De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


De fijne weefsels van de macht

78

Jezus zei:
Waarom ben je op reis gegaan?
Om een riet te zien dat meewaait met de wind?
Om een mens te zien, in fijne gewaden gekleed,
zoals jullie heersers en machthebbers?
Zij dragen fijne gewaden,
maar van de waarheid hebben zij geen weet.

 

De reis is hier het symbool van het leven, van de levensreis.
Kleren zijn hier in eerste instantie het symbool van illusies, van wanen. Ze bestaan niet werkelijk, evenmin als de kleren van de keizer in het sprookje van Hans Andersen.
De vraag; ‘Waarom ben je op reis gegaan’, betekent hier: ‘Waarom ben je geboren?’ Of: ‘Wat is de zin van je leven?’
Toch niet om bevend als een riet te buigen voor de machten?
Ben je geboren om gehoorzaam te zijn? Om angstig achter heersers aan te lopen? Om je te bekleden met uniformen van dienstbaarheid aan de machten?
Dat zal je geen vervulling geven. Want dan ben je in de greep geraakt van het niet-bestaande.
Daar ben je dus niet voor geboren.
Je bent geboren om deel te nemen aan het leven vanuit je eigen kracht en om je eigen bestemming te zoeken. Maar om dat te kunnen, moet je wel de moed hebben om die niet-bestaande kleren af te leggen, zoals logion 37 ook zegt, om naakt zelfvertrouwen te worden met alleen je eigen wezenskern.

Maar kleren zijn ook het symbool van de betekenis die je zelf aan het leven kunt geven, als creatieve toevoeging aan het leven. Nadat je de uniformen van dienstbaarheid aan de machten hebt afgelegd, ga je zelf je eigen kleding maken, naar je eigen maat, zelf scheppend zin aan jouw leven geven, vanuit je eigen, werkelijk bestaande wezenskern.
Je bekleed dan jezelf met je zelf geschapen betekenis.
Daar ben je voor geboren.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.


 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Thomas 46

Bijbel

Mattheüs 12:20
Het gekrookte riet zal Hij niet verbreken en het rokende lemmet zal Hij niet uitblussen, totdat Hij het oordeel zal uitbrengen tot overwinning.


Matteüs 11:7-15
7 Toen ze weer vertrokken, begon Jezus met de mensen over Johannes te spreken: ‘Waar zijn jullie in de woestijn naar gaan kijken? Naar het wuiven van het riet in de wind? 8 Wat zijn jullie dan gaan zien? Een mens die rijk gekleed ging? Welnee, wie rijk gekleed is, verkeert in koninklijke kringen. 9 Maar wat zijn jullie dan wel gaan zien? Een profeet? Jazeker, zeg ik jullie, en zelfs meer dan een profeet. 10 Hij is degene over wie geschreven staat: “Let op, ik zend mijn bode voor je uit, hij zal een weg voor je banen.” 11 Ik verzeker jullie: er is onder allen die uit een vrouw geboren zijn nooit iemand opgetreden die groter was dan Johannes de Doper; maar in het koninkrijk van de hemel is de kleinste nog groter dan hij. 12 Sinds de dagen van Johannes de Doper wordt het koninkrijk van de hemel door geweld bedreigd en proberen sommigen er zelfs met geweld beslag op te leggen. 13 Want de profetieën van alle profeten en van de wet reiken tot de dagen van Johannes. 14 En voor wie het wil aannemen: hij is Elia die komen zou. 15 Laat wie oren heeft goed luisteren!


Marcus 10
46 Ze kwamen in Jericho. Toen hij met zijn leerlingen en gevolgd door een grote menigte weer uit Jericho vertrok, zat daar een blinde bedelaar langs de weg, een zekere Bartimeüs, de zoon van Timeüs. 47 Toen hij hoorde dat Jezus uit Nazaret voorbijkwam, begon hij te schreeuwen: ‘Zoon van David, Jezus, heb medelijden met mij!’ 48 De omstanders snauwden hem toe dat hij zijn mond moest houden, maar hij schreeuwde des te harder: ‘Zoon van David, heb medelijden met mij!’ 49 Jezus bleef staan en zei: ‘Roep hem.’ Ze riepen de blinde en zeiden tegen hem: ‘Houd moed, sta op, hij roept u.’ 50 Hij gooide zijn mantel af, sprong op en ging naar Jezus. 51 Jezus vroeg hem: ‘Wat wilt u dat ik voor u doe?’ De blinde antwoordde: ‘Rabboeni, zorg dat ik weer kan zien.’ 52 Jezus zei tegen hem: ‘Ga heen, uw geloof heeft u gered.’ En meteen kon hij weer zien en hij volgde hem op zijn weg.
De bijzondere betekenis hier, in dit citaat van Markus, is dat de blinde zijn mantel afwerpt. Zo op het eerste gezicht is dat een gegeven dat niet lijkt te stroken met de genezing door Jezus van zijn blindheid. Maar als we beseffen dat de mantel hier staat als symbool voor blindmakende illusies, dan wordt het afwerpen van zijn mantel plots heel betekenisvol.

Marcus 12
38 Tijdens zijn onderricht zei hij: ‘Pas op voor de schriftgeleerden die zo graag in dure gewaden rondlopen en eerbiedig begroet willen worden op het marktplein, 39 en een ereplaats willen in de synagogen en bij feestmaaltijden: 40 ze verslinden de huizen van de weduwen en zeggen voor de schijn lange gebeden op. Over hen zal strenger worden geoordeeld dan over anderen!’

Lucas 7:24-25
24 Toen de afgezanten van Johannes vertrokken waren, zei hij tegen de menigte over Johannes het volgende: ‘Waar zijn jullie in de woestijn naar gaan kijken? Naar het wuiven van het riet in de wind? 25 Wat zijn jullie dan gaan zien? Een mens die zich in fraaie gewaden hulde? Welnee, want wie voorname kleding draagt en in weelde leeft, woont in een paleis.

Openbaring 19:8
En haar is gegeven, dat zij bekleed worde met rein en blinkend fijn lijnwaad; want dit fijn lijnwaad zijn de rechtvaardigmakingen der heiligen.

‘Eerst moet je het kleed dat je draagt verscheuren, het kleed van onwetendheid, de oorsprong van het kwaad.’
Hermes Trismegistos
Jacob Slavenburg, Gnosis p.31

Evangelie van Filippus
10
Eén enkele naam is in de wereld onuitsprekelijk: de naam die de vader aan de zoon heeft gegeven. Deze is boven alle andere namen verheven. Het is de naam van de vader. Want de zoon zou geen vader kunnen worden als hij zich niet bekleedde met de naam van de vader. Degenen die deze naam dragen, kennen hem wel maar spreken hem niet uit. En die hem niet dragen, kennen hem niet.
19
Sommigen vrezen dat ze naakt op zullen staan. Daarom willen ze in het vlees opstaan.
Ze weten niet dat juist degenen die het geheim in zich dragen, naakt zijn.
Degenen die zich willen ontkleden door zich van het vlees te ontdoen zijn helemaal niet naakt.
‘Vlees en bloed zullen het Koninkrijk Gods niet erven.’ Wat is het dat niet kan erven? Datgene waarmee wij bekleed zijn. En wat zal dan wel erven? Dat wat van Jezus is en zijn bloed. Daarom heeft hij gezegd: ‘Wie mijn vlees niet eet en mijn bloed niet drinkt, heeft geen leven in zich.’ Wat betekent dit? Zijn vlees is het woord en zijn bloed de Heilige Geest. Wie dat ontvangen heeft, heeft voedsel en hij heeft drinken en kleren.
Ik bestrijd ook de anderen die zeggen dat het niet zal opstaan. Ze hebben dus allebei ongelijk. Je zegt: ‘Het vlees zal niet opstaan.’ Maar zeg me dan wat wèl zal opstaan opdat we jou de eer laten. Je zegt: ‘De geest in het vlees’, en: ‘Dit is ook het licht in het vlees.’ Maar ook dat is iets dat in het vlees is, want wat je ook zegt, je noemt niets buiten het vlees. Het is noodzakelijk om in dit vlees op te staan, omdat alles daarin aanwezig is.
20
In deze wereld zijn degenen die de kleren aandoen belangrijker dan de kleren. In het Koninkrijk der Hemelen zijn de kleren belangrijker dan degenen die ze hebben aangetrokken.
67
‘De waarheid kwam niet naakt in de wereld maar gekleed in symbolen en beelden. De wereld kan waarheid niet op een andere manier ontvangen’
77
De machten zien niet degenen die zich met het volkomen licht hebben bekleed en kunnen hen niet overheersen. Men moet zich met het licht bekleden in het mysterie, tijdens de éénwording.
101
Het levende water is een lichaam. Het is nodig dat we ons met de levende mens bekleden. Wanneer iemand komt om af te dalen in het water, ontkleedt hij zich zodat hij zich met hem kan bekleden.

In Donder, volmaakte geest (Nag Hammadi geschriften)
Want wat binnen u is, is dat wat buiten u is,
En degene die uw buitenkant vormgeeft
Is degene die uw binnekant vorm gaf.
En wat u buiten u ziet
Ziet u binnen in u
Het is zichtbaar en het is uw kleding

 


Reacties (4)

2 Timoteüs 3:7
die almaar willen leren maar nooit in staat zullen zijn de waarheid te kennen.


# om een riet te zien dat meewaait met de wind....

Wat een prachtig beeld..., daar ga ik graag voor op reis....
Een slank en breekbaar riet, wuivend in de wind, haar zaden, geuren afgevend, laat maar meegaan. Beter, veel beter dan een tak, die knapt in de wind, want die geeft helemaal niet mee. Mooie symboliek!
Liever een eenvoudig riet, dan een machthebber omkleed met fijne gewaden....ik weet bijna zeker dat dit bedoeld wordt, en niet
"bevend als een riet te buigen voor etc..."
Sorry Bram!


Dat 'Sorry' is helemaal niet nodig hoor Henk-2. Zoals jij dat riet ervaart is ook heel mooi.
Andere betekenissen dan die ik gegeven heb zijn altijd van harte welkom.


'Waarom ben je op reis gegaan ?' kan hier ook worden uitgelegd als: 'Wat is je levensdoel' of 'Wie wil je ten diepste zijn?' Je bent geboren met jouw uniciteit. Zoals jij is er geen ander. Dus jij kan het verschil maken. Je doet er toe. Durf je te laten zien wie je werkelijk bent? Of jaag je achter illusies aan die er niet werkelijk toe doen? In de parallel Marcus 10 gooit de blinde zijn mantel af. Hij geeft zich bloot in volle openheid zodat hij genezen kan worden. Dat heeft ook te maken met erkenning en opzien. De buitenkant blijkt dan minder belangrijk dan het innerlijk.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: