De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


‘De wereld’ als bevroren zingeving

27

Jezus zei:
Als je niet vast ten opzichte van de wereld,
zul je het koninkrijk niet vinden.
Als je de sabbat niet als een sabbat in acht neemt,
zul je nooit de vader zien.

 

Als kind worden we opgenomen in de wereld van afspraken van onze ouders, leraren, priesters en regeerders. We leren de afspraken kennen die onze opvoeders met elkaar over de wereld hebben gemaakt. ‘Zo zit de wereld dus in elkaar’, denken we dan als brave kindertjes. En we stappen met die gedachte in de wereld van afspraken om ons heen. We worden zo vol toewijding deel van de wereld van onze opvoeders.
Is het verkeerd dat we onszelf voegen in de wereld van onze opvoeders? In sommige spirituele tradities wordt beweerd dat we al deze afspraken over de werkelijkheid moeten verzaken, dat wil zeggen er helemaal afstand van nemen, er buiten blijven, omdat ze, als afspraken, niet werkelijk bestaan, ze zijn slechts een illusie, in de negatieve zin van dat woord.
Maar in de gnostiek is dat anders. Daar gaat het er niet om de wereld van afspraken te verlaten en achter ons te laten. Doel van de gnostiek als spiritueel pad is: mensen te maken tot vrije deelnemers aan ‘de wereld’ en met die vrijheid tot medescheppers van de afspraken die we met elkaar over de wereld maken. Als vrije mensen kunnen we de liefde tot deelgenoot maken van het leven.
Om tot die vrijheid in staat te zijn moeten we echter wel ons geloof in de absolute waarheid van de aangeleerde afspraken durven loslaten. Dus we laten niet de afspraken los, maar het geloof in de absolute waarheid daarvan. Dat is het ‘vasten’ ten opzichte van ‘de wereld.’
Door het vasten ten opzichte van de wereld, en zo onze innerlijke vrijheid te behoeden, betreden we een oneindige ruimte aan zingeving. Dan kunnen we zelf in vrijheid onze betekenis verlenen aan het leven op aarde. Juist het feit dat we de aarde, de natuur, onze medemens, onszelf, in vrijheid met betekenis kunnen bekleden, is de scheppende goddelijke kracht in ons hart waar de gnostiek op doelt. Het vrijmaken van die scheppende kracht biedt de kans om het koninkrijk op aarde te vestigen, als althans onze betekenistoekenning verbonden is met de bewogenheid van ons hart.

Maar wat is helaas vaak het geval? Als we geloven dat de aangeleerde beschrijving van de werkelijkheid hetzelfde is als de werkelijkheid zelf, als de vroegere zingeving bevroren is tot absolute waarheid, dan zitten we gevangen in ons eigen geloof, en zijn we daardoor niet verbonden met het hart. Dan toetsen we alles harteloos alleen aan de afspraken. Dan zijn de oordelen over onze medemensen ijskoud en liefdeloos.
Maar als we ons bevrijden uit ons geloof in de absolute waarheid van de beschrijvingen waarin we zijn opgegroeid, ontstaat er ruimte om medeschepper te worden van het leven op aarde, vanuit de verbondenheid met de liefde in onszelf. Dan zal ons hart ontdooien, en gevoelig worden voor de verwantschap tussen alle mensen op zielenniveau.
Pas dan kunnen we de twee één maken, 'de wereld' en het hart. Dan kunnen we zelfs ervaren dat ‘de Vader’ – wat je daar op het niveau van de beschrijving ook onder moge verstaan – als bron in ons eigen hart aanwezig is en ook daar gekend kan worden. Dan kunnen we medeschepper worden van het koninkrijk op aarde, waar vrede en gerechtigheid gestalten zijn van de onuitputtelijke liefde die in ons woont.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.




 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



U vindt hier alle logions uit het Thomas evangelie over het koninkrijk.

Naar: Evangelie van de Waarheid
Liefde is als water in vochtige aarde. Als de vochtige aarde bevroren is, lijkt het alsof de aarde zonder water is, zodat zij die het zien denken dat het alleen maar droge aarde is.
Maar als de aarde ontdooit, door de koesterende stralen van de zon, door de streling van een warme wind, wordt de aarde weer vochtig.
Het water was immers steeds in de aarde.
Zo is het ook met de liefde in ons hart.

Evangelie van Filippus 23
Het is noodzakelijk om in dit vlees op te staan, omdat alles daarin aanwezig is dat nodig is voor de opstanding.

Evangelie van Filippus 108
De heilige mens is helemaal heilig, met inbegrip van zijn lichaam. Immers als hij het brood ontvangen heeft, maakt hij dit heilig. Evenzo maakt hij de kelk en al het andere dat hij ontvangen heeft, rein. Waarom zou hij dan ook niet het lichaam rein maken?

Marcus2:23-28
23 Eens liep hij op een sabbat tussen de korenvelden door. Zijn leerlingen gingen de velden in en begonnen aren te plukken. 24 ‘Kijk eens!’ zeiden de Farizeeën tegen hem. ‘Waarom doen ze iets dat op sabbat niet mag?’ 25 Maar hij antwoordde: ‘Hebt u dan nooit gelezen wat David deed toen hij en zijn metgezellen gebrek leden en honger hadden? 26 Hij ging het huis van God binnen – Abjatar was toen hogepriester – en at van de toonbroden, waarvan alleen de priesters mogen eten. En hij gaf ze ook aan zijn mannen te eten.’ 27 En hij voegde eraan toe: ‘De sabbat is er voor de mens, en niet de mens voor de sabbat; 28 en dus is de Mensenzoon ook heer en meester over de sabbat.’

Jakobus 1
26 Als iemand meent vroom te zijn, terwijl hij zijn tong niet beteugelt en zijn hart misleidt, is zijn vroomheid waardeloos. 27 Zuivere en onbevlekte vroomheid in de ogen van onze God en Vader is dit: weduwen en wezen opzoeken in hun nood, en zichzelf vrijhouden van besmetting door de wereld.
1 Broeders en zusters, u kunt niet het geloof hebben in Jezus Christus, de Heer der heerlijkheid, en u toch partijdig gedragen! 2 Ik bedoel dit: veronderstel, er stapt in uw bijeenkomst een man binnen met een gouden ring en in schitterende kleding, en tegelijkertijd komt er een arme binnen in schamele kleren; 3 als u nu opziet tegen de man met de schitterende kleding en zegt: ‘Gaat u hier zitten, dit is een goede plaats’, terwijl u tegen de arme zegt: ‘Blijf jij daar maar staan’, of: ‘Ga hier op de grond zitten, bij mijn voetbank’, 4 doet u dan niet aan discriminatie en wordt u dan geen rechters met verkeerde gedachten?
5 Luister, geliefde broeders en zusters: heeft God degenen die in de ogen van de wereld arm zijn, niet uitgekozen om rijk te zijn in het geloof en om erfgenamen te zijn van het koninkrijk dat Hij beloofd heeft aan wie Hem liefhebben? 6 Maar u hebt de arme veracht. Zijn het niet de rijken die u onderdrukken en u voor de rechtbank slepen? 7 Zijn zij het niet die de goede naam lasteren die over u is aangeroepen?
8 Als u evenwel de koninklijke wet (van het Koninkrijk dus, BM) vervult volgens het woord van de Schrift: U zult uw naaste liefhebben als uzelf, handelt u juist. 9 Maar als u partijdig bent, doet u zonde, en wordt u door de wet bestempeld als overtreder.
'De wereld', dat is dus volgens Jakobus niet de materie, of het lichaam, in contrast met de geest en de ziel, maar de oordelen die mensen mensen zelf aan het bestaan opgelegd hebben.

Carlos Castaneda
Om duidelijk te maken wat ik bedoel, moet ik eerst uitleggen wat Don Juan het beginsel van tovenarij noemde. Hij zei: ‘Voor een tovenaar is de alledaagse wereld niet de echte wereld , het is ook niet de wereld die los van onszelf bestaat, zoals we gewoonlijk geloven. Voor een tovenaar is de werkelijkheid, of de wereld waarin we leven, alleen maar een beschrijving.
Hij wees er op dat iedereen die contact maakt met een kind een leraar is die niets anders doet dan ‘de wereld’ voor het kind beschrijven, tot het moment dat het kind in staat is zelf de wereld te ervaren zoals die beschreven werd. (...) Vanaf dat moment wordt het kind lid van een wereldclub. Het kent de beschrijving van zijn wereld; en het lidmaatschap wordt helemaal volwaardig, wanneer het kind zelf in staat is nieuwe ervaringen te plaatsen in de eerder gegeven beschrijving, wat, zo lijkt het dan, een bevestiging is van die wereld.
De werkelijkheid die we zo als ‘waar’ leren beleven wordt niet betwijfeld, en dat nu is de basis voor tovenarij. Want de beschrijving waarin we geloven is niet meer dan één van vele mogelijke beschrijvingen. Maar dat zal bijna niemand bereid zijn te aanvaarden.’
(Carlos Castaneda, Journey to Ixtlan, pag. 8 en 9)

 


Reacties (5)

Dit logion is verwant met logion 44 en 55.
Als je geen afstand kunt nemen van wat je aangeleerd hebt, laat je je innerlijk niet aan het woord. En als je stopt met ontheiligen en erkenning hebt voor het hoogste en daar je leven op richt zul je in jouw koninkrijk komen. Het gaat er dus niet om dat je de "sabbat" eert uit gewoonte of omdat het aangeleerd is, dus dat je het moet. Maar het gaat erom dat je het wilt. Een bewuste keuze dus.


Wat een schitterende uitleg wederom van de Hr. Moerland!
Wat mij in de gedachten kwam was het volgende. David werd allereerst verwaarloosd als mogelijke gezalfde tot koning. Schaapherder. Hij was nog bij de schapen. Maar de HERE sprak: niet wat gangbaar is bij mensen, wat men voor ogen heeft, maar wat zó anders is. Naar het hart ziet Hij. Daarna zien we in 1 Samuël 17 dat David veracht wordt door zijn broers! Lees die verachting maar in vers 28-30. David was ánders dan het gangbare. Ook daarna wil men David laten strijden in wat voor de wereld nodig schijnt tot overwinning! Het gangbare harnas met helm. David ontdoet zich ervan en gaat op zijn eigen unieke wijze voor die andere dimensie! Hij wordt succesvol omdat hij vertrouwt dat op die unieke wijze de God van Israël antwoord met een bijzonderheid. En, ....... let op, dit wordt hem fataal als blijkt dat 'één van de gangbaren uit de wereld' ontbrand in jaloezie! Saul wordt vijand en vervolgt David! En zo gaat het talloze keren in de Bijbel en de geschiedenis van de eenlingen. Ook wíj zullen onbegrepen zijn en blijven voor degenen die niet kunnen ontvangen datgene wat het Thomas geschrift naast de andere evangeliën duidelijk probeert te maken! Daarom zegt Jeshua dat men in die wereld vervolging te wachten staat. Niet om een dogma of theologie maar om het anders zijn! Ik heb u uitgekozen: 1 uit duizend; 2 uit tienduizend. Daarom is die weg smal en zijn er weinigen die hem vinden.
Cor


Wij zouden graag met een groepje mensen in contact komen om samen het Thomas evangelie verder te bestuderen omgeving Tilburg goirle


Voor de mensen die interessen hebben in bovenstaande oproep ons mail adres is anita.dielen@gmail.com



Alles met mate

Ascese is een deugd,
maar kan ook een last zijn
als hij doorslaat.

Neem je rust, maar
met mate; wees ook actief.

Wees matig in
het matig zijn:
spring ook eens uit de band!

Peter



 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: