De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Het weten van een ongelovige

110

Jezus zei:
Wie de wereld gevonden heeft en rijk is,
hij verzake de wereld.

 

We zijn bijna aangekomen bij het slot van het Thomasevangelie. Laten we daarom nog eens terugkijken naar het begin. Daar werden enkele beloftes gedaan, als we de betekenis zouden begrijpen van waar het Thomasevangelie over gaat. Ons werd beloofd dat we dan een levende zouden worden, vrij als een koning, en ook dat we daarin rust zouden vinden.
Er was ook een opdracht, om op pad te gaan en te zoeken naar een verborgen schat.
Waar is die schat? Die kan niet dichterbij zijn dan ons hier werd verteld: in jou, in iedereen. En die weg daarheen dient ieder voor zichzelf te gaan. Geen vissen en vogels kunnen die weg voor je afleggen. Alleen jij kan dat. Iedereen kan dat.
Maar wat is de weg daarheen? Vraag het aan een kind van zeven dagen oud, aan ons eigen innerlijke kind van voor de besnijdenis, kregen we als raad.
En wat zouden we dan kunnen ontdekken in onszelf? Dat daar liefde woont, liefde van een grotere orde dan alleen maar een morele plicht, niet alleen maar een ‘gij zult’. En de opmerkelijke en verrassende boodschap daarbij was dat waarachtige liefde alleen kan bloeien in volledige vrijheid.
De liefde in onszelf zal ons laten inzien dat we tegen elk mens kunnen zeggen ‘Jij bent mij in een andere vorm’.
Want er is iets groots in onszelf dat ons persoonlijke bestaan overstijgt. Dat hebben we hier het Christusbewustzijn genoemd, de koninklijke kwaliteit van de geest. Dat grotere in onszelf laat ons zien dat we als mensen allemaal aan elkaar wezensgelijk zijn, hoe verschillend ook in vorm en verschijning.
Dat grotere in onszelf kunnen we leren kennen door te blijven zoeken, ondanks wellicht verwarring en twijfel.
Wie zo zoekt zal onderweg veranderen. Hij zal rijk worden aan inzicht en liefde. Die kan zelfs het koninkrijk in zichzelf ontdekken.
Maar dat innerlijke koninkrijk en de wereld daarbuiten, die lijken moeilijk met elkaar te rijmen. Daar hoef je alleen maar het dagelijks nieuws voor te volgen om dat te beseffen. Het kan je doen verlangen om de wereld te ontvluchten om alleen maar te gaan wonen in dat weten van onbelemmerde goedheid.
Die onbelemmerde goedheid in jouzelf kun je als ervaring leren kennen door los te laten. Met de mysticus Johannes van het Kruis zeg je dan onderweg op je zoektocht: niet dit, niet dat, niet dit, niet dat. Tot je tenslotte in een leegte aankomt waar geen verhalen meer wonen, waar alle beelden verbleekt zijn. Daar gebeurt het, al is het misschien alleen maar even, in een glimp, in een enkele lichtstraal van liefde.
Maar dan?
Al het gedoe in de wereld kan je pijnlijk wezensvreemd overkomen. Je kijkt ernaar en je vraagt je af wat jij daar nog mee te maken hebt. Je doorziet de wereld als een waan die zichzelf in stand houdt, maar je hoort er niet meer bij. Je bent een vreemdeling geworden voor de wereld.
Dat kan je eenzaam maken. Maar als je die eenzaamheid aanvaardt, als je je eraan overgeeft, en er niet aan probeert te ontsnappen, kan zich iets nieuws in je openbaren: een lotsverbondenheid met al wat is.
Wie nergens bij hoort, hoort overal bij. Niet dit, niet dat, alleen jij, je medemens en het Al, verbonden in de liefde.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



1 Tomoteüs 6:17
Draag de rijken van deze wereld op niet hoogmoedig te zijn en hun hoop niet in zoiets onzekers te stellen als rijkdom, maar op God, die ons rijkelijk van alles voorziet om ervan te genieten.

 


Reacties (4)

Logion 81, kan hier ook als parallel worden gezien. Verzaken (niet uitvoeren) kan ook uitgelegd worden als verloochenen. Als je ontdekt wat de wereld is, richt je je niet meer op de wanen van de dag. Je doet er niet meer aan mee. Maar je richt je op het hogere in jezelf. De volgelingen van Jezus werden 'armen van geest' genoemd omdat ze spirituele rijkdom de voorrang gaven boven het materiële. Maar eigenlijk waren ze dus juist 'rijk van geest'.




Ik heb veel genoten van de prachtige gedachten die jij naar aanleiding van de voor mij moeilijk te begrijpen teksten van het Thomas Evangelie ( En de rest. ) naar voren brengt. Zoals ik al eerder schreef heb ik grote moeite, de uitleg van hetgeen ik zelf zou willen doorgronden, aan een ander over te laten. Dat ik desondanks aanzienlijk heb geïnvesteerd in het lezen en invoelen van jouw uitleg is mede te danken aan het ontbreken van elke twijfel aan jouw integriteit. Dat zal je waarschijnlijk koud laten, het hoort immers bij het vele dat men belangrijk acht, maar waarvan jij weet dat het niet belangrijk IS. Het moest echter worden gezegd.
De steeds consequente vertaalslag naar begrijpbaar Nederlands was een tweede reden voor vertrouwen.

Toen ik met het eerste logion begon, was ik niet wat je een "onbeschreven blad" zou kunnen noemen. Zonder enige vooronderstelling ben ik mijn weg op zoek naar de aard der dingen gegaan. Dat het een religieus traject is geworden was te danken aan ingrijpen van het numineuze zelf. Tot op de dag van vandaag speelt dat nog steeds zijn onafhankelijke rol.
Graag zou ik met jou hulp komen tot een synthese van onze wederzijdse schatten. Je kunt dit zien als een soort zakelijk voorstel, maar zie het zo mogelijk als een bede aan de wezenskern in jou, om deze verwante uit de zelfde bron afkomstige ziel, niet in de kou te laten staan. Je zou mij daarmee schuldig maken aan het ongewild veroorzaken van een stukje doding van datgene wat het mooiste in jou is.

Ik eindig met: Waar liefde heerst verdwijnt vrees!

Groeten! Rob Groenendijk







Beste Rob,
Mijn boek over het Thomas evangelie is voor mij een afgerond project. Ik ben nu met heel andere onderwerpen bezig. Ik heb dus geen behoefte om op het Thomas evangelie terug te komen voor een soort van samenwerking zoals je aanbiedt.
Ik zou het mooi vinden als jij daar zelfstandig je eigen weg in kan vinden.


Beste Bram,

bedankt voor de een na laatste zin: "Wie nergens bij hoort, hoort overal bij"

Die moest ik horen vandaag.

Dank!


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: