De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Het lege bewustzijn en de innerlijke waarnemer

54

Jezus zei:
Gelukkig zijn de armen,
want jullie behoort het koninkrijk van de hemel.

 

De uitspraak ‘Gelukkig zijn de armen’ betreft hier natuurlijk de ook in het Nieuwe Testament genoemde armen van geest. Dat zijn mensen zonder illusie, of althans mensen die niet in een illusie gevangen zitten.
Dat heeft dus niets te maken met materiële armoede.

We hebben het al eerder gehad over twee vormen van bewustzijn. In het persoonlijk bewustzijn ervaren we onszelf als een individu tussen geboorte en dood, met alles wat daarbij hoort. Er is ook een andere staat van bewustzijn, waarin we ons verbonden ervaren met al wat is. Die andere staat van bewustzijn heet in de gnostiek het christusbewustzijn, en in hedendaagse taal het transpersoonlijk bewustzijn. In die staat van bewustzijn is er geen enkel gehechtheid aan wat aan het bewustzijn verschijnt.
We hebben altijd al iets van dat open bewustzijn, ook in het alledaagse bestaan. En dat openbaart zich onder andere in het feit dat we onszelf kunnen waarnemen, zelfs onze emoties.
Meestal zal dat niet als bijzonder ervaren worden maar toch is het heel opmerkelijk dat we boos kunnen zijn en waarnemen dat we boos zijn, dat we blij kunnen zijn en waarnemen dat we blij zijn, enzovoort. Er blijkt in ons een innerlijke waarnemer te schuilen die de toestand van ons gemoed kan waarnemen zonder daar deelnemer in te zijn, zonder daaraan gehecht te zijn en vooral zonder zich daarmee te identificeren.
Het is al een hele stap op het spirituele pad als je beseft dat er in jou zoiets is als een waarnemer. Spirituele groei bestaat vooral daaruit dat je je steeds meer bewust worden van die waarnemer in jou. Je verwerft dan de vaardigheid om jezelf vanuit innerlijke vrijheid waar te nemen.

Soms kun je met volledige aandacht opgaan in wat je in het hier en nu aan het doen bent. Je kunt ook in de positie van de innerlijke waarnemer jezelf gadeslaan, en dan vooral de toestand van je gemoed.
De innerlijke waarnemer, ook wel de innerlijke getuige genoemd, kan al de bewegingen van je gemoed oordeelloos zien, zonder erin op te gaan en zonder er strijd mee te leveren. De innerlijke waarnemer kan zien dat je boos bent, zonder zelf boos te zijn, of waarnemen dat je blij bent zonder zelf blij te zijn. De waarnemer ziet dat er boosheid is of blijheid, maar is daar zelf geheel vrij van. Daarom heet het dat het bewustzijn van de innerlijke waarnemer leeg is of met het symboolwoord in dit logion: arm, arm van geest. De innerlijke waarnemer is als een spiegel die slechts weerkaatst, zonder zelf de weerkaatste werkelijkheid te zijn.
Die toestand van het bewustzijn is volledig onthecht en heet weliswaar leeg of arm, maar is zelf toch niet zonder eigenschappen. Je kunt die kwaliteiten van dat bewustzijn samenvatten onder: vrijheid, vertrouwen, zijn en goedheid.

Vrijheid
De innerlijke waarnemer is volledig vrij. Hij is vrijheid, of, met een gebruikelijke term, vrijheid van geest. De innerlijke waarnemer is de innerlijke vrijheid. Vrijheid is het wezen van de innerlijke waarnemer.

Vertrouwen. Het vertrouwen als kenmerk van de innerlijke waarnemer is de innerlijke gesteldheid van een rustige en onwankelbare zekerheid. Het is geen dogmatische zekerheid, die bestaat uit gehechtheid aan uiterlijke waarheden, maar meer een vorm van angstloosheid, ongeacht alle omstandigheden. Vertrouwen kent geen angst. De innerlijke waarnemer kan nog wel angst, of welke andere emotie dan ook, bespeuren in je gemoed, maar is daar zelf geen deelnemer in. Misschien anders dan je zou verwachten staat dat angstloze vertrouwen je zelfs toe elke emotionele aandoening ongecensureerd in jezelf te laten gebeuren en waar te nemen, dus ook angst, maar dus zonder daaraan zelf gehecht te zijn. De innerlijke waarnemer zelf is angstloos, vrij van elke gemoedsbeweging.
Die vrijheid van de innerlijke waarnemer van de eigen gemoedsbewegingen schept de keuzevrijheid om daar wel of niet naar te handelen. Men wordt dan niet willoos meegesleept door allerlei emoties, maar kan in alle vrijheid, de emotionele gesteldheid van je gemoed beziend, besluiten om zich soms wel, soms niet met zo’n emotie te verbinden en daarnaar te handelen.

Zijn. Het zijnsaspect is een soort vaste grond onder je voeten. Het is een heel kenmerkende ervaring, die je kan laten zeggen: 'ik ben'. Er is de ervaring van puur en kristalhelder 'zijn'.
Het is als het lopen op water. Dat wil zeggen: de grond onder je voeten is niet hard en onwrikbaar, maar stromend, scheppend, gebeurend - een stroom van zijn. En juist die beweeglijkheid is, heel paradoxaal misschien, de vaste grond onder je voeten. Want er is niets meer waarin je ten onder kunt gaan. Het is een beweging en een rust zei logion 50 al. Het leven is een beweging, als stromend water, als een golvende en soms zelfs onstuimige zee, maar de rustige zijnszekerheid van de innerlijke waarnemer gaat daarin niet ten onder, hoe heftig de stroom, hoe woest hoog ook de golven.
Christus, als symbool van deze innerlijke waarnemer, de Christusnatuur in de mens, loopt op het water, vertelt Matteüs. Petrus, het symbool van de mens die eerst schijnbare veiligheid heeft gevonden in 'de boot', als symbool van de dogmatische zekerheid, stapt de boot uit en dreigt dan te verdrinken. Maar de Christus in hemzelf, weet hem te redden.

Goedheid. Dit is de ervaring van fundamentele goedheid. In dit logion heet dat ‘gelukkig zijn’, vaak ook vertaald in christelijke teksten met ‘zalig zijn’.
Die goedheid is geen moreel oordeel over de gebeurtenissen in de werkelijkheid, maar een kenmerk van de innerlijke waarnemer. De innerlijke waarnemer is niet meer gehecht aan het waargenomene, maar juist die onthechtheid maakt de strijdloze en onvoorwaardelijke overgave mogelijk aan de werkelijkheid in het hier en nu.
Juist omdat de innerlijke waarnemer onthecht is, staat dat je toe om voorwaardeloos en in totale emotionele openheid geraakt te worden in je hart door de gebeurtenissen in de wereld.
Er is dan dus een merkwaardige dubbelheid: enerzijds verkeert de onthechte innerlijke waarnemer in een toestand van onaantastbare goedheid, anderzijds kan juist dan de innerlijke waarnemer censuurloos bespeuren hoezeer de omstandigheden van het leven het hart kunnen raken, en daar het handelen in de wereld op baseren.
Sterker nog: de onthechtheid van de innerlijke waarnemer kan je de pijn en de vreugde van je medeschepselen als je eigen pijn en vreugde laten ervaren, zonder dat het je bedreigt of begeerte opwekt. En dat zou je ook liefde kunnen noemen.

Hier, in dit logion, wordt dus de goedheid, dat geluksaspect, de zaligheid dus, van de innerlijke waarnemer benadrukt. En dat is niet zonder betekenis.
Het gevoel van goedheid is een belangrijke richtingwijzer naar de eenheid met de Bron. Ook al ontbreken misschien de eerste drie grondervaringen van de vrijheid, het vertrouwen en het zijn, maar het besef van goedheid kan zich ook dan wel degelijk manifesteren. Dat besef van goedheid ervaren we ook op momenten dat we bij wijze van spreken per ongeluk verbonden zijn met de Bron, als we wandelen in de natuur of luisteren naar muziek. Het is dus uitermate belangrijk dat gevoel te leren herkennen en er op te durven vertrouwen als een bericht van je ziel die je laat weten dat dit is waar het in jou leven om gaat, wat er voor jou werkelijk toe doet.
Dat heel speciale gevoel van goedheid zal zich meestal aandienen als je iets doet, als je ergens mee bezig bent. Het is een kosmisch schouderklopje dat je vertelt dat het goed is dat je bent wie je bent en dat dit is wat jij hier op aarde op dit moment te doen hebt.
Met die ervaring van goedheid bevind je je in het koninkrijk, in het hier en nu.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.


 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



U vindt hier alle logions uit het Thomas evangelie over het koninkrijk.

Bijbel

Jesus Sirach
3:19 Many are in high place, and of renown: but mysteries are revealed unto the meek.
3:24 For many are deceived by their own vain opinion; and an evil suspicion hath overthrown their judgment.
3:29 The heart of the prudent will understand a parable; and an attentive ear is the desire of a wise man.

Lucas 6:20
Hij richtte zijn blik op zijn leerlingen en zei: ‘Gelukkig jullie die arm zijn, want van jullie is het koninkrijk van God.

Matteüs 5:3
‘Gelukkig wie nederig van hart zijn,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.

Matteüs 14:13-34
(Over het lopen op water, symbool van het zijnsvertrouwen. Let ook op de symboliek van het oversteken naar de andere oever. Het voedsel, in de symboliek van brood en vissen, is het spirituele onderricht. Maar daarna dient nog de 'innerlijke oversteek' te volgen. Ik moet daarbij denken aan een zin van Nietzsche die me indertijd raakte: "Pfeile der Sehnsucht zum anderen Ufer.")
13 Toen Jezus hiervan hoorde, week hij per boot uit naar een afgelegen plaats waar hij alleen kon zijn. Maar de mensen kwamen het te weten, en vanuit de steden volgden ze hem over land. 14 Toen hij uit de boot stapte en de grote menigte zag, voelde hij medelijden met hen en hij genas hun zieken.
15 Bij het vallen van de avond kwamen de leerlingen naar hem toe en zeiden: ‘Dit is een afgelegen plaats en het is al laat. Stuur de mensen weg, laat ze naar de dorpen gaan om eten voor zichzelf te kopen.’ 16 Maar Jezus zei: ‘Ze hoeven niet weg, geven jullie hun maar te eten.’ 17 Ze antwoordden hem: ‘We hebben hier niets, alleen vijf broden en twee vissen.’ 18 Hij zei: ‘Breng ze mij.’ 19 En nadat hij de mensen opdracht had gegeven op het gras te gaan zitten, nam hij de vijf broden en de twee vissen, keek omhoog naar de hemel, sprak het zegengebed uit en brak de broden; hij gaf ze aan de leerlingen, en de leerlingen gaven ze door aan de mensen. 20 Iedereen at en werd verzadigd, en toen ze de stukken brood die over waren ophaalden, hadden ze twaalf manden vol. 21 Er hadden ongeveer vijfduizend man gegeten, vrouwen en kinderen niet meegeteld.
22 Meteen daarna gelastte hij de leerlingen in de boot te stappen en alvast vooruit te gaan naar de overkant, hij zou ook komen nadat hij de mensen had weggestuurd. 23 Toen hij hen weggestuurd had, ging hij de berg op om er in afzondering te bidden. De nacht viel, en hij was daar helemaal alleen. 24 De boot was intussen al vele stadiën van de vaste wal verwijderd en werd, als gevolg van de tegenwind, door de golven geteisterd. 25 Tegen het einde van de nacht kwam hij naar hen toe, lopend over het meer. 26 Toen de leerlingen hem op het meer zagen lopen, raakten ze in paniek. Ze riepen: ‘Een spook!’ en schreeuwden het uit van angst. 27 Meteen sprak Jezus hen aan: ‘Blijf kalm! Ik ben het, wees niet bang!’ 28 Petrus antwoordde: ‘Heer, als u het bent, zeg me dan dat ik over het water naar u toe moet komen.’ 29 Hij zei: ‘Kom!’ Petrus stapte uit de boot en liep over het water naar Jezus toe. 30 Maar toen hij voelde hoe sterk de wind was, werd hij bang. Hij begon te zinken en schreeuwde het uit: ‘Heer, red me!’ 31 Meteen strekte Jezus zijn hand uit, hij greep hem vast en zei: ‘Kleingelovige, waarom heb je getwijfeld?’ 32 Toen ze in de boot stapten, ging de wind liggen. 33 In de boot bogen de anderen zich voor hem neer en zeiden: ‘U bent werkelijk Gods Zoon!’
34 Toen ze overgestoken waren, gingen ze aan land bij Gennesaret.

Eckhart
Hier, in deze armoede, krijgt de mens het eeuwige zijn terug dat hij eens was, nu is, en eeuwig zal blijven.

Naaktheid
De leegte of armoede van geest wordt ook wel aangeduid met 'naaktheid'. Het begrip naaktheid speelt een belangrijk rol in de christelijke mystiek. Je ziet daar grote verschillen in opvatting. Franciscus nam de naaktheid wel heel letterlijk op door geheel naakt te preken in Assisi. Bernardus van Clairvaux zag het als een oproep tot ascese, verzaking van het lichaam. Meister Eckhart verstond het symbolisch als een toestand van het bewustzijn die geheel 'naakt' is van voorstellingen. Bij hem is naaktheid het symboolwoord voor 'armoede van geest'. Hadewych noemt het 'de ontbloting' van de geest, de blote geest. Voor Eckhart en Hadewych geldt naaktheid als de afwezigheid van alle voorstellingen en beelden over de werkelijkheid. Pas wanneer alle beelden en voorstellingen uit het bewustzijn verdwenen zijn, kan volgens hen het loutere zijn als ervaring in het bewustzijn verschijnen. Zie ook logion 37.

Mythologie

Argus, het mythische symbool van de innerlijke getuige
In de Griekse mythologie was Argus (ook wel Panopticus genoemd wat letterlijk alles-ziend betekent) een monsterachtige reus. Het was een wezen met honderd ogen, waarvan er slechts twee in vaste afwisseling rust namen, terwijl de anderen de wacht hielden. Hij was dienaar van Hera en bewaakte priesteres Io op bevel van Hera. Io was een minnares van Zeus en Hera had haar veranderd in een koe. De grootste dienst die Argus bewezen had aan de Griekse Goden was het doden van het monster Echidna, dat in een grot sliep. Argus zelf, is op bevel van Zeus door Hermes gedood toen hij sliep. Hermes, had hem eerst met zijn muziek in slaap gewiegd. Om Argus eeuwig te eren, heeft Hera de ogen van Argus op de staart van de pauw gezet. De pauwen waren in die tijd heilige vogels.
In de zegswijze iets "met Argus-ogen bekijken": Met wantrouwen iets heel nauwkeurig bekijken of oplettend kijken. Dat is een andere betekenis dan die van de innerlijke getuige die geen angst of argwaan kent.
Opmerkelijk is dat Argus het monster Echidna doodt als die slaapt. En ook dat Argus zelf gedood wordt door Zeus als ook Argus slaapt.
De slaap is een symboolwoord in de gnostiek voor de toestand van het bewustzijn die afgesneden is van de christusnatuur. Het doden van het monster van de onbewustheid Echidna is de overgang naar het wakkere bewustzijn van de innerlijke getuige, en het herstel van de verbondenheid met de Christus-natuur. Het is de opstanding uit de spirituele dood.
Omgekeerd kan ook Argus in zijn slaap gedood worden; in die slaap ontstaat er afgescheidenheid van de Christus-natuur.

Krishnamurti
In ons onvermogen naar onszelf te kijken zonder oordeel, zonder veroordelen, zonder vergelijken - omdat we allemaal getraind zijn om te vergelijken, beoordelen, evalueren en een mening te geven. Alleen wanneer het bewustzijn de zinloosheid van dat alles inziet, de absurditeit ervan, is het in staat naar zichzelf te kijken. Dan is dat waarvan we bang waren als zijnde eenzaam en leeg, niet langer leeg. Dan is er geen psychologische afhankelijkheid van wat dan ook, dan is liefde niet langer gehechtheid maar iets totaal anders, en relatie heeft dan een totaal andere betekenis.

Ikoon
Catharina Visser

Er schuilt een gedaante in mijn eigen ‘ik’
die anders is en levender en vrijer
die in zichzelf geen muren kent en tralies
geen eigendunk heeft en geen geldingsdrang
die zich weet los te maken uit de windsels
van angst en gal en treurig zelfbeklag
die opengaat en ademt in de ruimte
en luisteren wil, geduld heeft, troosten kan
en minnend inziet wat een ander mens bezielt
die geen bedenkingen, geen grenzen kent
en lachend geeft en deelt vanuit een
wijd besef dat allen op de aarde één zijn
en dat geen lot ons breken kan
omdat wij gronden in de echte liefde.
Soms in het donker kijkt dat diepste ‘ik’ mij aan
en ik herken het als de levende ikoon
van wat ons ooit is aangezegd:
de nieuwe mens in mij en iedereen verborgen
zo ver, zo ver – maar onder ons bereik…
(uit: Catharina Visser, Door schemering en dageraad)

Juan Ramon Jiminez
Ik ben niet ik

ik ben
degene die aan mijn zijde gaat
zonder dat ik hem zie,
die ik, soms, bezoek
en die ik, soms, vergeet.
Die kalm zwijgt
wanneer ik spreek,
die zachtmoedig vergeeft
wanneer ik haat,
die gaat waar ik niet kom,
ik ben
die
naast mij
in mij
is.

Osho
Doe je ogen dicht en kijk naar je gedachten.
Wat gebeurt er? Je gedachten zitten van binnen maar jij niet.
De kijker staat er altijd buiten.
De toeschouwer staat steeds op een heuvel.

 


Reacties (16)

THOMAS 54

Lucas 6:20
Hij richtte zijn blik op zijn leerlingen en zei: ‘Gelukkig jullie die arm zijn, want van jullie is het koninkrijk van God.

Matteus 5:3
‘Gelukkig wie nederig van hart zijn,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.

Romeinen 15:26
...want Macedonië en Achaje hebben voor de armen onder hen een collecte gehouden.


Bram, ik heb nog een vraag. Is voor jou
'gezegend' het zelfde als 'gelukkig'?
Omdat je dat in de aanhef noemt en dat zul je niet zomaar hebben gekozen lijkt mij.
Gerrie


'Zalig' zijn de armen van geest, zegt de Statenvertaling. In een andere vertaling heet het 'gezegend'. In de Nieuwe Bijbelvertaling staat 'gelukkig.'
Ik had hier eerst als vertaling voor het Thomas logion gekozen voor 'gezegend'. Dat heb ik toen later veranderd in 'gelukkig', maar vergeten dat ook in de kop te wijzigen. Doe ik alsnog. Bedankt Gerrie.
Gezegend veronderstelt een daad van iemand anders. En dat is hier niet bedoeld, meen ik. Ronald legt in zijn reactie mijns inziens terecht de nadruk op arbeid om die 'armoede' van geest te verwerven.
De armoede van geest zie ik als verwant aan de 'leegte' van het boeddhisme. Ook daar wordt bedoeld een staat van het bewustzijn die gelukzalig maakt (kan maken).


Vanuit het Aramees komt Neil Douglas-Klotz tot een paar interessante vertalingen van 'zalig' of 'gelukkig'.
De zaligsprekingen beginnen met het woord 'toebwejhoen'. Dat komt van de stam 'toeb' (te vergelijken met het Hebreeuwse 'tov' en het Nederlandse 'tof') en betekent 'goed' in de zin van het vervullen van je hogere doel of afgestemd zijn op het Ene. 'Rijp' komt dan het dichtste in de buurt van een mogelijke vertaling.
Zo komt hij tot de volgende mogelijke vertalingen:
- Gelukkig en eensgericht met de Ene zijn....(etc);
- Zalig zijn...
- Afgestemd op de Bron zijn......
- Gezond zijn...
- Onomkoopbaar en als uit één stuk zijn...
- Rijp zijn...

De Aramese taal heeft dus verschillende betekenislagen en die klinken allemaal door in één woord.
(bron: Gebeden van de Kosmos. Meditaties over het onze vader in het Aramees. Den Haag, 2005)


Gelukkig zijn de armen, want jullie behoort het koninkrijk van de hemel. Armen betekent hier eenvoudigen van hart, mensen die oprecht de vrede zoeken. Vooral in zichzelf, want je hebt zelf vrede nodig in jezelf voor je vrede kunt zaaien in de harten van anderen. Het beleven van die vrede is het Koninkrijk van God. Dat geldt voor ieder mens, dus je dient te voorkomen dat je jezelf buitensluit door te denken dat het op jou niet van toepassing is. Het leven van Jezus is een symboolverhaal van vrede. Jezus is een brenger van vrede. Maar dan kan ik me ook de vraag stellen of ik dat ook ben: “een brenger van vrede”. Als je vrede en goedheid in jezelf realiseert, ga je de wereld anders ervaren. Niet de wereld is veranderd, jij bent veranderd.



De armen van geest, betekend naar mijn idee mensen zonder vooroordelen of mensen die hun vooroordelen en oordelen tijdelijk opzij kunnen zetten en zo openstaan voor de ideeën, belevingen, ervaringen en bevindingen van een ander. Wanneer we dit werkelijk kunnen ontstaat het gekend zijn. Dit gekend zijn is naar mijn idee het ding dat zalig is. Door het begrip van de situatie, het weten waarom of waardoor maakt dat de ander met andere ogen gezien wordt dan gebruikelijk.
Wanneer dit er is, vindt er volgens mij herstel/ heling van emotionele pijn plaats. Of met andere woorden verlossing of verlichting en dat is zalig/ fijn / gelukkig wanneer dat plaats vindt.


Dank je Linda, Het niet oordelen en je vooroordelen aan de kant zetten is een grondhouding als je je onbevangen open wilt stellen. Door je weg op het spirituele pad verandert niet je omgeving, maar jezelf. Je wordt dus van binnen anders en ziet daardoor je omgeving anders. Dat beleven is het koninkrijk waar Jezus over sprak. Je bent deel van het grote geheel en wordt een heel mens.
Hoe zie je dat ge4kend worden , waar je over schrijft?


Frits, het gekend worden is iets essentieels, mogelijk zelfs waar ieder, naar op zoek is. Het mogen en kunnen zijn zoals je bent. Ieder mens is anders, is ook heel mooi en bijzonder, maar het geeft ook veel "strijd". Wanneer je iemand anders tegenkomt die met met dingen een andere mening heeft, kan dat lastig uitpakken. We zien de wereld namelijk allemaal door onze eigen gekleurde bril en beseffen niet altijd dat de ander een andere kleur bril op kan hebben.
Wanneer we dit beseffen en begrijpen hoe de ander het ziet, ontstaat het kennen en gekend zijn. Even ben je die ander, even zijn er geen twee. Daarna wordt die ander, maar ook jezelf beter begrepen.


Dank je wel voor je toelichting, Linda.
Daar gaat het inderdaad om, naar de ander luisteren en begrijpen vanuit je ervaring of je invoelingsvermogen. En misschien herkennen. En dan tot de ontdekking komen: "Je bent mij in een andere gedaante". Je samen deel voelen van het grotere geheel.


Frits, de andere kant van de medaille is dat in het algemeen die heelheid wel wil worden ervaren, maar we bang zijn om de eigenheid te verliezen. Regelmatig heb ik ervaren dat wanneer de heelheid zich aandient, als tegenreactie juist afweer plaats kan vinden. Ook bij mezelf, terwijl ik weet, dat ik niet minder wordt, maar juist meer omdat er ander begrip plaats vindt en die heelwording juist is waar ik toch voor ga.


Beste Linda, 'jezelf zijn' is iets anders dan een bepaalde mening hebben. 'Jezelf zijn ' heeft te maken met de realisatie van je eigenheid.
Dat ieder mens anders is geeft niet, zoals je zegt, noodzakelijkerwijs strijd. Integendeel, de tegenstelling tussen wij-en-zij en de strijd daarover berust altijd op meningen, en juist niet op eigenheid. En ook binnen groepen met een sterke groepsidentiteit vindt veel strijd plaats - denk maar aan de protestantse kerken.
Juist iemand die zijn ware zelf heeft gevonden zal aan meningen voorbij kunnen gaan. Denk maar weer aan mijn voorbeeld van de joodse en palestijnse vrouw.

Ten tweede: je zegt: "de andere kant van de medaille is dat in het algemeen die heelheid wel wil worden ervaren, maar we bang zijn om de eigenheid te verliezen."
Ook dat zie ik anders. Waar mensen bang voor kunnen zijn is niet het verlies van de persoonlijke en individuele eigenheid, maar het verlies van de identiteit die aan de groep ontleend is. Daarop berusten de vervolgingen van ketters en andere afvalligen.
De realisatie van de eigenheid is zelfs een voorwaarde voor de ervaring van de heelheid. Want met je persoonlijke, individuele eigenheid ben je deel van de werkelijkheid. Met je groepsidentiteit ben je deel van een groep, niet van de heelheid.
Het lidmaatschap van een groep gaat samen met de ervaring van geborgenheid in de groep. De realisatie van de eigenheid gaat samen met de ervaring van geborgenheid in jezelf, als deel van de heelheid.
Zie ook mijn laatste Bramhartigheid over de weg van de held van Campbell.

Natuurlijk kun je ook vanuit je eigenheid botsen met je omgeving en ik denk, Linda, dat je dat bedoelt.
Maar ik wil toch nadrukkelijk een helder onderscheid maken tussen:
-het hebben van een afwijkende mening als deel van een groep met een collectieve overtuiging, en daarmee de strijd om je gelijk aangaan, hetzij met de medeleden van je groep of met de ongelovige buitenstaanders,
-de geraaktheid van je hart als mens met de mensen en daar uiting aan geven in alle openheid, waarbij je probeert om voorbij de mening de medemens te zien.


Bram, Dank je wel voor je demonstratie met wat ik bedoel. Ik gebruik misschien niet de juiste woorden om dingen goed uit te drukken.

Het zijn de meningen en overtuigingen die strijd geven en inderdaad het verlies van persoonlijke individuele eigenheid wat angst geeft. Is het vaker ondergaan kan het makkelijker losgelaten worden, toch is mijn ervaring dat de moeite iedere keer in meer of mindere mate plaats vindt.

Verder de ( oorspronkelijke)groep wil niet graag dat je eigenheid of zelf ontwikkeld, want dan ben je niet meer die persoon die de groep verwacht dat je bent. Niet alleen de persoon die steeds meer zich zelf kan zijn is veranderd, nee de verhoudingen in de groep veranderen hierdoor ook. Naar mijn idee de persoon heeft deze omvorming mogelijk vanuit een wilsbepaling ondergaan, de groep wordt onofficieel gedwongen om andere posities in te nemen, en wil dit niet of heeft een lange tijd nodig om te accepteren dat die ene persoon anders is geworden.

In de oorspronkelijk groep is het naar mijn idee ook veel lastiger om open te staan, mogelijk ook door de (onbewuste) overtuigingen en meningen die er heersen, buiten de oorspronkelijk groep loopt het allemaal veel soepeler.



Nee, Linda, het is niet het verlies van persoonlijke individuele eigenheid dat angst geeft. Dat heb ik in elk geval niet gezegd en bedoeld.
Ik maak een onderscheid tussen:
-je identiteit als lid van een groep, je aangeleerde kudde-ik en
-je persoonlijke, individuele identiteit.
Je kudde-ik noem ik het valse zelf.
Je persoonlijke identiteit noem ik het ware zelf.

Wat kan er nu angst oproepen? Dat is het verlies van het kudde-ik. Want dan kan het lijken alsof je in een onherbergzame eenzaamheid terecht zult komen. Je hoort er niet meer bij.
Daarentegen schept het vinden van je ware zelf innerlijke vrede.

Ik doe een voorstel. Je zegt:
"Het zijn de meningen en overtuigingen die strijd geven en inderdaad het verlies van persoonlijke individuele eigenheid wat angst geeft"
Ik zou het helemaal met je eens zijn als je dat veranderde in:
"Het zijn de meningen en overtuigingen die strijd geven en inderdaad het verlies van het kudde-ik wat angst geeft."
En dan klopt wat mij betreft ook de rest van je betoog.



Bram, ik wil jou je gelijk geven. De angst om een groepsidentiteit te verliezen is groot, want de groep gaf je de zekerheid wie je dacht te zijn.
Zelf heb ik nooit echt bij de groep gehoord, maar mijn behoefte om er bij te horen was wel groot, misschien daarom ook mijn interpretatie of woordkeus die anders is. Toch het kan ook gebeuren wanneer er één op één contact is, dan is het naar mijn idee niet de groepsidentiteit, maar de vermeende eigen identiteit, of misschien wordt wel herkend hoe gelijkend die ander ten op zichtte van mijzelf is. Het 'besef' dat er veel minder verschillen zijn dan ik hoopte of dacht.
Speciaal voor Jou Bram het volgende verhaal:

Vorig jaar ging ik voor de derde keer naar Taizé. met mij hadden nog drie andere dames gekozen om met de trein te gaan.
De reis liep voorspoedig, maar ons Frans is niet al te best en zeker zo'n eerste dag is lastig om woorden te vinden, laat staan zinnen te produceren in een andere taal.
In Parijs care du Lyon moesten wij overstappen en probeerden uit te vinden van welk perron.

Een Franse dame vangt op Lyon op, en probeert ons duidelijk te maken dat het niet het juiste perron is. Ze merkt dat ze zich niet goed verstaanbaar kan maken en vraagt of er iemand van de aanwezigen Engels spreekt en jawel er is een mevrouw die Engels spreekt, na wat uit wisselingen blijkt dat we toch goed staan en er ontstaat een persoonlijk gesprek, ze was ooit in het verleden in Nederland geweest en verteld over het hoe en wat.

Op het laatste station hebben wij nog tijd voor we met de bus kunnen. Ik bestel koffie en thee. Iemand aan de bar maakt een opmerking over ons grappige accent en waar we dan niet vandaan komen. Deze meneer verteld mij dat hij van oorsprong Engels is maar sinds zijn pensioen in Frankrijk woont en werkt, over zijn beroep de verschillen tussen de twee landen in uitvoering daarvan en hoe het in Nederland dan is. Vervolgens verteld de meneer mij dat hij in november 44 is geboren, dat zijn vader een van de bevrijders was van D-day. Omgekomen bij de bevrijding van Bergen Belsen. Hij heeft zijn vader nooit gekend, las op een gegeven moment een boek van Catharine Veill, op een bepaalde bladzijde staat iets wat hij herkent als over zijn vader. Zoekt contact met Catherine Veill en die ontmoeting is voor beide heilzaam. Met tranen in de ogen zegt deze man ik weet niet waarom ik jou dit vertel, maar het doet me goed. Voor mezelf ook met mij deed het veel.

Goed wij moesten weer verder, mijn reisgenoten toch wel benieuwd waarover we zo lang praten en ik vertel het hun.De reactie dat is typisch Linda ten voeten uit. Twee keer kom je met mensen aan de praat, twee keer een heel bijzonder verhaal.de meeste mensen vragen of de koffie smaakt of maken een opmerking over het weer jij komt met zware onderwerpen. Nu het is niet iets waar ik naar op zoek ben, of bewust aandraag maar het ontstaat wel vaak.




Hallo Linda #42247 en #42254

Juist het feit dat je het hogere in jezelf toelaat zorgt ervoor dat je kunt groeien op jouw spirituele weg. Dat hogere roep je ook bij de ander aan. Vandaar de diepere gesprekken.
Je hoort er helemaal bij en je bent deel van een ondeelbaar geheel. Voor de rest is het een kwestie van angst overwinnen en vertrouwen hebben in de toekomst.


- Angst gaan Vertrouwen,
Je diepste Ziel ont-Moeten,
Vredige Liefde -


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: