Groeiend inzicht

Seksualiteit en gnosis

    door Ronald Raaijmakers, 26/12/2005 22:38. #536. 20 reacties, laatste

Al geruime tijd ben ik geboeid door de geschriften van Nag Hammadi. Ik verzamel dan ook alle publicaties in de Nederlandse taal over dit onderwerp, waarin het evangelie van Thomas en het evangelie van Valentinus centraal staan. Het is een mooie weg en het biedt erg veel inspiratie en diepgang in je leven en ik beschouw het dan ook werkelijk als een zeer kostbare schat. Een van de meest diepzinnige beschouwingen over dit onderwerp is voor mij het verbijsterd mooie boek:"Schatgraven in Nag Hammadi" van Bram. Voor het eerst viel het mij op dat er geen woord gerept wordt over het taboe op seksualiteit! Vandaag nog op tweede kerstdag lees ik in het overigens zeer interessante boek over Maria Magdalena van Ester de Boer het volgende: "De kringloop van de natuur moet de mens te boven komen door zich er aan te onttrekken. Daarvoor is het noodzakelijk om af te zien van de voortplanting. Seksualiteit is de grote zonde. Het is de hartstocht, de begeerte, die ten grondslag ligt aan alle lijden."
Dat tref ik niet alleen aan in dit boek, maar in vrijwel alle boeken over gnosis, ook in de geschriften van Nag Hammadi.
Ik ben een alleenstaande man van 56 en zeer gelukkig met mijn kinderen en kleinkinderen. Ik ben zeer blij dat ik mij heb voortgeplant!
Bewust heb ik dit onderwerp geplaatst in de rubriek: crisis onderweg. Op het spirituele pad vind ik dit een struikelblok. Begrijp me goed, seks alleen voor de seks lijkt mij wat bedenkelijk. maar het blijft altijd mogelijk dat je iemand ontmoet waar je spontaan een warme liefde voor voelt en dan?
Zelf lees ik in het prachtige evangelie van Maria Magdalena helemaal geen taboe, toch luidt het commentaar: 'seksualiteit is de grote zonde' en dat heb ik meerdere malen gelezen.
Wat nu?
Weliswaar leef ik al een poos in kuisheid maar desondanks verontrust mij zo'n tekst, juist omdat ik het geheel zo mooi vind en zo graag wil leven van uit die Eenheid. Toch zou ik de deur niet willen sluiten voor een warme liefdevolle ontmoeting, dat zou ik zelfs een beetje in tegenspraak vinden met de schoonheid die ik ervaren heb op het spirituele pad.
Ben ik de enige die hiermee worstel?
Dit probleem zou ik graag aan Bram willen voorleggen. Als we de schepper mogen zijn van ons eigen leven bestaat er dan toch een taboe op de liefde? Staat de naasteliefde je speciale gevoel voor je geliefde in de weg?


Beste Ronald, zijn het niet de commentaren van anderen die je bedroeven ? Het gaat dan toch over emoties ? jouw emoties ? of is het de rede met allerlei hersenspinsels , die je doet tobben ?
Dat begeerte ten grondslag ligt aan alle lijden lijkt mij aannemelijk , maar ‘hartstocht’ is toch iets gans anders – hartstocht is toch de tocht (het pad) van het hart – dat is toch ‘gnosis’ ?!
Het is ook een nogal delicaat item ‘seksualitet en gnosis’ - want waar ligt de grens tussen begeerte en hartstocht, tussen zonde en deugd, liefde en egoïsme ?
“ trouwheid aan jezelf” mag dan het antwoord wezen …

Onder het 7-stappenplan op deze site ( onder ‘nadere toelichting bij de zeven werken’ - pt.3. Emotionele openheid ) daar vind je misschien een stukje antwoord ...

misschien ook in deze woorden van Kahlil Gibran
over rede en hartstocht :

“ Je ziel is vaak een slagveld, waarop je rede en je oordeel strijd voeren met je hartstocht en je lust.
Hoe gaarne zou ik de vredestichter zijn in je ziel, en de disharmonie en de tweedracht van je elementen doen verkeren in eenheid en melodie.
Maar hoe kan ik, tenzij jezelf ook vredestichter bent, ja meer nog al je elemeten liefhebt ?

Je rede en je hartstocht zijn het roer en de zeilen van je zeevarende ziel.
Indien de zeilen of het roer breken, kun je enkel voorthobbelen en drijven, of stilliggen in het midden van de zee.

Want de rede, zo zij alleen heerst, is een beperkende macht; en de hartstocht, waarop niet wordt gelet, is een vlam die ter eigen vernietiging brandt.
Laat dus je ziel je rede aanwakkeren tot de hoogte der hartstocht, opdat zij moge zingen,
En laat zij je hartstocht met rede leiden, opdat je hartstocht moge leven door haar eigen dagelijkse wederopstanding en als de phoenix herrijzen uit haar eigen as.
Ik zou willen, dat je oordeel en je lust zag als twee beminde gasten in je huis.
Voorzeker zou je de ene gast niet meer eren dan de andere: want wie meer aandacht schenkt aan de een, verliest de liefde en het geloof van beide.
Wanneer je zit tussen de heuvelen in de koele schaduw der witte populieren, delend in de vrede en de rust van verre velden en landouwen - laat dan je hart in stilte zeggen: ‘God rust in de rede?’
En wanneer de storm losbarst, de machtige wind het woud geselt, en donder en bliksem de majesteit des hemels verkondigen – laat dan je hart vol ontzag zeggen: ‘God jaagt voort in hartstocht.’
En daar je een ademhaling bent in Gods heelal en een blad in Gods woud, moet ook jij rusten in de rede en voortjagen in hartstocht.”



Beste Linda,

Hartelijk dank voor je uitvoerige reactie! Wat een mooi stuk van Kahlil Gibran, het is inderdaad een mooi antwoord op mijn vraag. Op dit moment lees ik het prachtige boek van Bram over de Kartharen, daar lees ik dat de Bon homme en de Bon femme leefden in seksuele onthouding. Als je het dus echt goed wil doen is dat blijkbaar nodig.

Ronald


Ronald, die bonne homme en femme laten de daad alleen achterwege uit speciale hobby hoor. Dat betekent volgens mij helemaal niet dat als wij het echt goed willen doen, hun voorbeeld moeten navolgen. Jij bent aan het Ronalden, Linda aan het Lindaen, Bram is momenteel ziek en ga zo maar door. Volgens mij geniet de kosmos heerlijk als jij fijn moet zoenen met iemand. Zonde is als je niet tot je bestemming komt. Ik zou een grove zonde plegen als ik het zoenen achterwege zou laten, dat is voor mij de hoofdboodschap van de gnostiek. Ik wens iedereen een vrij en knuffelig 2006!x


Dank je wel Annemiek!

Misschien heb ik het allemaal te zwaar opgenomen. Het is erg fijn reacties te krijgen om zo bevrijd te worden van mijn twijfels, in elk geval is je nieuwjaarswens bevrijdend, ook ik wens iedereen een liefdevol nieuwjaar! En Bram van harte beterschap!


Dag Ronald,
Als je op mijn website gaat naar 'Gnosis en gnostiek, wat is dat?' vind je daar in het rechtermenu twee verwijzingen naar twee verschillende artikelen. De een gaat over het dualisme van Plato, de ander over het dualisme bij de katharen.
Ik kom later nog terug op je specifieke vraag over sex en gnostiek, maar dit leek me alvast een goede voorstudie.
Wat betreft sex en gnostiek kan ik je echter alvast ter geruststelling meedelen dat de roomskatholieke kerkvader Irenaeus (180 nC) schande sprak over de gnosticus Valentinus, want die had, o, wat vreselijk, beweerd dat in de liefdevolle lichamelijke vereniging van man en vrouw Gods goedheid ervaren werd, maar dat de liefdeloze sexuele vereniging de mens doet belanden in het rijk van het kwaad. Het gaat dus om de gezindheid waarmee men de daad volrekt die de mens in contact brengt met het goede of het kwade, niet om de daad op zich. Verontwaardigd riep Irenaeus nog uit dat Valentinus zijn volgelingen zelfs aanspoorde om de lichamelijke liefde actief te beoefenen, als een soort spirituele oefening gericht op de vereniging met God. Dat betekent heel wat meer dan alleen maar zoenen, Annemiek. Dat is tantra.


waar wachten we nog op mensen?


Ronald, luister ook eens naar het vierde gesprek van Annemiek Schrijver met Bram Moerland. Op de startpagina, rechter menu. Dat gaat precies over jouw vraag.
Cees


Graag wil ik iedereen heel hartelijk bedanken die op mijn brandende bericht gereageert hebben en mij uit mijn twijfels bevrijd hebben.
We gaan zo een liefdevol nieuwjaar in en dat wens ik ook iedereen van harte toe.
Vandaag op nieuwjaarsdag heb ik voor het eerst het boek van "Thomas de kampvechter" gelezen. Dankzij al jullie zeer bemoedigende adviezen ben ik nu wat minder huiverig voor die tekst, maar ik moet nog heel veel leren op dit gebied! Zo staat er in de prachtige dundruk editie van Jacob Slavenburg en Willem Glaudemans in de monoloog van de Verlosser:
Wee jullie die de seksualiteit, die tot het vrouwelijke behoort, en de ontuchtige geslachtsdaad minnen.
En dan volgen er nog heel wat dreigementen die meer bij Jahwe horen dan bij de Verlosser.
Als ik jullie wijze reacties niet had gelezen dan zou ik denken dat de boeken van Nag Hammadi elkaar tegenspreken. Valentinus denkt er gelukkig anders over, maar er zou een diepgaande studie aan dit onderwerp gewijd kunnen worden! In sommige gnostische geschriften speelt Plato's dualiteit een sterke rol, zeker in het boek van "Thomas de kampvechter", dat daardoor (schijnbaar) sterk verschilt van het Thomas evangelie. Het kan ook zijn dat ik nog niet aan dat geschrift toe ben, misschien wil ik teveel in een keer begrijpen.


Beste Ronald,
Het Evangelie van Thomas is naar mijn overtuiging de oudste tekst over Jezus. Daarin kunnen we beter dan in welke andere tekst dan ook lezen wat de werkelijke boodschap was van deze wijsheidsleraar. Maar die tekst bestaat helaas uit losse uitspraken, die niet altijd meteen duidelijk zijn.
Behalve Thomas, was er in de tijd onmiddellijk na de dood van Jezus ook nog een andere verzameling losse uitspraken, die geleerden de naam hebben gegeven van Q, van het Duitse woord Quelle. Die is echter nooit teruggevonden.
Maar wat wel gebeurde was dat een generatie later een aantal schrijvers van die losse uitspraken uit Q een verhaal gingen maken. Die kennen we nu als de evangeliën uit het Nieuwe Testament. In dat verhaal verwerkten ze de oorspronkelijke losse uitspraken. Dus de evangeliën uit het Nieuwe Testament zijn bewerkingen van Q.
Op dezelfde manier heeft iemand ook, een paar generaties na Thomas zelf, een populair verhaal willen maken van het evangelie van Thomas. Dat verhaal kennen we nu als 'Thomas de Kampvechter'.
Maar de schrijver daarvan is dan al onder de invloed gekomen van het Griekse dualisme, en verweeft die lichaamsvijandige houding en zijn verwerping van seksualiteit in zijn bewerking. Dat is wat jij hebt aangetroffen.
De hele tekst van Thomas de Kampvechter is nogal een banaal verhaal. Ik vind het een slechte, populistische bewerking die ik eerlijk gezegd niet serieus kan nemen. Wat dat betreft zijn de evangeliën uit het Nieuwe Testament, zowel literair als inhoudelijk, van een veel hoger niveau.

Jammer genoeg moet ik je op een punt uit je vorige reactie misschien wel teleurstellen. Je schrijft: '...dan zou ik denken dat de boeken van Nag Hammadi elkaar tegenspreken'. Nou dat denk ik wel zeker. Het is een verzameling teksten met heel verschillende overtuigingen, die elkaar inderdaad soms nogal heftig tegenspreken.
Maar wat is daar verkeerd aan? Jammer is natuurlijk wel dat je daar dus niet het ene pasklare, absolute antwoord op het leven kunt vinden. Je zult dus zelf moeten kiezen, en de verantwoordelijkheid nemen voor je eigen keuzes. In dit verband is het goed om te beseffen dat het oorspronkelijke woord voor ketter, hereticus, betekent: iemand die kiest.
En dat is precies de bedoeling van de gnostiek. Zoals Annemiek hierboven al zei: Jij moet Ronald zijn, ik moet Bram zijn, en Annemiek moet Annemiek zijn. Dat is ons geboorterecht en onze opdracht.
Maar niemand weet hoe het is om Ronald te zijn, behalve jijzelf. Het antwoord daarop zul je nergens anders kunnen vinden dan in jezelf.
Nu merk ik dat jij steeds innerlijk in opstand komt tegen de verwerping van seksualiteit, hoe graag jij de bronnen buiten jezelf ook zou willen geloven. Welnu, wees trouw aan je eigen opstand. Dat is jouw eigen antwoord. En acht jezelf niet gering omdat je die gnostische teksten 'nog niet begrijpt'. Je begrijpt ze heel goed, vermoed ik. Maar in plaats van trouw te zijn aan je eigen innerlijke weigering om daaraan mee te gaan, ga jij jezelf klein maken. Wat jammer!
Dat hoef je namelijk helemaal niet te doen. Zeker niet als de gnostiek je aanspreekt. Je innerlijke weerstand tegen de verwerping van seks is een deel van je gnosis, je innerlijke weten.
Aan jou nu om de keus te maken. Laat je je oren hangen naar externe waarheden, welke dan ook, of naar je eigen innerlijk weten?
Je hoeft die keus niet nu meteen te maken, maar ik hoop wel dat ik je heb laten zien waaruit die keus bestaat. Ik geef je zelfs de raad om die keus voorlopig nog maar even uit te stellen, maar om wel eens aandachtig te gaan luisteren naar die innerlijke stem van je die jou steeds zo liefdevol bij je eigen les houdt.


Je hebt mooie antwoorden gekregen op je vraag denk ik zo....ik weet niet of ik er iets aan toe kan voegen maar wil het graag proberen......dat geblaat over de zondige mens die zich tegoed aan sex, zich onkuis gedraagd enz. dat is naar mijn mening religieus gewauwel....dat is het gepraat van bange mensen.......

Ik ben zelf een grote fan van de boeken van Neale Donald Walsh en ik ben blij dat ik daarin kon lezen dat God ons heeft geschapen na zijn evenbeeld.......dat staat ook in de bijbel te lezen, als ik het goed heb begrepen! Als sex alleen maar tot doel had om ons voor te planten, dan zouden we geen plezier hebben aan het sexen.......Maar wat blijkt? we genieten van sex, we vinden het heerlijk, we lusten er wel pap van! sterker nog we doen het voor ons plezier en als we geen partner hebben, dan doen we het gewoon met onszelf! God heeft ons lichaam geschapen om van te genieten, om van elkaar te genieten.......om door middel van sex van elkaar te genieten! Anders zou een orgasme niet de uitwerking hebben die het geeft, anders zou een vrouw geen clitoris hebben.........

Je zegt, sex om alleen sex te hebben zou niet goed zijn?? waarom niet eigenlijk?? Sex is toch heerlijk!!? waarom zou je een vaste partner moeten hebben om het legitiem te maken?? waarom niet sex voor een keer ? of alleen een sexmaatje!?? iemand waar je verder niets mee gemeen hebt, behalve goede sex!? Het gaat erom dat je geniet, van jezelf, van elkaar........Dat was de bedoeling van God.....

Helaas hebben we het door de eeuwen heen, zelfs in de moderne tijd verkeerd begrepen......In de jaren 60 begonnen we het te begrijpen! de hippie tijd was een tijd van sexuele vrijheid en liefde voor iedereen......Helaas gaan we weer terug in tijd door de komst van stijve religie in onze cultuur, die zelfs de vrouw geen vrijheid kan geven met haar haren te wapperen, omdat dat de mannen wild zou maken.....laat staan losbandige sex te hebben......

het is jammer dat we dit toelaten......


Wat een prachtig forum! Inderdaad, Lucia, heb ik prachtige antwoorden gekregen. Van jou heb ik zelfs een zeer liefdevol en openhartig antwoord ontvangen, om vlinders van in je buik te krijgen...
Bram wat een groot talent heb je om je licht te laten schijnen op het struikelblok dat wij in ons leven of in de gnostische teksten kunnen tegen komen. Met je heldere verklaring heb je mij weer vlot getrokken, zoals Lucia mij weer zelfvertrouwen terug gegeven heeft. Het is fantastisch dat we hier in alle openheid met elkaar van gedachte wisselen over de knelpunten die we kunnen tegen komen op het spirituele pad op weg naar ons werkelijke zelf. Dat is naastenliefde!


En, Ronald, lees dan ook nog maar eens mijn toelichting bij Thomas 6.
Groetjes,
Bram


Wel, Ronald ik ben blij dat ik je met mijn woorden heb kunnen helpen! Ik kan je aanraden de boeken van Neale te gaan lezen en zelf te ontdekken hoe je het conventionele onconventioneel kan maken!! Ik ben altijd iemand geweest met onconventionele ideeen......niet altijd gewaardeerd helaas.....daarom ook erg eenzaam in mijn leven......maar ik blijf bij mijn ideeen........omdat ik weet dat ze voor mij goed zijn....en af en toe raak ik een gelijke ziel!!! dat maakt me weer blij!!


Ik ben het met voorgaande sprekers eens.

Voor mij persoonlijk is seksualiteit een fundamenteel onderdeel van en voorwaarde tot het leven zelf. Het is een natuurlijk en dus levensinstinct dat zowel geestelijk als lichamelijk om vervulling vraagt. Vaak zie je in georganiseerde religies dat de mogelijke gevolgen van een seksuele daad bepalen of die daad al dan niet ethisch verantwoord is. Ik heb het hier specifiek over voortplanting en genot als mogelijke gevolgen van seksualiteit. In het katholicisme bv. is de seksuele daad uitsluitend toegestaan tussen een voor de kerk gehuwde man en vrouw, en bovendien moet deze daad binnen het huwelijk steeds gericht zijn op voortplanting. Alle andere vormen van seksualiteit zien zij als een zoeken naar lustbevrediging of genot, en gegeven hun Platoonse afkeer van het lichaam en zijn lusten, worden deze vormen als moreel verwerpelijk beschouwd, als een doodszonde. Voor mij zijn deze twee mogelijke gevolgen louter gevolgen, ik koppel er op zichzelf geen ethische waarde aan. Mijn lichaam en geest ervaren de seksuele begeerte en bijgevolg dien ik daaraan te beantwoorden. De vraag die zich stelt is hoe ik daaraan dien te beantwoorden op een ethische wijze? Voor mij gelden hier twee principes: de Griekse deugd sofrosunè en de vrije, geweldloze instemming van de deelnemende partners. Lustbevrediging en/of al dan niet voortplanting worden zo in alle vrijheid en wederzijdse instemming beleefd, en gewelddadige, onvrije handelingen zoals pedofilie en verkrachting worden zo moreel uitgesloten.

De Griekse sofrosunè of “maat” is geen abstract principe dat door grijsbebaarde filosofen op de markt in Athene werd uitgevonden en in allerlei moeilijke bewoordingen te boek is gesteld. Dat is pas later gekomen. Het streven naar “maat” vond het levenslicht in de dagelijkse praktijk van de mensen zelf. Zo is er een tekst overgebleven van een dokter die een patiënt op bezoek kreeg die klaagde dat zijn penis pijn deed. Na onderzoek bleek die helemaal paars te zijn uitgeslagen. De patiënt gaf toe dat dit wellicht kwam omdat hij twee weken aan één stuk van ’s morgens tot ’s avonds aan orgieën had deelgenomen. De dokter kon niets meer voor hem doen en enkele dagen later is hij gestorven. Deze ervaring leert dus dat teveel niet goed is. Een andere overgebleven tekst verhaalt van een patiënt die ervan overtuigd was dat seks kwaadaardig is. Hij liep rusteloos gefrustreerd rond, geplaagd door allerlei fantasieën waaraan hij niet wilde toegeven. Hij kon zich op niets meer concentreren en verwaarloosde zijn dagelijkse activiteiten, en zo kwam hij bij een dokter te rade om hulp. Die gaf hem het advies om toch toe te geven aan de roep van zijn lichaam. Hij weigerde dit te doen, en in het verslag van die dokter staat te lezen dat die man later zelfmoord had gepleegd. Deze ervaring leert dus dat te weinig eveneens niet goed is. Zo kwamen de Grieken tot het besef dat maat houden deugd kan doen, daarom is het ook een deugd. Niet van bovenuit als een abstracte Platoonse Idee uit de Ideeënwereld, maar vanuit het concrete leven zelf, het hiernumaals. Wie teveel aan seks doet, wordt verslaafd aan de daad en het genot zelf en belandt in het hedonisme. Hij of zij is zijn vrijheid kwijt. Wie te weinig seks heeft, verwaarloost zijn instinctief verlangen en leidt een geestelijk en lichamelijk gefrustreerd en ongezond leven, in een abstinent bestaan, verslaafd aan een tegenstrijdige mix van angsten en opkomende fantasieën die om bevrediging smeken. Ook hij of zij heeft hier de vrijheid verloren.


Pascal, wat heb je een bijzondere bijdrage geleverd aan deze rubriek! Een half jaar geleden vormden seksualiteit en gnosis voor mij een absolute tegenstelling, maar dankzij de fantastische bijdragen van ons forum ben ik van die dualiteit echt bevrijd. Het was mijn "crisis op het pad" en dan is het heel liefdevol zoveel reacties te ontvangen. In de oude geschriften is begeerte niet zelden negatief, een blokkade op weg naar Verlichting. Maar er is ook heel anders over te denken. In de wetenschap dat wij op zielsniveau allen één zijn, veranderd lief spelen met elkaar daar niets aan. In liefde met elkaar leven is ons thuisland.


Volledig mee eens, Ronald, en dit is inderdaad een fantastisch forum, ik ben blij dat ik Brams website, inzichten alsook dit hoekje heb mogen vinden! Toppie, of hoe zeggen jullie Nederlanders dat :)

Zichzelf herinneren, dat is ook zichzelf her-inneren, opnieuw actualiseren van het verloren gewaande zelf in het door extern opgelegde regels geassimileerde lichaam.


Wat ik graag zou willen weten is: hoe staat/stond gnostiek tegenover homosexualiteit?
Ik laat het eerst even bij deze vraag.


Uit de reacties die gegeven zijn rond het thema gnosis en seksualiteit blijkt wel dat vrijen geen belemmering is voor onze spirituele ontwikkeling. Dus welk bezwaar kan er zijn tegen homoseksualiteit? We vrijen toch niet alleen om ons voort te planten, maar toch ook om elkaar in verrukking te brengen?
Als we de prachtige parabel van de verloren zoon herinneren zien we precies wat gnosis is.
De zoon verlaat de vader met zijn erfdeel. Wat de zoon allemaal uitvoert weet de vader niet, hij weet ook niet dat zijn zoon uiteindelijk gebrek lijdt.
Gnosis is de terugkeer van de zoon naar de vader en als de vader zijn zoon in de verte ziet aankomen snelt hij hem tegemoet en omhelst hem. Bij de vader is geen spoor te vinden van verwijt, alleen blijdschap over de terugkeer van zijn zoon.
Zo gaat het ook met ons, we gaan terug naar de vader en we weten nu dat ons niets kwalijk zal worden genomen. Hoeveel seks we gehad hebben op onze reis speelt geen enkele rol, alleen onze terugkeer is van belang en dat noem ik gnosis.


De gnosis of de gnostiek staat niet ergens tegenover, dus ook niet tegenover homosexualiteit. Gnosis of de gnostiek staat wat mij betreft ergens voor en dat is dat liefde universeel is en zich niet laat inperken door welk gebod of verbod dan ook.


Het verschil moet er soms zijn het is niet altijd makkelijk om de vergelijking te maken. Zelf heb ik dat gedaan via een artikel op www.loveborrel.nl


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen wordt een bericht met http:// geblokkeerd.

Naam:
E-mail:
Reactie:
 

Plaats zelf een nieuw bericht.