De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Boodschappers van de ziel

65

Hij zei:
Een goed mens bezat een wijngaard.
Hij leende hem uit aan pachters om te bewerken
en pacht van hen te ontvangen.
Hij stuurde zijn dienaar naar de pachters om van hen de pacht van de wijngaard te innen.
Zij grepen zijn dienaar en sloegen hem halfdood.
De dienaar keerde terug en vertelde het zijn meester.
De meester zei:
Misschien herkenden ze hem niet.
Hij zond een andere dienaar.
De pachters sloegen ook hem.
Toen zond de eigenaar zijn zoon en zei:
Misschien zullen ze mijn zoon eerbiedigen.
Omdat de pachters wisten dat hij de erfgenaam van de wijngaard was,
grepen ze hem en doodden hem.
Wie oren heeft, die hore!

 

Naar een steen kan ik wijzen, en zeggen ‘Dat is een steen’. Dan kunnen mijn medemensen zelf ook zien waar ik naar wijs. Ze zien wat ik zie. Maar de toestand van mijn ziel kan ik niet aanwijzen. Die kan ik niet laten zien.
Om een medemens te laten mee-ervaren wat ik in mijn binnenste ervaar, moet ik muziek maken, een gedicht schrijven, een verhaal vertellen, om zo te proberen, op een indirecte manier, mijn medemens ook te laten ervaren wat ik ervaar.
Dat is dus behoorlijk ingewikkeld.
Nog lastiger wordt het als ik een innerlijk proces zou willen beschrijven, dus niet alleen maar een stabiele toestand, maar een beweging, een ontwikkeling, een verandering.
De manier waarop Jezus dat doet is in de vorm van gelijkenissen. De gelijkenissen van Jezus zijn een vorm van spirituele psychologie. Dat gaat niet over iets wat je zou moeten geloven of niet. Een gelijkenis is niet een mening, of een oordeel, maar een poging om een proces te beschrijven dat plaatsvindt in het innerlijk van de mens.
Ook deze gelijkenis van logion 65 geeft een inzicht weer over het menselijke innerlijk. Het gaat over de boodschappers van de ziel.
Wat kunnen we daaronder verstaan?
Als je iets meemaakt, iets leuks of iets naars, verandert daardoor de toestand van je gemoed. Je wordt er blij of verdrietig of van. Het kan je blij maken of je verontwaardiging oproepen. De toestand van je gemoed is een antwoord op je beleving van de werkelijkheid. Dat kun je niet plannen of programmeren. Dat gebeurt gewoon.
Zo'n gevoel is een bericht van je ziel over de kwaliteit van de levenssituatie waarin je je bevindt.
En dat betreft ook je eigen gedrag.
Je doet iets en je ervaart daarbij een gevoel van onbehagen. Dat gevoel van onbehagen is een boodschapper van je ziel die je laat weten dat je verkeerd bezig bent. Het is een uiting van gnosis, het weten van de liefde.
Wat doe je dan?
Je kunt dat gevoel negeren. Ja, dat kunnen we, als mens. Je slaat dan die boodschapper dood.
En nog een.
En nog een.
Maar als je daarmee doorgaat zal er ooit een diep innerlijk protest in je ontstaan, een wanhoop misschien over je bestaan. In deze gelijkenis is dit de zoon, je eigen wezenskern, de Christus in je.
Sla je die ook dood? Dan kruisig je de Christus in jezelf. Daar word je zelf een dode van. Het is een soort zelfmoord van je ziel.

Maar je zult in je leven ook andere boodschappen krijgen.
Je bent met iets bezig en dat geeft je een tintelend gevoel van plezier. Je ziel vertelt je dat dit jouw pad is. Het is een innerlijke bevestiging dat dit de zin van je bestaan is. Met jouw werk, je handelen in de wereld, betaal je de pacht die je aan het leven verschuldigd bent. Ook die levensvreugde is een uiting van gnosis, het weten van de liefde.
Dat is mooi, heel mooi zelfs. Maar wat doe je ermee? Misschien was je wel iets heel anders van plan en komt het niet zo gelegen. Misschien durf je niet op te treden tegen je omgeving die je dit niet wil toestaan en je erom uitlacht. En dan sla je die boodschapper toch ook maar dood.
En nog een.
En nog een.
En ook dan zal er vroeg of laat een diep innerlijk protest in je oprijzen, een depressie misschien. En als je ook daar niet naar luistert zul je ook dan de Christus in jezelf kruisigen. Ook daar ga je spiritueel dood van.
Ja, wie oren heeft die hore!


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Bijbel

Paulus, Romeinen 8
17 En nu we zijn kinderen zijn, zijn we ook zijn erfgenamen, erfgenamen van God. Samen met Christus zijn wij erfgenamen: wij moeten delen in zijn lijden om met hem te kunnen delen in Gods luister.

Lucas 20:9-18
Hij vertelde de menigte de volgende gelijkenis: ‘Een man legde een wijngaard aan en verpachtte die aan wijnbouwers, waarna hij voor geruime tijd op reis ging. 10 Na verloop van tijd stuurde hij een knecht naar de wijnbouwers, die het deel van de oogst dat de eigenaar toekwam in ontvangst moest nemen. Maar de wijnbouwers ranselden hem af en stuurden hem met lege handen weg. 11 Daarna stuurde hij een andere knecht. Ook die werd afgeranseld, en nadat ze hem hadden vernederd stuurden ze ook hem met lege handen weg. 12 De eigenaar stuurde toen een derde knecht, maar ook die werd afgetuigd en de wijngaard uitgegooid. 13 Toen zei de eigenaar van de wijngaard: “Wat moet ik doen? Ik zal mijn geliefde zoon naar hen toe sturen, voor hem zullen ze toch wel ontzag hebben.” 14 Toen de wijnbouwers hem zagen, overlegden ze met elkaar en zeiden: “Dat is de erfgenaam! Laten we hem doden, dan is de erfenis voor ons.” 15 En ze gooiden hem de wijngaard uit en doodden hem. Wat zal de eigenaar van de wijngaard nu met hen doen? 16 Hij komt zelf, doodt de wijnbouwers en geeft de wijngaard aan anderen.’ Toen de mensen dit hoorden, zeiden ze: ‘Dat nooit!’ 17 Maar hij keek hen aan en vroeg: ‘Wat betekent dan wat er geschreven staat: “De steen die de bouwers afkeurden is de hoeksteen geworden”? 18 Iedereen die over die steen struikelt zal gebroken worden, en iedereen op wie die steen valt zal worden verpletterd.’

Matteüs 21:33-42
33 Luister naar een andere gelijkenis. Er was eens een landheer die een wijngaard aanlegde en hem omheinde. Hij groef er een kuil voor de wijnpers en bouwde een uitkijktoren. Toen verpachtte hij hem aan wijnbouwers en ging op reis. 34 Tegen de tijd van de druivenoogst stuurde hij zijn knechten naar de wijnbouwers om zijn vruchten in ontvangst te nemen. 35 Maar de wijnbouwers grepen de knechten, ze mishandelden er een, doodden een ander en stenigden een derde. 36 Daarna stuurde de landheer andere knechten, een grotere groep dan eerst, maar met hen deden ze hetzelfde. 37 Ten slotte stuurde hij zijn zoon naar hen toe, met de gedachte: Voor mijn zoon zullen ze wel ontzag hebben. 38 Toen de wijnbouwers de zoon zagen, zeiden ze onder elkaar: “Dat is de erfgenaam! Kom op, laten we hem doden en zo zijn erfenis opstrijken,” 39 en ze grepen hem vast, gooiden hem de wijngaard uit en doodden hem. 40 Wanneer nu de eigenaar van de wijngaard komt, wat moet hij dan met die wijnbouwers doen?’ 41 Ze antwoordden: ‘De onmensen! Laat hij ze op een mensonwaardige manier ombrengen en de wijngaard verpachten aan andere wijnbouwers, die de vruchten wel aan hem afdragen wanneer het daar de tijd voor is.’ 42 Daarop zei Jezus tegen hen: ‘Hebt u dit nooit in de Schriften gelezen:
“De steen die de bouwers afkeurden
is de hoeksteen geworden.
Dankzij de Heer is dit gebeurd,
wonderbaarlijk is het om te zien.”

Marcus 12:1-11
1 Hij begon tegen hen te spreken in gelijkenissen: ‘Een man legde een wijngaard aan en omheinde die. Hij groef een kuil voor de wijnpers en bouwde een uitkijktoren. Hij verpachtte de wijngaard aan wijnbouwers en ging op reis. 2 Na verloop van tijd stuurde hij een knecht naar de wijnbouwers om zijn deel van de opbrengst van hen te ontvangen; 3 maar ze grepen hem vast, mishandelden hem en stuurden hem met lege handen terug. 4 Daarna stuurde hij een andere knecht naar hen toe, die ze in het gezicht sloegen en vernederden. 5 Hij stuurde nog een derde, die ze doodden, en nog vele anderen; sommigen werden door de wijnbouwers mishandeld en anderen werden door hen gedood. 6 Ten slotte was alleen nog zijn geliefde zoon over; die stuurde hij als laatste naar hen toe, met de gedachte: Voor mijn zoon zullen ze wel ontzag hebben. 7 Maar de wijnbouwers zeiden tegen elkaar: “Dat is de erfgenaam. Kom op, laten we hem doden, dan is de erfenis van ons.” 8 Ze grepen hem vast en doodden hem en gooiden zijn lichaam buiten de wijngaard. 9 Wat zal de eigenaar van de wijngaard daarna doen? Hij zal zelf komen om de wijnbouwers om te brengen en hij zal de wijngaard aan anderen geven. 10 Hebt u deze schrifttekst dan niet gelezen:
“De steen die de bouwers afkeurden
is de hoeksteen geworden.
11 Dankzij de Heer is dit gebeurd,
wonderbaarlijk is het om te zien.”’

Openbaring 2:7
Wie oren heeft, moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt. Wie overwint zal ik laten eten van de levensboom die in Gods paradijs staat.”

Openbaring 2:17
Wie oren heeft, moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt. Wie overwint zal ik van het verborgen manna geven, en ook een wit steentje waarop een nieuwe naam staat die niemand kent, behalve degene die het ontvangt.”

Openbaring 2:29
Wie oren heeft, moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

Openbaringen 3:6
Wie oren heeft, moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

Openbaring 3:13
Wie oren heeft, moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

Openbaring 3:22
Wie oren heeft, moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt.

Sufisme

De Herberg
Rumi

Dit mens-zijn is een soort herberg:
elke ochtend weer nieuw bezoek.

Een vreugde, een droefheid, een benauwdheid,
een flits van inzicht komt
als een onverwachte gast.

Verwelkom ze, ontvang ze allemaal gastvrij!
Zelfs als er een menigte verdriet binnenkomt
die met geweld je hele huisraad aan diggelen slaat.

Behandel dan toch elke gast met eerbied.
Misschien komt hij de boel ontruimen
om plaats te maken voor vreugde...

De donkere gedachte, schaamte, het venijn,
ontmoet ze bij de voordeur met een brede glimlach
en vraag ze erbij te komen zitten.

Wees blij met iedereen die langs komt.
De hemel heeft ze stuk voor stuk gestuurd
om jou als raadgever te dienen.

Jung
God heeft nooit anders tot de mens gesproken als in de ziel en door de ziel.
(Geciteerd uit Tjeu van den Berk, Het Numineuze, p.174)

 


Reacties (13)

Ik lees hier in dit logion over boodschappers van de ziel. Over geraaktheid.

En ik vraag mij eigenlijk af waarom ik altijd heel erg geraakt kan worden door bepaalde gebeurtenissen. Bijvoorbeeld als kind had ik daar al last van als bijvoorbeeld een marathonloper na 42 kilometer de finish haalt, dat ik daar heel erg emotioneel van wordt. Ik schaamde me daar ook altijd voor omdat dit door anderen niet begrepen wordt.

Maar ook op andere gebieden kan ik heel erg geraakt worden en dit niet kunnen begrijpen.

Is dit herkenbaar?


Yvonne, ik ken je niet goed genoeg om zeker te weten wat die ontroering voor je betekent.
Ik vind het heel opmerkelijk dat je je nog herinnert hoe je als kind emotioneel reageerde op die marathonloper en dat je je daarvoor schaamde. Het feit dat je je dat nog herinnert zegt natuurlijk al veel. Het is duidelijk betekenisvol voor je.
Mijn eerste vraag aan je is: wat was er nou fout aan om zo geëmotioneerd te zijn? Hoe kom je er bij als kind om je daarvoor te schamen?
Mijn tweede vraag is, waarom zou je je geëmotioneerd zijn moeten begrijpen? Waarom mag het er niet gewoon zijn? Het willen begrijpen komt mij voor als een poging tot controle. En dat is misschien alleen maar weer een nieuwe uiting van die eerdere schaamte.




Dank je voor je antwoord Bram.

De reden dat ik deze reactie nog goed kan herinneren, is dat die gewoon niet op prijs werd gesteld door overige familieleden. Of er wordt lacherig over gedaan. Het is net of ik me op dat moment in die marathonloper kan verplaatsen. Er één mee ben.

En zo heb ik het met meer voorvallen in het dagelijkse leven. Gewoon erg ontroerd ergens over zijn.

En op zicht is daar natuurlijk niets mis mee. Maar de omgeving legt dat gewoonlijk heel anders uit en menen dat er iets ontzettend mis met je is.
Niet dat ik me iets van die omgeving aan wil trekken maar toch……Wat is er met jou aan de hand? Nou niets!

Verder het willen begrijpen, het is wel erg lastig in verschillende situaties, en daarom zou ik er idd graag controle over hebben.


Yvonne, er zijn hele volksstammen waar het niet geoorloofd is bijzonder te zijn. Het onderlinge sociale gedrag is er dan op gericht om de afwijkende mens in het gareel te krijgen. Uitlachen om je oorspronkelijkheid is een heel effectief middel daartoe. Uitlachen kan meer pijn doen dan een pak slaag.
En nu vraag ik me het volgende af: als jij je emoties onder controle wilt krijgen, doe je dan niet daarmee precies hetzelfde als je vroegere omgeving? Of ben je nog steeds - onbewust eventueel - bezig te voorkomen dat je uitgelachen wordt?

Ik weet dat iets wat je in jezelf onderdrukt (of dat althans probeert) juist dan oncontroleerbaar kan gaan opspelen. Heel paradoxaal is dat. Hoe harder je probeert het te controleren, hoe lastiger het opspeelt.

Erken je makkelijke geroerdheid desnoods als een zwakte, als een afwijking desnoods. Maar wat zou het? Accepteer die dan maar. Probeer dat althans. Er is verder toch niets aan te doen.

Weet je wat? Als je weer eens ergens heen gaat waardoor je verwacht dat je erdoor geroerd zal worden, neem je dan voor om dat nu eens lekker theatraal uit te leven. Je zegt vooraf tegen jezelf: 'Ik ga straks lekker tranen met tuiten huilen'. Zoiets. Eens zien wat er dan gebeurt.
Durf je het proberen? Ik ben benieuwd.


Als je geweten spreekt, kun je hem het zwijgen opleggen. Je schermt je dan af voor de waarheid of de echtheid. Hoe vaker je dat doet des te minder die stem opspeelt. Die stem kan heel vervelend zijn als het je niet uitkomt. Je slaat de boodschapper dood. Maar je zet je geluk op het spel. Als iemand je vraagt hoe het gaat, zeg je maar al te vaak: ‘prima, hoor’. Terwijl je je op dat moment niet zo goed voelt. Het is een soort afschermen. Misschien uit gemakzucht of een gevoel van ‘ dat los ik zelf wel op’. In dit Logion is de zoon je wezen. Je Zelf. Als je die op het spel zet ga je spiritueel dood. De reden, of misschien je gelijk lijkt het te winnen van je gevoel. Sta ik open voor de heelmeester? Heelheid vraagt samengaan. Wil je gelijk hebben of gelijk zijn? Overwin ik mijn gelijk omdat ik niet samengaan niet langer meer verdraag? Een steen die op je maag kan liggen en je zelfs kan vermorzelen. Het gaat om het gesprek in de ziel en door de ziel. Wat is jouw wezenlijke belang? Het schoonhouden van mijn ziel stelt me in staat te leven en werken vanuit mijn diepste innerlijke verbinding met mijn hoger zijn.


ik kom "toevallig" mijn eigen stukje tegen van 2008 in #29301. Onlangs las ik in een stukje van Irene Kyojo Bakker die hier m.i. mooi op aansluit.
@Als we kunnen zien dat we allemaal een geheel zijn, Een-Zijn, dan is er geen sprake meer van wel of niet identificeren. Dan zie je dat je alles en iedereen bent en raakt ook alles en iedereen je als je eigen lijden en je eigen vreugde.


Bussen vol boodschappers heb ik om zeep geholpen! En mezelf erbij. En ook al lig ik amechtig hijgend in n hoekje, ik ga weer aan de slag! Er is een vuurtje in me dat wil branden. Dank voor deze inspirerende tekst


Mooi, Esther: "Er is een vuurtje in me dat wil branden".


De vergelijking vind ik interessant.
Het doet mij denken aan de profeten, die voorspelden /waarschuwden, wie weet mishandeld werde, door hen die dat niet wilden horen De zoon, zie ik als de zoon Christus, die werd vermoord. Hij had het over mijn vader.
Yvonne beleefde vroeger intens de vreugde van de marratonloper. Dat mee-beleven is haar persoon eigen, wat verkeerd is begrepen als een zeldzame persoonlijke kwaliteit, tranen van geluk en ontspanning.


Boodschappers van de Ziel, dit is een parabel die mij raakt. Ik zou het zelf nooit gevonden hebben maar dat hoeft ook niet. Als ik het lees en het raakt me en ik herken het dan is de les al begrepen.
Kinderen mogen tot Jezus komen, omdat ze zichzelf zijn.
Als kind zat ik dikwijls in de living in een zetel in een hoekje te lezen over de verhalen van Jezus, het waren kinderverhalen. Ik zat daar in mijn hoekje en voelde me heel gelukkig.
Ik speelde alleen, zo schooljuffrouw met mijn poppen als leerlingen. Ik zong liedjes alleen.
Tijdens mijn tienerjaren en de tijd als jong volwassene, gehuwd en moeder, een job, een plaats in de "maatschappij" kwam daar een sluier over.
Omstandigheden - nu wel duidelijk als boodschappers bedoeld - die toch wel turbulent waren - zorgden ervoor dat die innerlijke stem duidelijk een richting gaf: mens, sta op en herinner jezelf.
De weg naar dat kind zijn heb ik teruggevonden, als ik het gnosis begrijp wil dit zeggen dat ik als verdwaalde mens, terug een levende geworden ben.
Alles valt op zijn plaats. Ik ben terug alleen zoals vroeger als kind, maar dit geeft een innerlijke vreugde die blijvend is. Ik kan dat niet omschrijven, omdat dat misschien ook niet kan aangezien dat in een innerlijke wereld beleefd wordt. Ik leg dat ook niet uit aan mijn omgeving waarin ik goed functioneer. De mensen begrijpen dat niet, maar ik aanvaard dat, ik kan dan wel volgen aangezien zij hun wereld op hun manier beleven.
Als je dat aanvaardt en zo bekijkt, wel dan ben je een vrij mens.


Dank je wel Ann, voor die terugblik op je leven. Wat heerlijk voor jou dat alles nu op z'n plaats valt, met die blijvende innerlijke vreugde.
Ja, dan ben je een vrij mens.


Ik ben hier diep door geëmotioneerd. Ik heb in mijn leven zoveel boodschappers doodgeslagen, om de boodschap niet te willen horen, niet te willen/kunnen begrijpen. Wat weet je nog van boodschappers in je jeugd, zonder dat je er ooit over hebt gehoord of gelezen? Opgevoed in RK gezin (inmiddels uitgeschreven), werd over bepaalde dingen domweg niet gesproken, taboes. Boosheid, schaamte, schuld en angst door dingen die waren voorgevallen werden voortdurend opgeslagen uit angst voor afkeuring niet goed gevonden te worden. Alles stapelt zich op tot het moment dat er zich lichamelijke problemen gaan voordoen. Het inzicht dat het zo niet verder kon kwam door een 'Godservaring' ofwel 'boodschapper van mijn ziel' die me duidelijk maakte wat er stond te gebeuren. Vanaf dat moment stond ik er blijkbaar open voor en kwamen er mensen, dieren en dingen op mijn pad die me hebben geholpen los te laten, mezelf en God te vinden en daardoor is ook het lichamelijke probleem voor een groot deel verdwenen. Het proces is nog gaande. Een vd dingen die op mijn pad kwamen is de gnostiek, een eyeopener, voor mij een levend geloof, een weg die ik zelf moet bewandelen i.t.t. het geloof in de kerk dat je vasthoudt in een keurslijf. De geschriften gevonden bij Nag Hammadi en zeker het Thomasevangelie met uw toelichting erbij is een van de boeken die me mede op weg hebben geholpen/gehouden. Dank daarvoor. Anneke


Wauaw.... fijn dit te mogen lezen, fijn herkenning te vinden in het verhaal van Yvonne. Vroeger, maar ook nu nog kan ik tot in mijn diepste geraakt worden door allerlei situaties. Dat kan voor de kleinste dingen zijn. Vroeger had ik daar last van, nu heb ik dat helemaal geaccepteerd van mezelf, waardoor ik vreugde voel dat ik me kán laten raken.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: