De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Dan stijg je boven jezelf uit

41

Jezus zei:
Wie iets in zijn hand heeft, hem zal gegeven worden.
maar wie niet heeft zal het weinige dat hij heeft
uit zijn hand genomen worden.

 

We kennen in het Nederlands de uitdrukking 'Hij had het vanavond niet'. Of ‘Hij had het vanavond helemaal.’ Dat gaat over een mysterieuze kwaliteit, waarmee je bijvoorbeeld als muzikant of als spreker een zaal vol mensen kunt boeien. In de klassieke oudheid noemde men dat 'enthousiasme'. In het woord enthousiasme komt het woorddeel 'thous' van theos, god. Enthousiasme betekent dus oorspronkelijk 'in god zijn'. Een enthousiast iemand is 'begeesterd', de geest is vaardig geworden over zo iemand. Je handelt dan 'geestdriftig', dus gedreven door de geest, vanuit de verbondenheid met de Bron.

De hand is in Thomas altijd symbool voor het handelen in de wereld. Wie iets doet vanuit die mysterieuze verbondenheid met de Bron, die stijgt boven zichzelf uit. Die geeft niet alleen, hij krijgt ook, misschien wel meer dan hij geeft. En in die alles overkoepelende verbondenheid, vanuit die geestdrift, kun je je medemens ontmoeten, raken, op een wezenlijk niveau.

Maar wie op het toneel van het leven alleen maar een technisch kunstje uithaalt, een tekst toonloos voorleest, de noten perfect speelt, maar geen muziek maakt, die maakt geen contact, die isoleert zich daarmee zelfs van zijn medemensen.

Misschien was er aanvankelijk in deze mens wel het vuur van het oprechte enthousiasme, maar door dat vuur niet in je leven tot uitdrukking te brengen, door dat niet te tonen aan je medemens, kom je tenslotte in de kou te staan, ook met jezelf.
Muziek is liefde, zei Mozart. Daar zit muziek in, zeggen we. Of: daar zit geen muziek in. Precies.

Wie handelt vanuit liefde, krijgt veel meer terug dan hij geeft, al is het daar niet om te doen. Wie handelt uit koele berekening lijkt misschien uiterlijk wel succesvol, maar ook het weinige wat er in liefde in hem woonde, zal daardoor uitdoven.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.



 


Parallellen

Thomas 70

Bijbel

Matteüs 13:12
Want wie heeft zal nog meer krijgen, en het zal overvloedig zijn; maar wie niets heeft zal zelfs het laatste worden ontnomen.

Matteüs 25
19 Na lange tijd keerde de heer van die dienaren terug en vroeg hun rekenschap. 20 Degene die vijf talent ontvangen had, kwam naar hem toe en overhandigde hem nog vijf talent erbij met de woorden: “Heer, u hebt mij vijf talent in beheer gegeven, alstublieft, ik heb er vijf talent bij verdiend.” 21 Zijn heer zei tegen hem: “Voortreffelijk, je bent een goede en betrouwbare dienaar. Omdat je betrouwbaar bent gebleken in het beheer van een klein bedrag, zal ik je over veel meer aanstellen. Wees welkom bij het feestmaal van je heer.” 22 Ook degene die twee talent ontvangen had, kwam naar hem toe en zei: “Heer, u hebt mij twee talent in beheer gegeven, alstublieft, ik heb er twee talent bij verdiend.” 23 Zijn heer zei tegen hem: “Voortreffelijk, je bent een goede en betrouwbare dienaar. Omdat je betrouwbaar was in het beheer van een klein bedrag, zal ik je over veel meer aanstellen. Wees welkom bij het feestmaal van je heer.” 24 Nu kwam ook degene die één talent ontvangen had naar hem toe, hij zei: “Heer, ik wist van u dat u streng bent, dat u maait waar u niet hebt gezaaid en oogst waar u niet hebt geplant, 25 en uit angst besloot ik uw talent te begraven; alstublieft, hier hebt u het terug.” 26 Zijn heer antwoordde hem: “Je bent een slechte, laffe dienaar. Je wist dus dat ik maai waar ik niet heb gezaaid en oogst waar ik niet heb geplant? 27 Had mijn geld dan bij de bank in bewaring gegeven, dan zou ik bij terugkomst mijn kapitaal met rente hebben terugontvangen. 28 Pak hem dat talent maar af en geef het aan degene die er tien heeft. 29 Want wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen. 30 En die nutteloze dienaar, gooi die eruit, in de uiterste duisternis, waar men jammert en knarsetandt.”

Lucas 8:18
Let dus goed op hoe jullie luisteren: want wie iets heeft zal nog meer krijgen; maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij denkt te hebben worden ontnomen.

Lucas 12:48
Maar wie niet weet wat zijn heer wil en zo handelt dat hij slaag verdient, zal weinig slagen te verduren krijgen. Van iedereen aan wie veel gegeven is, zal veel worden geëist, en hoe meer aan iemand is toevertrouwd, des te meer zal van hem worden gevraagd.

Lucas 19:26
Ik zeg jullie: wie heeft zal nog meer krijgen; maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft worden ontnomen.

Marcus 4:25
Want wie heeft zal nog meer krijgen; maar wie niets heeft zal zelfs het laatste worden ontnomen.

Nag Hammadi

Evangelie van de waarheid:
Het openbaarde zich in hun harten,
het levende boek van de levenden,
dat geschreven stond
in het denken en bewustzijn van de Bron
en dat reeds voor de grondlegging van het al
bestond in dat deel van hen
dat onbegrijpelijk is.
(...)
Zij die de leer zullen ontvangen zijn de levenden
die geschreven staan in het boek van de levenden;
en zij ontvangen de leer alleen voor zichzelf.
(...)
Daarom, wanneer iemand kennis bezit
neemt hij dat wat van hemzelf is
en betrekt het op zichzelf.
(...)
opdat u in uw hart zult zeggen dat u het bent
die deze volmaakte dag is,
dat u in dit licht woont dat niet verdwijnt,
en dat u zult spreken over de waarheid
met hen die daar naar zoeken.
(...)
U bent de kinderen van het begrijpen van het hart.
(...)
Daarom spraken zij onder elkaar over Christus,
opdat zij aan hen die in verwarring waren geraakt
een terugweg zouden kunnen geven,
(...)
terwijl zij niet streven naar waarheid,
of verwikkeld zijn in het zoeken naar waarheid,
want zij zijn zelf de waarheid.

Eugnostos de gezegende:
Want aan ieder die heeft zal meer gegeven worden

Openbaring van Petrus NHC VII.3:83
Aan ieder die heeft zal gegeven worden, en in overvloed. Maar wie niet heeft - dat is de mens die geheel dood is (...) - hem zal het ontnomen worden.

 


Reacties (9)

Wie werkt op zijn eigen vierkante meter wordt daar zelf rijker van. Niet in geld natuurlijk, maar in de zin van geluk. Het loon is met je zeggen we ook wel. het gaat er om dat je echt leeft. Wie liefde geeft mag ook liefde verwachten. Wie klopt zal worden opengedaan. Het gaat dus om gezindheid. En om levenshouding. En als je aan het woord komt, moet je wel iets te zeggen hebben. Er toe doen. Dus moet je zorgen dat je wat in handen hebt.


Frits, ik blijf wat steken bij je woorden:

' .... En als je aan het woord komt, moet je wel iets te zeggen hebben. Er toe doen. Dus moet je zorgen dat je wat in handen hebt....'

Het klinkt voor mij bijna als een voorwaarde.

Mag ik je vragen wat jij er mee bedoelt?




Hallo Carla

Ja, eigenlijk is dat wel een voorwaarde. Dat je je die gezindheid hebt eigen gemaakt en levenservaring hebt opgedaan. Dan wordt je woord waardevol. En kun je daarmee de ander helpen vanuit je ervaring.

groet,
frits


Dag Frits, dank voor je antwoord.

Het blijft toch wat kriebelen bij mij. En tegelijk wil ik jouw visie respectvol aanzien.

Waarom die kriebels...zo vraag ik mij af?

Zelfreflectie brengt me erbij dat ik geen enkele voorwaarde wil hebben. Net zo min als een verwachting wanneer ik liefde geef, liefde terug wil/mag verwachten. # 40464.

Ik voel wanneer ik op die wijze, met voorwaarden en verwachtingen, in relatie ga staan tot de ander, ik mijn emotionele openheid een beetje afsluit.

Misschien wil ik juist niets in handen hebben om volkomen open te mogen ontmoeten.
Of het nu in een helpende of andere ontmoetingvorm is, dan gaat het steeds om mijn open houding. Daarin kunnen m.i. momenten voor komen waarin zelfs woorden verdwijnen, verstillen en beide harten zich kunnen verbinden.

Zijn dat dan de momenten waarop ik boven mijzelf uit stijg? Grote woorden weer. Toch durf ik daar ja op te zeggen. Heel soms ervaar ik het zo. Terwijl het daar niet om te doen is.

Tot slot nog even een stukje tekst uit de verklaring: ' Wie de noten perfect speelt, maar geen muziek maakt, isoleert zich van zijn medemens.'
Komt los te staan, gaat niet de verbinding aan.

Zie mijn bijdrage niet als een verbetering module beste Frits. Je hebt me gewoon even heerlijk aan het denken gezet. Waarvoor dank. De vrucht van jouw woorden.;-)
Groet,










Beste Carla,
Wat je schrijft klopt helemaal. Ik bedoelde ook niet een voorwaarde op te leggen die je openheid zou beperken. Nee, openheid en onbevangenheid zijn prima. Je hoeft ook niet altijd te helpen. En je kunt ook ontvangen. Niets mis mee. Als ik bij de ander het goddelijke in de mens aanspreek en omgekeerd, ontstaat een religieuze ervaring.
Iki bedoelde meer dat je, als je levenservaring hebt opgedaan, je automatisch woorden spreekt waar de ander herkenning in kan vinden. Mensen die alleen opgelegde regels volgen maken niet echt deel uit van het leven. Zij komen in zichzelf vast te zitten (gnostische dood). Als je je weg zoekt, ervaring opdoet en vooral ontmoet, kom je tot beleven. Leef je echt. Ik ben het helemaal met je eens. Dank voor je reactie. groet frits


Dank voor je reactie Frits.

Je zegt: ' Mensen die alleen opgelegde regels volgen maken niet echt deel uit van het leven. '

Ik denk dat de mensen waar je naar verwijst, die leven volgens opgelegde regels, echt wel deel uit maken van het leven. Zij doen dat echter op hun wijze. Die kan anders zijn dan die van mij.

Wanneer leef je echt en wanneer niet?









In de gnostische teksten hebben de woorden dood en leven een eigen symbolische betekenis.
Iemand die alleen de geboden van anderen uitvoert is als 'een schim in het dodenrijk' en neemt geen deel aan het leven.
Iemand die de opstanding uit deze dood heeft ervaren en de bewogenheid van zijn hart volgt heet in de gnostische teksten 'een levende'.
Jezus was dus ook, na zijn opstanding, 'een levende'.
En dat is dan wel weer een heel andere symboliek dan die van de dames aan de Amsterdamse wallen, waarvan ook gezegd wordt dat ze 'in het leven zitten.'
Zo zie je maar, leven en dood kunnen soms heel verschillende betekenissen hebben.
Frits spreekt kennelijk gnostisch (en geen wallisch neem ik dan maar aan).


Ik bedoel inderdaad de gnostische uitleg van leven. De bewuste mens die zijn eigen spirituele weg gaat. Wedergeboren wordt = in zichzelf opstaat. Ik heb geen mening over mensen die regels volgen, maar doel op de schepping die voortkomt uit levenservaring vanuit de bewogenheid van het hart.


Ik heb nog een andere associatie hij de tekst van dit logion. Uit Neale Donald Walsch' derde gesprek met god:

"Wat je voor jezelf zoekt, geef dat aan een ander. Als je gelukkig wilt zijn, maak dan een ander gelukkig. Als je voorspoed zoekt, bezorg dan een ander voorspoed. (...) Doe dit oprecht - niet als een manier om er beter van te worden, maar omdat je dat de ander werkelijk wilt geven - en alles wat je geeft, zal jou toekomen."

"Alleen al de ervaring dat je iets weggeeft, maakt dat je beseft dat je iets weg te geven hebt. Je kunt niet iets weggeven wat je niet hebt en je ziel trekt daar een nieuwe conclusie uit, een nieuwe gedachte, over jezelf, namelijk dat je het wel moet hebben, anders zou je niet in staat zijn het te geven."


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: