De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


De bereidheid geraakt te worden in je hart

36

Jezus zei:
Maak je geen zorgen
van de ochtend tot de avond
en van de avond tot de ochtend
waarmee je je zult kleden.

 

Dit logion gaat over een heel speciale levenshouding. Hoe is die?
Eerst is er het oordeelloze zien, zonder allerlei gefixeerde gedachten over goed en kwaad, over wij en zij.
Dan is er de bereidheid geraakt te worden in je hart.
Vanuit die geraaktheid vloeit voort je handelen in de wereld.
Als je zo in het leven staat, en ook al als je je alleen maar voorneemt zo in het leven te staan, zal zich een liefdevolle kracht in jezelf aandienen. Maar bovenal zul je dan de ervaring van 'volheid' opdoen, zoals dat in de gnostiek heet, het gevoel een vervuld leven te leiden. De zin van het bestaan is geen gedachte. Het leven heeft zin voor jou als je handelen in de wereld samengaat met de ervaring van zinvolheid. Of, bondig gezegd: Het leven heeft zin als je er zin in hebt.
Maar stel dat je vandaag gehandeld hebt vanuit de geraaktheid van je hart. Je hebt zin aan je leven gegeven. Dan bestaat het gevaar, en daar gaat dit logion over, dat je dan denkt: Nu weet ik wat de zin van mijn leven is, namelijk dat ik altijd ....... (vul maar in naar believen). En dan ga je morgen de zinvolheid van vandaag proberen te herhalen door precies op dezelfde manier te handelen. Maar dan is niet meer je hart je innerlijk kompas, maar je herinnering.
En dat is precies dezelfde zielsbeweging als wanneer je jezelf uitlevert aan een externe autoriteit, zoals besproken in het vorige logion. Alleen lever je je dan uit aan de waarheid van gisteren.
Wil je zo leven dat je beloond wordt met de innerlijke ervaring van zinvolheid, wees dan bereid elke dag weer opnieuw de vensters van je ziel open te zetten. Als je zo leeft, als dat je voorgenomen levenshouding is, zul je kunnen ervaren dat de kracht in jou waar we eerder over spraken, niet alleen steeds liefdevoller wordt, maar ook zeer creatief is. Dan word je, als dus je handelen in de wereld voortvloeit uit de geraaktheid van je hart, en dus vanuit de verbondenheid met de bron in jezelf, medeschepper van het leven op aarde, elke dag weer opnieuw.
Morgen wacht weer een nieuwe dag, een nieuwe hemel, een nieuwe aarde. Maar vooral: een nieuw hart. Als je althans bereid bent de vensters van je ziel elke ochtend opnieuw open te zetten.

Symboliek
De woorden 'kleed' en 'bekleden' staan hier voor het bekleden van de werkelijkheid met betekenis, voor zingeving als scheppende daad. Het zijn symboolwoorden voor de betekenis die je zelf aan het leven geeft. Je bekleedt je leven met je zelfgeschapen betekenis of met de conventionele betekenis die je leent van anderen.
Later is men onder invloed van het Griekse dualisme, met name van Plato, het woord 'kleed' gaan gebruiken als een symboolwoord voor het menselijk lichaam, het lichaam als kleed van de ziel. In de hiernavolgende citaten zie je dat ook. Maar dat dualisme van lichaam en ziel (of van materie en geest) is vanuit historisch oogpunt geen geldig kader voor de verklaring van het Thomas Evangelie.
Alleen als je de oorspronkelijke betekenis van het symboolwoord 'kleed' inziet kun je het volgende logion begrijpen. Dit logion is dus een voorbereiding op het volgende, waar deze symbolische betekenis van het kleed als betekenistoekenning aan de werkelijkheid wordt toegepast op de joodse traditie.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.


 


Parallellen

Matteus 6:25-34
25 Daarom zeg ik jullie: maak je geen zorgen over jezelf en over wat je zult eten of drinken, noch over je lichaam en over wat je zult aantrekken. Is het leven niet meer dan voedsel en het lichaam niet meer dan kleding? 26 Kijk naar de vogels in de lucht: ze zaaien niet en oogsten niet en vullen geen voorraadschuren, het is jullie hemelse Vader die ze voedt. Zijn jullie niet meer waard dan zij? 27 Wie van jullie kan door zich zorgen te maken ook maar één el aan zijn levensduur toevoegen? 28 En wat maken jullie je zorgen over kleding? Kijk eens naar de lelies, kijk hoe ze groeien in het veld. Ze werken niet en weven niet. 29 Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn luister niet gekleed als een van hen. 30 Als God het groen dat vandaag nog op het veld staat en morgen in de oven gegooid wordt al met zo veel zorg kleedt, met hoeveel meer zorg zal hij jullie dan niet kleden, kleingelovigen? 31 Vraag je dus niet bezorgd af: “Wat zullen we eten?” of: “Wat zullen we drinken?” of: “Waarmee zullen we ons kleden?” 32 – dat zijn allemaal dingen die de heidenen najagen. Jullie hemelse Vader weet wel dat jullie dat alles nodig hebben. 33 Zoek liever eerst het koninkrijk van God en zijn gerechtigheid, dan zullen al die andere dingen je erbij gegeven worden. 34 Maak je dus geen zorgen voor de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last.

Lukas 12:22-31
Hij zei tegen zijn leerlingen: ‘Om deze reden zeg ik tegen jullie: maak je geen zorgen over jezelf en over wat je zult eten, noch over je lichaam en over wat je zult aantrekken. 23 Want het leven is meer dan voedsel en het lichaam meer dan kleding. 24 Kijk naar de raven: ze zaaien niet en oogsten niet, ze hebben geen voorraadkamer en geen schuur, het is God die ze voedt. Hoeveel meer zijn jullie niet waard dan de vogels! 25 Wie van jullie kan door zich zorgen te maken één el aan zijn levensduur toevoegen? 26 Als jullie dus zelfs het geringste al niet kunnen, waarom maken jullie je dan zorgen over de rest? 27 Kijk naar de lelies, kijk hoe ze groeien. Ze werken niet en weven niet. Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn luister niet gekleed als een van hen. 28 Als God het groen dat vandaag nog op het veld staat en morgen in de oven gegooid wordt al met zo veel zorg kleedt, met hoeveel meer zorg zal hij jullie dan niet kleden, kleingelovigen? 29 Ook jullie moeten niet nadenken over wat je zult eten en wat je zult drinken, en jullie moeten je niet door zorgen laten kwellen. 30 De volken van deze wereld jagen die dingen na, maar jullie Vader weet dat je ze nodig hebt. 31 Zoek liever zijn koninkrijk, en die andere dingen zullen je erbij gegeven worden.

2 Korintiërs 5
1 Wij weten dat wanneer onze aardse tent, het lichaam waarin wij wonen, wordt afgebroken, we van God een woning krijgen: een eeuwige, niet door mensenhanden gemaakte woning in de hemel. 2 Wij zuchten in onze aardse tent en zouden willen dat onze hemelse woning er nu al over wordt aangetrokken. 3 We zijn er echter zeker van dat we ook ontkleed niet naakt zullen zijn.
dat we ook ontkleed niet naakt zullen zijn (Andere handschriften lezen: ‘dat we eenmaal bekleed niet naakt zullen zijn’).
4 Zolang we in onze aardse tent verblijven zuchten we onder een zware last, omdat we niet willen dat deze kleding wordt uitgetrokken; we willen dat er nieuwe over wordt aangetrokken, zodat het sterfelijke door het leven wordt verslonden. 5 Hiervoor heeft God zelf ons gereedgemaakt, door ons de Geest als onderpand te geven.
6 Dus wij blijven altijd vol goede moed, ook al weten we dat zolang dit lichaam onze woning is, we ver van de Heer wonen. 7 We leven in vertrouwen op God; wat komen gaat is nog niet zichtbaar. 8 We blijven vol goede moed, ook al zouden we ons lichaam liever verlaten om onze intrek bij de Heer te nemen. 9 Daarom ook stellen wij er een eer in te doen wat God wil, zowel in dit bestaan als in ons bestaan bij hem. 10 Want wij moeten allen voor de rechterstoel van Christus verschijnen, zodat ieder van ons krijgt wat hij verdient voor wat hij in zijn leven heeft gedaan, of het nu goed is of slecht.

Evangelie van Filippus
‘De waarheid is gekleed in symbolen en gelijkenissen’


67
De waarheid is niet naakt in de wereld gekomen maar gekleed in symbolen en gelijkenissen. Zij (de wereld) zal haar niet op een andere manier ontvangen.
Er is wedergeboorte en een afbeelding van wedergeboorte. Het is beslist nodig dat men door de afbeelding wedergeboren wordt. Wat is de opstanding en haar afbeelding? Het is nodig dat men opstaat door de afbeelding. Wat is het bruidsvertrek en zijn afbeelding? Het is nodig dat men door de afbeelding binnengaat in de waarheid - dat is het herstel.
Het is bedoeld voor degenen die niet alleen de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest ontvangen hebben, maar die hen zelf ontvangen hebben. (...) Deze persoon is geen christen meer, maar Christus.

12
De waarheid schiep hierom namen in de wereld omdat zij zonder namen onmogelijk gekend kan worden. De waarheid is één. Ze is echter veelvoudig omwille van ons die over dit ene door veel namen in liefde worden onderricht.

11
De namen die aan kosmische dingen gegeven worden zijn zeer misleidend, want ze leiden hun betekenis af van vaststaande zaken en richten zich op niet-vaststaande zaken en wie ‘God’ hoort, denkt niet aan de Vaststaande maar is aan wat niet vaststaat gaan denken. Zo is het ook met ‘de vader’ en ‘de zoon’ en ‘de heilige geest’ en met ‘leven’ en ‘licht’ en ‘opstanding’ en ‘kerk’ en al het andere: men denkt niet aan wat vaststaat maar aan wat niet vaststaat [tenzij] men het vaststaande heeft leren kennen.

124
De mysteriën van de waarheid zijn openbaar in symbolen en gelijkenissen.

24b
Sommige dingen zijn verborgen in wat openbaar is.

10
Licht en duisternis, leven en dood en rechts en links zijn broers van elkaar. Ze kunnen niet van elkaar losgemaakt worden. Om die reden zijn noch de goeden goed, noch de slechten slecht en is leven niet alleen maar leven en dood niet alleen maar dood.
Daarom zal een ieder tot zijn eerste begin teruggebracht worden.

44
Niemand kan iets van de vaststaande dingen zien zonder gelijk aan die dingen te worden. Het is niet zo als de mens in de wereld, die de zon ziet zonder zon te zijn en die de hemel en de aarde en al het andere ziet zonder dat hij die dingen is. Met de waarheid is het anders: je zag iets van die plaats en je werd gelijk aan hen; je zag de Geest en je werd Geest; je zag Christus en je werd Christus; je zag de Vader en je zult vader worden. Daarom zie je hier alles en niet jezelf, maar daar zie je jezelf. En wat je ziet, zul je worden.

Krishnamurti
Herinnering van duizend jaar geleden-reïncarnatie-
wat in wezen op hetzelfde neerkomt als gisteren.
Waarom zouden we dat REÏNCARNATIE noemen
en niet die incarnatie van gisteren, wat wil zeggen
dat we vandaag geboren zijn. Maar dat vinden we
niet prettig, want we denken dat we uitzonderlijke
wezens zijn, of dat we tijd genoeg hebben om nog
te groeien, om iets te worden, om ons weer te incarneren.
Maar wat zich dan incarneert, dat hebt u zich nooit
afgevraagd-dat is nl. uw herinnering. Daar is niets heiligs of bijzonders aan.
Wanneer we eenmaal zien hoeveel
gewicht de herinnering heeft en hoe volkomen onbelangrijk ze is, spreken we nooit meer over reïncarnatie.
Krishnamurti, De adelaar in zijn vlucht

Martin Buber
Ondanks alle overeenkomsten heeft elke levenssituatie, als een pasgeboren baby, een nieuw gezicht, dat er nog nooit eerder is geweest is en nooit opnieuw zal komen. Het vraagt een reactie van jou die niet op voorhand voor te bereiden is. Het vraagt niets van wat al gebeurd is. Het vraagt aanwezigheid en verantwoordelijkheid; het vraagt jou.

Marije Hage
Eén is: gewoon beginnen. Daar ga je. Het stelt niets voor, behalve dan dat het alles is.
Begin als jezelf. Hier, met alles wat je nu bent. Met waar je goed in bent. Maar ook alles waarvan je denkt dat moet worden bedekt, verscholen. De kant die bang is en onzeker, en langzaam is, in het openen, de kant die zich vreemd voelt en anders, die bang is veroordeeld te worden, omdat mensen niet weten wat ze zeggen.
Begin maar gewoon met leven. Stuntelig, stuiterend, struikelend.
Een stap is alles wat er nodig is. De weg volgt vanzelf. Begin maar gewoon.
Waarom zou jij niet.


 


Reacties (5)

Ooh, die van die roodborstjes...ja...zóó lief!
Kamelen en leeuwen ben ik nog niet tegengekomen.
x


Gea, hier is het verhaal van de kamelen en de leeuwen:


Er was eens een kameel. Het was een kameel met ambitie. Hij wilde het beste kameel ter wereld worden. Hij leerde zichzelf om in de kortst mogelijke tijd grote hoeveelheden water op te slurpen, zodat hij de grootste woestijn zou kunnen oversteken zonder een oase te bezoeken. Hij vroeg zijn meester om de zwaarst mogelijke lasten en droeg die met trots. Hij liep altijd vooraan in de karavaan, de andere kamelen met zich meeslepend. Hij slurpte en slurpte, draafde en draafde, woestijn in, woestijn uit. En dat herhaalde zich zo elke dag.

Op een ochtend boog hij zich voorover boven een waterbron om weer zoveel mogelijk water naar binnen te slurpen voor de woestijn van die dag, en ineens zag hij zijn kop weerspiegeld in het water. Onthutst staarde hij naar zichzelf. Wat een vermoeide kop zag hij daar! Wat een dode ogen!

En hij zei tot zichzelf:
‘Ik ben een kameel. Ik slurp maar water, ik draag maar zware lasten, ik sleep mijn medekamelen achter mij aan, ik ren woestijn in en uit...’

Op het moment dat hij zichzelf zo zag veranderde hij plotseling.
Hij werd een leeuw.
Al spoedig ontdekte hij dat hij als leeuw geweldig kon brullen.Het bijzondere daarvan was dat alle dieren bang van hem werden als hij brulde. Ze renden allemaal zo snel weg als ze maar konden.
Elke dag beklom hij ’s ochtends een heuvel en brulde daar zo hard als hij kon. En hij genoot ervan om te zien dat alle dieren onmiddellijk op de vlucht sloegen als hij begon te brullen.
En dat herhaalde zich zo elke dag.
Op een dag beklom hij opnieuw een heuvel. Bovenaan gekomen keek hij om zich heen, al bij voorbaat genietend van de angst van alle dieren die daar zouden rondlopen. Maar er was geen enkel dier te bekennen.

En hij zei tot zichzelf:
‘Ik ben een leeuw. Ik beklim heuvel na heuvel, ik brul zo hard als ik kan en dan rennen alle dieren van me weg. Maar nu is er niemand meer die mij aanhoort...’

Op het moment dat hij zichzelf zo zag veranderde hij plotseling.
Hij werd een kind.
Hij begon te spelen met... ja met eigenlijk niets. Maar dat gaf niet, want in zijn spel kon hij alles veranderen. Een blaadje werd een boot waarmee hij over de zeeën voer. Een tak boven zijn hoofd werd soms een kasteel, soms een boerderij. Hij zelf was soms een ridder, soms een vissersvrouw, zelfs een zeemeeuw. Aan alles gaf hij zo de betekenis die hij maar wilde.
En aan dat spel kwam nooit een eind.

De moraal van dit verhaal? Je kunt niet van een kameel veranderen in een kind. Je moet eerst nog leeuw worden.


Dank je Bram voor 't verhaal van de kameel en de leeuw.Ben ze inmiddels regelmatig tegen gekomen.


Kijk, zo is het om te spelen als kind in het verhaal over het kameel:
notebook


Het gaat hier om je levenshouding. Eigenlijk staat er: 'Maak je geen zorgen om wat anderen van je vinden of om welke houding er van je verwacht wordt. Wees jezelf.' Onbevangenheid is hier het sleutelwoord. In vertrouwen je toekomst tegemoet gaan. Vertrouwend op je innerlijke bron. Je leven heeft zin als je zin aan het leven geeft. Je schenkt van jezelf aan de ander. Zet de vensters van je ziel open. Dan kan er wat naar binnen en dan kan er wat naar buiten. Maar let op. Wat er uit gaat kan ook verontreinigen. Wat is mijn intentie? Als je ontwikkelt in je ziel en je Liefde aan het woord laat, je innerlijke bron, zul je steeds liefdevoller kunnen worden. Zul je mede-schepper kunnen zijn in jouw omgeving. Ieder op zijn eigen vierkante meter.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: