De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


De bron van zijn

74

Hij zei:
Meester, velen staan rond de bron,
maar er is niemand in de bron.

 

Waar je in Thomas of ook in de evangeliën van het Nieuwe Testament het woord ‘velen’ of ‘een menigte’ tegenkomt, moet je erop verdacht zijn dat dit een gnostisch symboolwoord kan zijn. Met ‘velen’ of ‘een menigte’ wordt een groep mensen aangeduid die samen een onderling afgesproken identiteit delen, bijvoorbeeld ‘wij blanken’ als superieur aan niet-blanken, ‘wij christenen’ als superieur aan de heidenen. Daarbij hoort een collectief wij- en zij-verschil. ‘Wij’ zijn met z’n allen anders dan ‘zij’. ‘Wij’ bezitten de waarheid, ‘zij’ niet.

En het woord ‘de bron’ dienen we hier te verstaan als de Bron van zijn waaruit alle bestaan voortvloeit.

Bij het lidmaatschap van een wij-groep hoort een groepsidentiteit die voor alle deelnemers aan de groep dezelfde is. Maar die aan de groep ontleende identiteit berust louter op afspraak. Aan die identiteit komt geen werkelijk bestaan toe. Het is een fictie. Met die fictieve identiteit ben je daarom geen deel van de Bron, geen deel van dat-wat-is.
Die afgesproken identiteit is een vals zelf, en niet je ware zelf.
Je ware zelf is voor elk mens uniek, eenmalig. Met dat unieke ware zelf ben je deel van de Bron, ben je ‘in de bron’.

Met een ik-besef dat aan een collectiviteit is ontleend, sluit je de ervaring af van je innerlijke verwantschap met de Bron, de gnosis. Als er ‘velen’ met hun groepsidentiteit rond de bron staan, is niemand in die bron, is niemand van hen verbonden met de Bron.
Voor ‘velen’ welt er uit de Bron dan ook geen liefde op en ook geen barmhartigheid.

De doop
In de gnostische betekenis is de doop geen afwassing van zonden, zoals in de kerkelijke betekenis, maar symbool van eenwording met ‘het levende water’ uit de Bron van zijn, zoals de evangelist Johjannes dat ook benoemt. Zie het citaat uit Johannes hieronder.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Je vindt de gegevens hier.


 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Johannes 4:1-14
1 Toen Jezus hoorde dat aan de Farizeeën verteld werd dat hij meer leerlingen maakte en er ook meer doopte dan Johannes 2 – Jezus doopte overigens niet zelf, zijn leerlingen deden dat –, 3 verliet hij Judea en ging weer naar Galilea. 4 Daarvoor moest hij door Samaria heen. 5 Zo kwam hij bij de Samaritaanse stad Sichar, dicht bij het stuk grond dat Jakob aan zijn zoon Jozef gegeven had, 6 waar de Jakobsbron is. Jezus was vermoeid van de reis en ging bij de bron zitten (plaats van rust, BM); het was rond het middaguur. 7 Toen kwam er een Samaritaanse vrouw water putten. Jezus zei tegen haar: ‘Geef mij wat te drinken.’ 8 Zijn leerlingen waren namelijk naar de stad gegaan om eten te kopen. 9 De vrouw antwoordde: ‘Hoe kunt u, als Jood, mij om drinken vragen? Ik ben immers een Samaritaanse!’ Joden gaan namelijk niet met Samaritanen om. 10 Jezus zei tegen haar: ‘Als u wist wat God wil geven, en wie het is die u om water vraagt, zou u hém erom vragen en dan zou hij u levend water geven.’ 11 ‘Maar heer,’ zei de vrouw, ‘u hebt geen emmer, en de put is diep – waar wilt u dan levend water vandaan halen? 12 U kunt toch niet meer dan Jakob, onze voorvader? Hij heeft ons die put gegeven en er zelf nog uit gedronken, en ook zijn zonen en zijn vee.’ 13 ‘Iedereen die dit water drinkt zal weer dorst krijgen,’ zei Jezus, 14 ‘maar wie het water drinkt dat ik hem geef, zal nooit meer dorst krijgen. Het water dat ik geef, zal in hem een bron worden waaruit water opwelt dat eeuwig leven geeft.’

Heavenly Dialogue in Origen Against Celsus 8.15
If the son of God is stronger, and the child of humankind is his master - and who else will be master over the God who is mighty? - how is it that many are around the well and no one goes into the well? Why, when you have come to the end of so long a journey, are you lacking in daring? - You are mistaken, for I have courage and a sword.
(Funk)

Hermes Tresmegistos, Asklepius 18, 22
(Funk)

Eckhart
Het is waar: wil je die edele geboorte vinden (van de Christus in je eigen ziel, BM), dan moet je alles wat menigte is achter je laten en terugkeren naar de oorsprong en de grond waaruit je gekomen bent.
(Over God wil ik zwijgen, p.71)

 


Reacties (20)

Hier zou kunnen staan: ‘ Wordt een bron van het levende water’.
Voor de vertaling van dit Logion heb ik voorkeur voor de vertaling van Riemer Roukema in Ad Fontes uitgever Meinema (die ik al eerder bij het vorige Logion aanhaalde):
‘ Heer, velen staan rondom de drinkbak, maar er is niets in de <put> ‘.
Als je jezelf openstelt voor de Bron van alle zijn, kun je geïnspireerd raken en kan er iets moois in je ontstaan. Van datgene dat bij je ontstaan is kun je dan weer uitdelen. Dit Logion is een vervolg op het vorige en is op zin beurt weer een voorloper op Logion 75. Ze horen bij elkaar. Want daar moet je dan wel iets voor doen. Namelijk je openstellen en je leven ook daadwerkelijk leven via de weg binnendoor. Anders zie je alleen de buitenkant en kom je niet met de kern in aanraking. Dat is geen geleerde bezigheid, maar een staat van onbevangenheid. Kijk maar naar de onbevangenheid van een kind. Daarvan kunnen we op dat gebied veel leren.



Ik lees in Nisargadatta: "gedurende mijn omzwervingen bezocht ik eens de heilige stad Pandharpur. Die plek is beroemd om de tempel voor de God Vithoba. Ik droeg altijd een stok bij me en droeg alleen maar een lendendoek. Bij die gelegenheid kwam ik opeens bij een crematieterrein. In een hoek zat een uitgeteerde man. Uit nieuwsgierigheid liep ik naar hem toe en vroeg: "Mijnheer waarom zit u op deze godverlaten plek?, gaat u niet naar de tempel van Vithoba?" "Ik zou het niet weten antwoordde hij, waarom zou ik?"
"Maar hoe komt u aan eten?" vroeg ik.
"O, dat is geen probleem, ik eet het voedsel dat aan de doden is geofferd, en de stof waarin de lichamen gewikkeld zijn, gebruik ik om me te bedekken." Ik verbaasde me om zijn naïeve antwoorden. Toen zei hij:
"waarom zou ik mijn behoeften anders zoeken? waar voedsel is, woont Dat".
Die woorden hadden een diepe betekenis en ik voelde dat hij een hoogontwikkelde ziel was.
Overal waar een voedselvorm is, samen met de levensadem, rust het goddelijke beginsel, de IK-Ben heid, de bron van levend water.


Wederom dank, Yvonne, voor dit prachtige citaat. En ook die past heel goed bij logion 77.


Ik vind hem wel bij meer logia passen, Bram.
Dacht nog aan 69B, 49, 59 en eigenlijk geeft het voor mij de essentie weer van het hele Thomasevangelie, de eenwording van de tweeling in jezelf.


Helemaal mee eens, Yvonne.


Te lui om ambities te koesteren,
laat ik de wereld voor zichzelf zorgen.
Voor tien dagen rijst in mijn tas;
een bundeltje twijgen bij de open haard.
Waarom kletsen over begoocheling en verlichting?
Luisterend naar de regen 's nachts op het dak,
zit ik lekker, met mijn benen languit gestrekt.

Ryokan


Ha, die dagen die herken ik en dat is puur genieten


Ja Verwijlen Nij....één met de Bron.
Aandacht op ons eeuwige Nu Zijn...


Zowel in het puur genieten als ook het toelaten van bv pijnlijke gevoelens als het zich voordoet maw geen andere werkelijkheid willen dat dat wat is, er niet tegen strijden



Die lach en traan verschijnen en verdwijnen beiden binnen de Werkelijkheid.


Onderstaande gedichtje van mij past wel bij bovenstaande, vind ik. Ik heb het nog maar pas gemaakt i.v.m. Pinksteren.

Verwacht niet Christus op de wolken
om zijn liefde en wijsheid te vertolken
Verwacht Christus in je eigen hart
om jóu persóónlijk te doen ontdekken
je lichtvonk die steeds wakend is
Jijzelf kunt dat licht ontsteken
de duisternis in jou doorbreken
zodra jóuw tijd er rijp voor is.


Een parel van een email; brood voor het hart


" de duisternis in jou doorbreken
zodra jouw tijd daar rijp voor is."

Treffend mooi!


Frits schreef: "Kijk maar naar de onbevangenheid van een kind. Daarvan kunnen we op dat gebied veel leren"

Konden we als samenleving maar zijn met onze hele jonge kinderen ipv het opvoeden en disciplineren. Konden we zijn autonomie maar respecteren...


Beste Jim, in het logion gaat het over 'velen'. 'Velen' denken altijd in termen van 'wij'.
Jij zegt:'konden we ....'.
Gnostiek gaat echter over eenlingen, mensen afzonderlijk, niet over 'we'.
De vraag aan jou en niet aan 'we' is dus: wat doe jij? Wat betekent dit voor jou? Wil jij weer als het kind zijn dat jij ooit was?
Door te zeggen 'konden we...' maak je je lot en je bestemming afhankelijk van een door jou gefantaseerde 'we'. Dat gaat niet werken. Er is geen 'we'. 'We' is fantasie.

Alleen wie nergens bij hoort is in staat tot onvoorwaardelijke liefde. Dan is er geen 'wij' meer en ook geen 'zij'. Dan zijn er alleen nog mensen, mensen als jezelf.


...het zijn de éénlingen die het bruidsvertrek zullen binnengaan..
Je eigen hart volgen, eerlijk en Al-één durven te zijn,
de mens worden die je bedoeld bent te zijn, niemand uitgesloten.



In openbaringen kom je zoiets gelijk tegen over symbolen gesproken.
En allen liepen zij achter het beest aan.
Ik vind het dier het symbool in de Bijbel
Een dier offerenkan nooit letterlijk bedoeld zijn.
De betekenis is:
Het is je lagerezelf offeren door dit op je innerlijke altaar te leggen.




Bram, je vraagt me wat dit betekent voor mij.
Ik heb in het innige contact met de grote Moeder mijzelf die liefde gegeven die ik als klein Kind zo heb moeten missen. Nu na 3 jaar open voor de ware Vader. Want ook die heb ik nodig. Om volwassen en heel te zijn.


ja ,Bram,Yvonne,Nij,Adriana Dirk,Jim, Anna .
Dank voor de inspiratie !!hirbij een gedichtje
IN DE BRON
Als verdrietigheid verdreven
Alles mooi gebleven
Dan is de hemel in mijn hoofd
Zoveel liefs en zoveel schoonheid
NU
IS DE EEUWIGHEID ,!


ja ,Bram,Yvonne,Nij,Adriana Dirk,Jim, Anna .
Dank voor de inspiratie !!hirbij een gedichtje
IN DE BRON
Als verdrietigheid verdreven
Alles mooi gebleven
Dan is de hemel in mijn hoofd
Zoveel liefs en zoveel schoonheid
NU
IS DE EEUWIGHEID ,!


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: