemaal bij.
Een spirituele traditie bestaat, als het goed is, voor een groot deel uit inzichten in dit soort gebeurtenissen en uit richtlijnen om er wijs mee om te gaan.
In onze westerse cultuur kennen we helaas nauwelijks nog zulke spirituele tradities. Die zijn verdrongen door de ultieme vorm van controle: de zekerheid van het geloof.
Daarom is het ook werkelijk van belang, niet alleen voor jezelf, dat jij jezelf en je ervaringen serieus neemt, en vooral ook dat je aanvaardt dat je een domein betreden hebt waar schema's etc. geen functie meer hebben.
En dat domein vraagt om een ongewisse overgave, of beter nog: de overgave aan het ongewisse.


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie:
 

Plaats zelf een nieuw bericht.