De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Ga stralen!

33

Jezus zei:
Roep vanaf de daken van jullie huizen,
wat jouw oren gehoord hebben.
Want niemand steekt een lamp aan
en verbergt die onder een korenmaat,
en hij zet deze ook niet op een verborgen plaats,
maar hij zet de lamp op een voet,
opdat iedereen die komt en gaat het licht zal zien.

 

O nee, dit is geen oproep om een zendeling te worden, of om langs de deuren te gaan om zieltjes te winnen.
Dit logion neemt op krachtige wijze stelling in een debat. Het debat gaat over wereldverzaking versus deelname aan de wereld. Moet je als spiritueel mens de woestijn in - letterlijk verstaan zelfs, zoals door de woestijnheiligen uit de begintijd van het christendom die zich afzonderden van de wereld in de woestijn? Moet je je als monnik terugtrekken uit de wereld achter hoge kloostermuren? Moet je afzien van alles wat lichamelijk is, zoals de 'geestelijken' in de rooms-katholieke kerk geacht worden te doen door celibatair te leven?
Ja, dat was een veel gehoord standpunt in de tijd van Jezus. Het komt van de Griekse filosoof Plato en het heeft grote invloed gehad op het zich vormende christendom. Zie mijn artikel Dualisme van Plato en de invloed daarvan op het kerkelijk christendom.
Maar dit logion is het daar niet mee eens.
Jezus is hier trouw aan zijn eigen joodse wortels. Het jodendom is van oorsprong gericht op het handelen in de wereld. Het is een doe-religie. Hoewel de Joden natuurlijk hun geloof hebben, is het hebben van een geloof op zich niet van belang. Bepalend is hoe je je gedraagt in de wereld.

In de tijd van Jezus staat het jodendom onder invloed van de Griekse filosofie, met name die van Plato. Die is gericht op verachting van het lichaam en alles wat materie is. De aarde is een droevig tussenstation in het verwerven van eeuwige zaligheid in het hiernamaals. De aarde is 'het ondermaanse tranendal'. Door nu al tijdens het leven celibatair te leven, en zich terug te trekken uit de wereld, neemt men als het ware alvast een voorschot op het louter geestelijk bestaan na de dood.
Ook het geloof begint in die tijd de overhand te krijgen op het gedrag. Alleen door het geloof, zou men de eeuwige zaligheid kunnen verwerven, zoals Paulus leert in zijn Brief aan de Romeinen, sola fides.

Dit logion protesteert daar fel tegen. In de gnostiek speelt het geloof geen enkele rol van betekenis. Men treft daar zelfs een grote argwaan aan tegen een geloof, omdat het geloof in een absolute waarheid het kontakt met de innerlijke gnosis verduistert. In de gnostiek, tot en met de katharen in Zuid-Frankrijk in de twaalfde eeuw, heerst dan ook de opvatting dat men christen is door zijn gedrag, niet door enig geloof. Alleen het handelen in de wereld bepaalt of je wel of niet christen bent. Wat je wel of niet gelooft doet er niet toe.

Geloof of gnosis, dat was een belangrijk twistpunt bij de vorming van het vroege christendom. Deze tekst neemt stelling in dat debat. Moet je jezelf terugtrekken uit de wereld, zoals in die tijd bijvoorbeeld de woestijnheiligen? Nee, beslist niet, want niemand steekt de lamp van zijn ziel aan om die vervolgens te verbergen.
Ga schijnen! Straal! En als je al iets wilt uitdragen, wees een boodschap voor je medemens door je gedrag.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.





 


Parallellen

Matteüs 5
14 Jullie zijn het licht in de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. 15 Men steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten, nee, men zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is. 16 Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.

Matteüs 10:27
27 Wat ik jullie in het duister zeg, spreek dat uit in het volle licht, en wat jullie in het oor gefluisterd wordt, schreeuw dat van de daken.

Lukas 8:16
Wie een lamp heeft aangestoken, dooft hem niet meteen weer door hem te bedekken en zet hem ook niet onder een bed, nee, hij plaatst hem op een standaard, zodat iedereen die binnenkomt het licht ziet.

Lukas11:33
Wie een lamp aansteekt, zet hem niet weg in een donkere nis,
(...in een donkere nis – Andere handschriften lezen: ‘in een donkere nis of onder een korenmaat’. maar plaatst hem op de standaard, zodat degenen die binnenkomen het licht kunnen zien.)

 


Reacties (4)

Dit logion gaat erover, dat we het Licht van de Christus dat in ons is, naar buiten brengen. Dan zal het zichtbaar zijn voor allen en hiermee worden ze zich bewust van het Licht dat in hen ZELF IS.

Het verhaal gaat dat Gautama na zijn Verlichting deze voor zich zelf wilde houden en voortdurend in de toestand van Nirvana wilde blijven. Niemand zou hem begrijpen, was zijn redenering. Zijn Goeroe verscheen hem echter en vertelde hem dat sommige hem wel zouden begrijpen en tot Verlichting zouden komen.
Dit deed de Vlam van Liefde voor de medemens ontbranden bij Gautama en hij zette het Rad van de Leer in beweging.
Gelukkig maar voor ons.


Bram vertaalt hier: ' wat jouw oren gehoord hebben.' In het koptisch staat hier tweemaal het bijna zelfde woord met gelijke betekenis ' in je oor'. We missen hier het beeld bij het geluid. Het is alsof Jezus hier eerst de een aanspreekt en daarna de andere persoon. De hoog geleerde Quispel vertaalt hier: ' Wat je hoort, jij in jouw oor en jij in jouw oor' Het gaat er kennelijk om wat ieder zelf hoort, beleeft en in zijn of haar hart verwerkt. Dat wat je eigen maakt. Want daar vanuit kun je spreken en de ander verzorgen. Het bijzondere van deze tekst is dat Jezus lijkt te zeggen dat je zelf de bepalende bent. Niet datgene wat je als geloof opgelegd krijgt. Dat je aan het woord moet laten wat jou aanspreekt. Iedere gnosticus zijn eigen verhaal. Want als je laat zien wat jou raakt, dan pas kun je stralen. Niet beschouwen, maar je hart openstellen. Door onderdeel te zijn van de wereld in de dagelijkse praktijk en elkaar daarmee te benaderen. Het lijkt of Jezus hier zegt: ' we doen er allemaal toe. Je hoeft je niet te schamen wie je bent. Je bent uniek en daardoor ben je waardevol voor de ander.' Laat zien wie je bent. Vooral ook door je houding. Want aan de vruchten herkent men de boom. Het gaat om stralen. Zijn wie je geworden bent. Maar je houdt een keuze. Wat laat je aan het woord? Wat doe je of laat je uit Liefde? Je wordt trouw. Trouw aan jezelf. Trouw aan je eigen wortels. Moet je als spiritueel mens de woestijn in van je eigen gedachten? Ja, maar niet meer als een verloren schaap die van de kudde is afgedwaald. Maar geleid door de geest ( zie Marcus 1:12). Vertrouwend op je innerlijke bron. Zodat je daar vanuit leiding neemt in je eigen leven. Bewust en standvastig van binnenuit. Dan ben je het licht. Dan straal je.


Christuslicht

Laat het licht
door je heen stralen.

Laat het klinken als
uit duizend schalen.

Verberg het niet;
kom ervoor uit.

Wees een licht,
dat straalt en duidt.

Peter


Je kunt jezelf vullen met dit Licht door je schedelchakra te openen en het kanaal te zijn waardoor kosmische energie stroomt.
Dat kun je heel bewust doen, maar ook automatiseren, zodat wanneer je in een hoog-meditatieve toestand gaat wandelen, je een zegen bent voor het landschap, de planten, de dieren.
Zo kun je m.i. ook een ruimte binnengaan met mensen en ons Licht laten schijnen, het duister door ons bestaan verlichten, door de vibratie te verhogen.
Dit is m.i. iets wat iedereen kan, de één misschien beter dan de ander, maar een kwestie van oefening door jezelf leeg te maken en je sensitiviteit te ontwikkelen.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: