De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Een met het Ene als heel mens

49

Jezus zei:
Gezegend zijn de éénlingen
en de uitverkorenen,
want jullie zullen het koninkrijk ontdekken.
Daar kom je vandaan
en daarheen keer je terug.

 

Om samen te kunnen vallen met het Ene, moet men eerst in zichzelf één worden, een eenling dus.

Het woord eenling kun je ook verstaan als 'een heel iemand'.
Verrassend is dat ook de betekenis van het woord individu, het Latijnse woord voor eenling. Dat woord betekent van oorsprong: een ongedeeld mens. Het komt van in=niet en dividere=verdelen. Een in-dividu is dus iemand die niet verdeeld is in zichzelf, een heel mens.

In de gnostiek is het woord 'menigte' een symbool, een geheim woord. Het verwijst naar de collectiviteit waar je je identiteit aan zou kunnen ontlenen. Opgaan in de menigte, je ware zelf daarmee ontkennend, dat is in de gnostiek de dwaling. De weg terug uit die dwaling, dat is de weg terug naar het onbesneden kind in jezelf van logion 4. Maar je bent nu geen kind meer, je bent een volwassene. Het symboolwoord 'eenling' geeft aan de volwassene dezelfde betekenis als die van het onbesneden kind. Dat is de volwassene die innerlijk vrij blijft.

Als eenling ben je verbonden met de Bron, je bent er deel van. En als eenling ben je een geliefde van 'de Vader'. Het woord ‘uitverkorenen’ slaat daarom niet op de predestinatie, zoals eeuwen later geformuleerd door Augustinus. In Thomas kan men dat verstaan als: de geliefden. Liefde maakt van een massamens een individu, zei logion 23 al. In die betekenis kan men hier het woord ‘uitverkorenen’ hier zien. Met ons ware zelf is elk mens een geliefde van "de Vader".


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.


[
U vindt hier alle logions uit het Thomas evangelie over het koninkrijk.

Thomas 22
Wanneer je de twee één hebt gemaakt,
wanneer je de binnenkant maakt als de buitenkant
en de buitenkant als de binnenkant
en het bovenste als het onderste,
en wanneer je het mannelijke en het vrouwelijke één maakt,
zodat het mannelijke niet meer mannelijk is
en het vrouwelijke niet vrouwelijk,
(...)
dan zul je binnengaan in het koninkrijk.

Thomas 61b
Wie heel is zal vol zijn van licht,
maar wie verdeeld is,
zal vol zijn van duisternis.

Bijbel

Matteüs 22:14
Velen zijn geroepen, maar slechts weinigen uitverkoren.

Lucas 15:4, 8
4Als iemand van u honderd schapen heeft waarvan er één verloren is geraakt, laat hij dan niet de negenennegentig andere in de woestijn achter om naar het verdwaalde dier op zoek te gaan tot hij het gevonden heeft?
8 En als een vrouw tien drachmen heeft en er één verliest, steekt ze toch de lamp aan, veegt het hele huis schoon en zoekt ze alles af tot ze het muntstuk gevonden heeft?

Johannes 13:17-18
Je zult gelukkig zijn als je dit niet alleen begrijpt, maar er ook naar handelt. 18 Ik doel niet op jullie allemaal: ik weet wie ik heb uitgekozen. Wat in de Schrift staat zal in vervulling gaan: ìHij die at van mijn brood heeft zich tegen mij gekeerd.

Johannes 1:41-45
41 Vlak daarna kwam hij zijn broer Simon tegen, en hij zei tegen hem: ‘Wij hebben de messias gevonden (dat is Christus, de gezalfde), 42 en hij nam hem mee naar Jezus. Jezus keek hem aan en zei: ‘Jij bent Simon, de zoon van Johannes, maar voortaan zul je Kefas heten (dat is Petrus, ‘rots’).
43 De volgende dag besloot Jezus naar Galilea te gaan en daar ontmoette hij Filippus. Hij zei tegen hem: ‘Ga met mij mee.í 44 Filippus kwam uit Betsada, uit dezelfde stad als Andreas en Petrus. 45 Hij kwam Natanaäl tegen en zei tegen hem: ‘We hebben de man gevonden over wie Mozes in de wet geschreven heeft en over wie ook de profeten spreken: Jezus, de zoon van Jozef, uit Nazaret!’

Johannes 16:28
Ik ben bij de Vader vandaan gegaan en naar de wereld gekomen, nu verlaat ik de wereld weer en ga ik terug naar de Vader.

Efeziërs 2:14-15
14 Want hij is onze vrede, hij die met zijn dood de twee werelden één heeft gemaakt, de muur van vijandschap ertussen heeft afgebroken 15 en de wet met zijn geboden en voorschriften buiten werking heeft gesteld, om uit die twee in zichzelf één nieuwe mens te scheppen. Zo bracht hij vrede

Kerkvaders en tijdgenoten

Clement van Alexandrië, Stromata V.3.17.5

 


Reacties (4)

...de eenlingen en de uitverkorenen...
Die uitverkorenen, zijn dat dan niet de eenlingen, omdat zij apart genoemd worden? Ik kan me niets voorstellen bij deze uitverkorenen en bij de term uitverkoren word ik ook niet blij. Wat wordt hiermee bedoeld Bram?


Ik zie de eenlingen en de uitverkorenen niet als twee categoriën. De eenlingen zijn de uitverkorenen, dat wil zeggen: alleen de eenlingen zijn degenen die het koninkrijk zullen binnengaan, dus alleen degenen die de dualiteit in zichzelf overstegen hebben. Je moet dus eerst een eenling worden om uitverkoren te zijn voor het koninkrijk.


De enkeling of eenling is de hoofdpersoon in het evangelie van Thomas. Het is duidelijk dat het om jezelf gaat. De enkeling is een typisch verschijnsel van het Aramese Christendom. Het woord enkeling wordt in de versie van het evangelie van Thomas van rond 140 na Chr. aangeduid met het Griekse woord monachos, dat toen nog niet de betekenis had van monnik. De eenlingen zijn vergelijkbaar met de eersten uit Logion 4. Wie de twee tot een maakt is een enkeling en is in balans. Iemand die de binnenkant en de buitenkant tot een heeft gemaakt is zichzelf. Daar ontstaat een nieuwe mens. Wie heel is en openstaat is vol van licht (zie Logion 61 B ) en is in staaat te heersen in zijn of haar eigen koninkrijk. Zie ook Efeziërs 2:14-15.


Ik besta zoals ik ben, en dat is voldoende.
Als niemand anders in de wereld bewust is,
ben ik toch tevreden,
En als alles en iedereen bewust is, ben ik ook tevreden.

Eén wereld is bewust en wat mij betreft de allergrootste en dat ben ik zelf,
en of ik vandaag tot ontplooiing kom
of over tienduizend of tien miljoen jaar,
opgewekt zal ik het nu aanvaarden,
maar net zo opgewekt kan ik ook wachten.

Walt Whitman


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: