De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


De bereidheid geraakt te worden in je ziel

69

69a
Jezus zei:
Zalig zij die geraakt worden in hun ziel.
Waarlijk, zij zijn het die de vader hebben leren kennen.

69b
Zalig de hongerigen,
want de buik van hen die verlangen
zal verzadigd worden.

 

Misschien is dit wel een van de meest kenmerkende en plaatsbepalende teksten over de historische betekenis van Jezus.
De naastenliefde is, zoals natuurlijk bekend, een kernthema van het christendom. Maar we kennen dat via de kerkelijke traditie vooral als een gebod, als een ‘Gij zult’, of als een oproep ter navolging. Daar is op zich helemaal niets mis mee. Er zijn schitterende daden van barmhartigheid verricht in navolging van de oproep van Jezus tot naastenliefde. En wie het wilsbesluit neemt om de liefde in de praktijk te brengen, in navolging van Jezus, ook als dat alleen maar een intentie is, een voornemen, zal al doende ontdekken dat er in haar of hem waarachtige liefde aanwezig is, als een wellicht onvermoede innerlijke kracht. Dat is de weg van het praktische handelen.

Hier, in dit logion, wordt er de nadruk op gelegd dat liefde niet alleen maar een moreel gebod is, hoe waardevol ook ter navolging, maar dat liefde tot de grond van de werkelijkheid behoort. Liefde bestaat.

In de gnostiek geldt dat we als mens twee naturen hebben, de persoonlijke natuur en de Christusnatuur - zie de proloog van het Thomas evangelie. De persoonlijke natuur is onze verschijning in de tijd, ons tijdelijk bestaan tussen geboorte en dood. Als ons bewustzijn alleen verbonden is met de persoonlijke natuur, kunnen we ons als afgescheiden van onze medemens ervaren. Ik ben ik en jij bent jij.
Maar wie zijn bewustzijn verbindt met zijn tijdloze kern, in de gnostiek de Christus-natuur genoemd,verbindt zijn zelfbesef met de ganse werkelijkheid, met de Bron van alle zijn. Dan heb je, zoals hier gezegd, de vader leren kennen. Dan is er ook het vanzelfsprekende eenheidsbesef met al-wat-is. Dan is de afgescheidenheid opgeheven. Dan is naastenliefde een vanzelfsprekendheid, want dan zullen we in onze ziel geraakt worden door al wat om ons heen gebeurt. Dan is de pijn en de vreugde van onze medemens en andere schepselen ook onze eigen pijn en vreugde. Jij bent mij in een andere vorm.

Omgekeerd geldt eveneens: als we bereid zijn in onze ziel geraakt te worden door wat er om ons heen gebeurt, dan zal die bereidheid ons bij de Bron in onszelf brengen. Want als we ons emotioneel open willen stellen voor wat er om ons heen gebeurt, zal die emotionele openheid ons ook een innerlijk verlangen, een honger zoals hier gezegd, in onszelf doen kennen.

In elk mens woont een innerlijk verlangen, een honger, naar heelheid, naar de verbinding met de Bron. Dat is een natuurlijk verlangen. We worden ermee geboren. Als we ons emotioneel afsluiten voor de gebeurtenissen om ons heen, dan zullen we ook dat innerlijke verlangen niet kunnen waarnemen.
Je kunt je emotionele ervaringen niet selectief afsluiten. Je kunt niet alleen maar leuke ervaringen hebben en je voor alle andere afsluiten. Ook als je maar één emotionele ervaring wilt buiten sluiten, kun je dat alleen doen door de hele poort van je ziel op slot te doen. Zo ontstaat de gepantserde persoonlijkheid.
Als we ons emotioneel willen openstellen, dan kan dat alleen door alle ervaringen toe te laten, zonder enige uitzondering, zonder censuur.
Als we daartoe bereid zijn, als we dus ook de pijnlijke kanten van het menselijk bestaan willen en durven ervaren, zonder onszelf daartegen te wapenen met allerlei oordelen, openen we daarmee ook de poort van onze ziel voor de ervaring van de liefde.
Een prachtig symbool daarvan is moeder Maria afgebeeld met lege handen, en de palmen van haar handen naar voren gericht. Dat is het ontroerende symbool van de onvoorwaardelijke en oordeelloze overgave aan de werkelijkheid in zijn totale volheid.
Dan is er sympathie met onze medeschepselen, in de letterlijke betekenis van dat woord: ‘samen-voelen’, 'sym-pathein.' (Een afbeelding van Maria met lege handen vind je hier.)

Maar er is dan niet alleen sympathie met de medemens. Als we ons gemoed onvoorwaardelijk durven openstellen, zoals in het beeld van moeder Maria, zullen we ook het eigen innerlijke verlangen, de honger naar heelheid, in onszelf kunnen ervaren. Dat verlangen zal ons voeren naar de Christusnatuur in onszelf in eenheid met de Bron. Dat verlangen wordt dan onze innerlijke spirituele gids.
Alleen in emotionele openheid kan de Christus in je geboren worden. Die emotionele openheid is de moeder van de Christus in jou. Moeder Maria heet niet voor niets 'moeder van smarten'. In haar als symbool is het lijden legitiem geworden als onlosmakelijk deel van het leven, naast de levensvreugde, ook op het spirituele pad van de gnostiek.
De gnostiek belooft je dus geen verlossing van het lijden. Integendeel, om de eenheid met de Bron te kunnen ervaren vraagt dat onvoorwaardelijke overgave van het leven in al zijn facetten, verbeeld in de open handen van moeder Maria.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Matteüs 5:10-12
10 Gelukkig wie vanwege de gerechtigheid vervolgd worden,
want voor hen is het koninkrijk van de hemel.
11 Gelukkig zijn jullie wanneer ze je omwille van mij uitschelden, vervolgen en van allerlei kwaad betichten. 12 Verheug je en juich, want je zult rijkelijk worden beloond in de hemel; zo immers vervolgden ze vóór jullie de profeten.

Johannes 4:22-24
22 Jullie weten niet wat je vereert, maar wij weten dat wel; de redding komt immers van de Joden. 23 Maar er komt een tijd, en die tijd is nu gekomen, dat wie de Vader echt aanbidt, hem aanbidt in Geest en in waarheid. De Vader zoekt mensen die hem zo aanbidden, 24 want God is Geest, dus wie hem aanbidt, moet dat doen in Geest en in waarheid.’

Matteüs 5:6
Gelukkig wie hongeren en dorsten naar gerechtigheid,
want zij zullen verzadigd worden.

Lucas 6:21-23
21 Gelukkig jullie die honger hebben, want je zult verzadigd worden. Gelukkig wie nu huilt, want je zult lachen. 22 Gelukkig zijn jullie wanneer de mensen jullie omwille van de Mensenzoon haten en buitensluiten en beschimpen en je naam door het slijk halen. 23 Wees verheugd als die dag komt en spring op van blijdschap, want jullie zullen rijkelijk beloond worden in de hemel. Vergeet niet dat hun voorouders de profeten op dezelfde wijze hebben behandeld.

 


Reacties (7)


In een boekje van Stufkens vond ik nog
een mooi principe`:

Het Parelprincipe

De onvermijdelijke irritatie's en terleurstellingen waar je in je relatie's mee
te maken krijgt, kunnen juwelen van dieper
inzicht voortbrengen, zoals de korrel zand
die wanneer hij een oester binnendringt,
door irritatie een glanzende parel kan voortbrengen. Het parelprincipe.

Gebruik dus je irritatie's en teleurstellingen in relatie's om te groeien in zelfkennis,mededogen,geduld,liefde en om je oordelen los te laten.


Een doublet met Logion 68. Het gaat over de verwondering dat je gevoelig bent voor de inspiratie. Als je honger hebt sta je er voor open om gevoed te worden. Denk aan de eerdere uitnodiging uit Logion 64. Mensen stonden niet open voor de maaltijd, het kwam hun niet uit. Maar de hongerige ( degene in nood) zoekt wel en staat er wel open voor. En als je dan openstaat en geraakt wordt in je ziel, dan komt er iets tot geboorte.


De toelichting van Bram op dit logion geeft de diepte van deze woorden mooi weer. Heel ontroerend is het beeld dat Bram schets van MARIA de moeder van Jezus maar ook onze moeder zoals ik mocht ervaren in Parijs aan d e voet van het beeld van MARIA met de uitgestrekte en uitnodigende maar ook liefde uitdelende handen in de kapel van Catharina Laboure in de rue du BAC.
Het is emotionele herinnering aan mooie ontroerende momenten aan de voeten van MARIA.
Bram dank voor deze mooie uitleg. Hoop dat veel lezers de weg naar Maria ook zullen vinden.
john


Het leven in de wereld is een illusie, heerlijk dat liefde werkelijkheid is, er is niets ander


Inzet voor naasten met een beperking geeft voldoening en die voldoening zou ik in verband willen brengen met het vinden van de Bron. Daarom kan ik ieder aanbevelen tijd in vrijwilligerswerk te investeren bij G-sport, Prokkel of andere activiteiten.


Als kind leerde ik, o.a. door het sparren met mijn broertjes, dat overgave zowel een winnaar als een verliezer oplevert.
In deze context is 'overgave' een absolute win-win situatie. Zoals het er staat: "onvoorwaardelijke en oordeelloze overgave aan de werkelijkheid in zijn totale volheid". Het overstijgt hier zelfs het concept winnen/verliezen.
Bedankt Bram voor je mooie uitleg.


De voldoening van het Geven, is blij zijn met het Geluk van de ander want heb lief en u bent het.
Iemand die een ander bewust onrecht aandoet,
moet pijn hebben, want een gezonde evenwichtige ziel kan een ander geen kwaad doen.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: