De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Zie de levende in het hier en nu

59

Jezus zei:
Zie de levende wanneer je leeft,
opdat je niet doodgaat,
en hem zoekt te zien en hem niet kunt zien.

 

Een belangrijk thema in het Thomas evangelie is het 'zien'. Vaak wordt gezegd: Het is er al, maar je ziet het niet.
Maar, en dat is hier het onderwerp, hoe zie je Jezus?

In het Oude Testament is Jahweh een rechter. Hij oordeelt, straft en beloont. Het lijden wordt in het Oude Testament uitgelegd als een straf van Jahweh op de zonde. Al in het Nieuwe Testament is duidelijk dat Jezus in zijn levenswandel op aarde daarmee breekt. Hij mengt zich met melaatsen en andere verschoppelingen als zijn gelijken, zijn naasten en laat duidelijk zien dat die niet buiten de liefde van God zijn gevallen. Dat is nieuw, zelfs een radicale breuk met het beeld van de jaloerse God van het Oude Testament.

Hoe triest is het toch dat deze liefdevolle mens Jezus later is gelijkgesteld aan de wrekende Jahweh van het Oude Testament. Van Jezus wordt zelfs verteld dat hij bij het laatste oordeel terug zal keren op aarde ‘om te oordelen de levenden en de doden’. En dan zal hij het merendeel van de mensheid in een eeuwig brandend vuur storten, zo wordt er aan toegevoegd.
Voor veel gelovige christenen is dat nog steeds de heilsverwachting, waarbij ze leven tussen angst en hoop, angst voor het eeuwige hellevuur, hoop te behoren tot het kleine selecte gezelschap dat daarvoor gespaard zal worden.
Dat beeld van Jezus is in volstrekte tegenspraak met zijn oproep tot naastenliefde. Zijn boodschap van liefde is daarmee volledig ontkracht.

Hoe zie jij Jezus? Als de plaatsvervanger van de wrekende rechter Jahweh? Dan misken je zijn liefde en leef je in een wereld van angst. Je hoop is dan helemaal gericht op het hiernamaals. Daarmee maak je jezelf tot een dode volgens de symboliek van de gnostiek, afgesneden van de Christusnatuur in jezelf.
Maar zie je Jezus als een levende, vervuld van liefde? Alleen dan kun je iets in hem herkennen dat ook in jou woont. Dan kun je aan hem gelijk worden, nog tijdens dit leven. Dan kan ook jij een levende worden, vervuld van liefde, in het hier en nu, en niet pas aan het eind der tijden.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Thomas 38

Numeri 21:9
Mozes liet een koperen slang maken en bevestigde die op een staak. En iedereen die door een slang gebeten was en opkeek naar de koperen slang, bleef in leven.

Hebreeën 12:2
Laten we daarbij de blik gericht houden op Jezus, de grondlegger en voltooier van ons geloof: denkend aan de vreugde die voor hem in het verschiet lag, liet hij zich niet afschrikken door de schande van het kruis. Hij hield stand en nam plaats aan de rechterzijde van de troon van God.

Matteüs 13:17
Want ik verzeker jullie: vele profeten en rechtvaardigen hebben ernaar verlangd te zien wat jullie zien, maar ze kregen het niet te zien, en te horen wat jullie horen, maar ze kregen het niet te horen.

Lucas 10:24
Want ik zeg jullie dat vele profeten en koningen hebben willen zien wat jullie zien, maar ze kregen het niet te zien, en hebben willen horen wat jullie horen, maar ze kregen het niet te horen.’

Lucas 13:28
Dan zullen jullie jammeren en knarsetanden wanneer je Abraham, Isaak en Jakob en al de profeten in het koninkrijk van God ziet, maar zelf buitengesloten wordt.

Johannes 7:34, 36
34 U zult me zoeken maar me niet vinden; u zult niet kunnen komen waar ik ben.’
36 Wat bedoelde hij dan toen hij zei: “U zult me zoeken maar me niet vinden; u zult niet kunnen komen waar ik ben”?’

Johannes 13:33
Kinderen, ik blijf nog maar een korte tijd bij jullie. Jullie zullen me zoeken, maar wat ik tegen de Joden gezegd heb, zeg ik nu ook tegen jullie: “Waar ik heen ga, daar kunnen jullie niet komen.”

1 Korintiërs 13:12
Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben.

 


Reacties (2)

THOMAS 59

Numeri 21:9
Mozes liet een koperen slang maken en bevestigde die op een staak. En iedereen die door een slang gebeten was en opkeek naar de koperen slang, bleef in leven.

Hebreeen 12:2
Laten we daarbij de blik gericht houden op Jezus, de grondlegger en voltooier van ons geloof: denkend aan de vreugde die voor hem in het verschiet lag, liet hij zich niet afschrikken door de schande van het kruis. Hij hield stand en nam plaats aan de rechterzijde van de troon van God.

Matteus 13:17
Want ik verzeker jullie: vele profeten en rechtvaardigen hebben ernaar verlangd te zien wat jullie zien, maar ze kregen het niet te zien, en te horen wat jullie horen, maar ze kregen het niet te horen.

Lucas 10:24
Want ik zeg jullie dat vele profeten en koningen hebben willen zien wat jullie zien, maar ze kregen het niet te zien, en hebben willen horen wat jullie horen, maar ze kregen het niet te horen.’

Lucas 13:28
Dan zullen jullie jammeren en knarsetanden wanneer je Abraham, Isaak en Jakob en al de profeten in het koninkrijk van God ziet, maar zelf buitengesloten wordt.

Johannes 7:34, 36
34 U zult me zoeken maar me niet vinden; u zult niet kunnen komen waar ik ben.’
36 Wat bedoelde hij dan toen hij zei: “U zult me zoeken maar me niet vinden; u zult niet kunnen komen waar ik ben”?’

Johannes 13:33
Kinderen, ik blijf nog maar een korte tijd bij jullie. Jullie zullen me zoeken, maar wat ik tegen de Joden gezegd heb, zeg ik nu ook tegen jullie: “Waar ik heen ga, daar kunnen jullie niet komen.”


Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben. Mooi om 1 Korintiërs 13:12 hier als parallel te nemen. Nu kijken we nog in een wazige spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben. Het gaat er immers in de Gnostiek om jezelf te herinneren zoals je bedoeld bent. In je kinderjaren reageer je als kind en als volwassene als volwassene. Wat overblijft is de kennis van het hart. Wanneer je jezelf door en door kent en een bent geworden met je bron. Dit komt tot uitdrukking in het Griekse werkwoord epiginôskô (‘door en door kennen’). Spirituele groei van uit beleven. Zodat je tot geboorte komt. En de gnosis deel uitmaakt van je zijn. Opdat je vanuit jezelf aan het woord bent en niet afhankelijk bent van de woorden van anderen. Zoek de bron in het licht want daar ligt de oorsprong. Dit is overigens een doublet van Logion 38


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: