De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Laat je ouders los

101

Jezus zei:
Wie zijn vader en zijn moeder niet haat, zoals ik,
kan geen leerling van mij worden.
En wie zijn vader en moeder niet liefheeft, zoals ik,
kan geen leerling van mij worden.
Want mijn moeder baarde mij voor de dood,
maar mijn ware moeder, die schonk mij het leven.

 

Dit logion is een vervolg op logion 55. Ook daar staat:

Wie zijn vader en moeder niet haat,
kan geen leerling van mij worden

Hier wordt daar nog aan toegevoegd:
En wie zijn vader en moeder niet liefheeft, zoals ik,
kan geen leerling van mij worden.

In de toelichting bij logion 55 werd al duidelijk dat we het woord 'haten' kunnen verstaan als 'loslaten'. En dan wordt het begrijpelijk dat je je ouders kunt loslaten en liefhebben tegelijk. Daar ging het ook om in logion 55. Dat kunnen we dus ook hier zo verstaan.
Maar dan is daarmee nog niet de betekenis verklaard van de slotzinnen van dit login:
Want mijn moeder baarde mij voor de dood,
maar mijn ware moeder, die schonk mij het leven.

Dat gaat duidelijk een stap verder. Voor de betekenis daarvan moeten we ontdekken wie of wat er bedoeld wordt met de de twee moeders.
Het ligt bijna voor de hand om de eerste moeder te zien als de biologische moeder, want die 'baarde Jezus voor de dood'. Maar de dood is in de gnostiek een symboolwoord. Dat zal dus de bedoeling niet zijn. Ook hier moeten we de verborgen betekenis zoeken om 'de dood niet te smaken'.
Het gaat hier om het beeld van 'de moeder' dat je in jezelf kunt meedragen, maar ook het beeld van 'de vader'.

Een vrij mens worden, een Christus in de gnostische taal, betekent niet alleen dat je je in de praktijk van je leven losmaakt van je ouders, maar ook dat je daarboven nog je geïnternaliseerde ouders, de verinnerlijkte beelden van je ouders, moet loslaten. Daarna kun je pas echt een vrije relatie opbouwen, niet alleen met je ouders, maar ook met jezelf.
Het boeddhisme zegt het zelfs nog krasser dan hier in Thomas:
Je moet je ouders doden.

Hier zal het extra duidelijk zijn dat je dat niet letterlijk moet verstaan, maar dat je iets moet doet met het morele gezeg van je ouders dat je hebt geïnternaliseerd alsof het je eigen morele gezag is. Om werkelijk vrij te zijn moet je alles loslaten wat je met de paplepel aan waarheden is ingegeven. In die leegte kun je ervaren dat er in jou liefde woont die je het recht geeft het morele gezag over je eigen leven op je te nemen.

Dan kan er een ander ouderschap in jezelf ontstaan. Je wordt in zekere zin je eigen vader en moeder. Dat innerlijke ouderschap van jezelf is niet meer verbonden met je werkelijke ouders, maar met iets groters in jezelf, de koninklijke autonomie waarover in Thomas 2 werd gesproken, de Christus in jou. Vanuit die volwassen, vrije zelfbeschikking kun je weer opnieuw je werkelijke ouders opnemen in je gevoelens van liefde voor je medemens.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Thomas 55, 105

Matteüs 10:34-39
34 Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. 35 Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader, tussen een dochter en haar moeder en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder; 36 de vijanden van de mensen zijn hun eigen huisgenoten! 37 Wie meer van zijn vader of moeder houdt dan van mij, is mij niet waard, en wie meer houdt van zijn zoon of dochter dan van mij, is mij niet waard. 38 Wie niet zijn kruis op zich neemt en mij volgt, is mij niet waard. 39 Wie zijn leven probeert te behouden zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van mij, die zal het behouden

Lucas 14:25-33
Het volgen van Jezus
25 Grote mensenmenigten trokken met Jezus mee. Hij wendde zich tot hen en zei: 26 ‘Wie mij volgt, maar niet breekt met zijn vader en moeder en vrouw en kinderen en broers en zusters, ja zelfs met zijn eigen leven, kan niet mijn leerling zijn. 27 Wie niet zijn kruis draagt en mij op mijn weg volgt, kan niet mijn leerling zijn.
28 Want wie van jullie die een toren wil bouwen gaat niet eerst de kosten berekenen, om te zien of hij wel genoeg heeft voor de bouw? 29 Als hij het fundament gelegd heeft maar de bouw niet kan voltooien, zal iedereen die dat ziet hem uitlachen 30 en zeggen: “Die man begon te bouwen, maar het karwei afmaken kon hij niet.” 31 En welke koning die erop uittrekt om met een andere koning oorlog te voeren, zal niet eerst bij zichzelf te rade gaan of hij wel met tienduizend man kan optrekken tegen iemand die met twintigduizend man tegen hem oprukt? 32 Als hij dat niet kan, stuurt hij eerst, wanneer de troepen nog ver van elkaar verwijderd zijn, een gezant om naar de voorwaarden voor vrede te vragen. 33 Zo geldt ook voor jullie: wie geen afstand doet van al zijn bezittingen, kan mijn leerling niet zijn.

Lucas 9:23-27
23 Tegen allen zei hij: ‘Wie achter mij aan wil komen, moet zichzelf verloochenen en dagelijks zijn kruis op zich nemen en mij volgen. 24 Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen; maar wie zijn leven verliest omwille van mij, zal het behouden. 25 Wat heeft een mens eraan als hij de hele wereld wint, maar zichzelf verliest of schade toebrengt? 26 Wie zich schaamt voor mij en mijn woorden, zal merken dat de Mensenzoon zich ook voor hem schaamt, wanneer hij komt in de stralende luister die hemzelf, de Vader en de heilige engelen omgeeft. 27 Ik verzeker jullie dat sommigen die hier aanwezig zijn niet zullen sterven voor ze het koninkrijk van God hebben gezien.’

Matteüs 16:24-28
24 Toen zei Jezus tegen zijn leerlingen: ‘Wie achter mij aan wil komen, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis op zich nemen en mij volgen. 25 Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van mij, zal het behouden. 26 Wat heeft een mens eraan de hele wereld te winnen als hij er het leven bij inschiet? Wat zou een mens niet overhebben voor zijn leven? 27 Wanneer de Mensenzoon komt, in gezelschap van zijn engelen en bekleed met de stralende luister van zijn Vader, dan zal hij iedereen naar zijn daden belonen. 28 Ik verzeker jullie: sommigen van de hier aanwezigen zullen niet sterven voor ze de komst van de Mensenzoon en zijn koninklijke heerschappij hebben meegemaakt.’

Marcus 8:34-39
34 Hij riep de menigte samen met de leerlingen bij zich en zei: ‘Wie mijn volgeling wil zijn, moet zichzelf verloochenen, zijn kruis op zich nemen en zo achter mij aan komen. 35 Want ieder die zijn leven wil behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest omwille van mij en het evangelie, zal het behouden. 36 Wat heeft een mens eraan als hij de hele wereld wint, maar er het leven bij inschiet? 37 Wat zou een mens niet overhebben voor zijn leven? 38 Wie zich tegenover de trouweloze en zondige mensen van deze tijd schaamt voor mij en mijn woorden, zal merken dat de Mensenzoon zich ook voor hem schaamt, wanneer hij komt in het gezelschap van de heilige engelen en bekleed met de stralende luister van zijn Vader

Marcus 9:1
1 Verder zei hij ook nog: ‘Ik verzeker jullie: sommigen die hier aanwezig zijn zullen niet sterven voordat ze de komst van het koninkrijk van God in al zijn kracht hebben meegemaakt.’

Sögyal Rinpoche (Tibetaanse lama):
'Van huis gaan is het halve werk'

Clemens Alexandrinus, Exerpta ex Theodoto 80.1

Nag Hammadi geschriften II.3 70.24-25
Nag Hammadi geschriften I.2 24.6-7
Nag Hammadi geschriften II 1 6.16 en 14.19
Nag Hammadi geschriften II.3 55.23-37

 


Reacties (3)

mijn moeder is sinds een week op bezoek, ik heb me er erg op verheugd, maar net als alle andere keren word ik helemaal kriebelig, voel me letterlijk gevangen, erger me , voel me als een vierjarig kind. Dit logion legt me haar fijn waarom ik me zo voel , en dat ik die slachtoffer rol moet loslaten.Maar hoe?
Hoe kom je uit die rollen die je sinds jaren draagt? Vooral als je er met de ander niet over kan praten?
Ik mis mijn vader.(hij stierf in 1999). Vooral als mijn moeder er is.

Ik heb gewoon echt het gevoel dat ik om verder te komen in mijn persoonlijke groei moet ontraffelen, begrijpen, waarom ik ondanks dat ik van mijn moeder houd , ik in haar omgeving meteen in een slachtoffer rol sluip en totaal irrationaal ben?
ik zoek en ik hoop dat ik vind..


Lies, ik heb een advies dat je wellicht wat vreemd over komt.
Kruip eens in je slachtofferrol. Doe net alsof je een toneelspeler bent die slachtoffertje speelt.
Ben benieuwd.


Je kunt gelijk hebben en vasthouden aan je gelijk. Je kunt iemand de schuld geven en daardoor gevangen raken of bitter worden. Als je omziet in bitterheid wordt je een zoutpilaar. Omdat je jezelf afschermt en je jezelf niet meer kwetsbaar durft op te stellen. Je raakt je onbevangenheid weg. En daardoor wordt je minder aangeraakt vanwege je schild. Het loslaten van het oude kan pijn doen, maar dat is dan tegelijk de doorgang naar iets nieuws. Loslaten is iet eenvoudig. En over je gelijk heenstappen ook niet. Je zult moeten stoppen met (ver-) oordelen. En je zult de opgelegde verwachtingen van anderen moeten loslaten. Want het is een nieuwe dag met nieuwe kansen. Jij bent zelf verantwoordelijk voor de richting die je aan je leven geeft. Laat dus los wat je hindert en kijk positief naar de toekomst. Dat is levenskunst.
Het gevangen geraken of vastlopen in jezelf staat voor de gnostische dood.
De Hermetische Piomandres (18) bevestigt dit: 'de liefde is de oorzaak van de dood.'


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: