De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


De onwerkelijkheid van de beelden

83

Jezus zei:
De mensen kennen de beelden wel,
maar het licht dat in hen is,
blijft verborgen in het beeld van het licht van de vader.
Hij zal ontsloten worden,
maar zijn beeld zal opgaan in zijn licht.

 

Dit is een waarschuwing. Je hebt misschien geloofd in een beeld van God en je dacht dat jouw beeld God zelf was. Maar dat beeld is maar een beeld; elk beeld is op z’n best goed gelijkende namaak van iets dat werkelijk bestaat.
Maar als je gelooft in een beeld alsof dat beeld het werkelijk bestaande zelf is, dan plaats je daarmee het werkelijk bestaande in het duister.
Als je gelooft in 'een beeld van het licht van de vader', dan zal, o ironie, het werkelijk bestaande licht verborgen raken door het geloof in het beeld daarvan. En ook het licht in jou zal dan niet kunnen stralen.

Goed, dat valt in te zien. Daarover is al eerder gesproken.
De waarschuwing hier is dat je op het spirituele pad van de gnostiek voorbereid moet zijn op een pijnlijke teleurstelling. Al die prachtige beelden en verhalen waaraan je misschien zo gehecht was, waarin je oprecht geloofde, zullen onderweg hun werkelijkheidsgehalte verliezen. En dat is ook de bedoeling. De beelden en de verhalen zullen verbleken in het licht van de werkelijkheid, in je eigen overgave aan het werkelijk bestaande.

Maar op een andere manier herkrijgen die beelden en verhalen dan toch ook weer een nieuwe betekenis. Ze bestaan niet op zichzelf, maar ze zijn een teken geworden, een verwijzing naar iets anders dat in de ervaring gekend kan worden. En dat is hun bestaansrecht, meer niet. Maar dat is wel zinvol. De kaart is niet de reis, maar wel een middel tot de voorbereiding daarop. Het recept is niet de maaltijd, maar leert je wat te doen om je doel te bereiken.
Het evangelie van Filippus (67)zegt het zo:

De waarheid kwam niet naakt in de wereld maar gekleed in symbolen en beelden. De wereld kan de waarheid niet op een andere manier ontvangen.
Er is wedergeboorte en een afbeelding van wedergeboorte. Het is beslist nodig dat men door de afbeelding wedergeboren wordt. Wat is de opstanding en haar afbeelding? Het is nodig dat men opstaat door de afbeelding. Wat is het bruidsvertrek en zijn afbeelding? Het is nodig dat men door de afbeelding binnengaat in de waarheid - dat is het herstel.



De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Bijbel

1 Timoteüs 6:15-16
15 op de dag die is vastgesteld door de verheven en enige heerser, de hoogste Heer en koning. 16 Hij alleen is onsterfelijk en hij woont in een ontoegankelijk licht; geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien. Aan hem zij de eer en de eeuwige kracht. Amen.
Thomas beweert hier nadrukkelijk, in tegenstelling tot dit citaat uit Timoteüs, dat de Bron van alle zijn wel degelijk ervaarbaar is, omdat die namelijk in onszelf aanwezig is.

Hebreeën 1:3
In hem schittert Gods luister, hij is zijn evenbeeld, hij schraagt de schepping met zijn machtig woord; hij heeft, na de reiniging van de zonden te hebben voltrokken, plaatsgenomen aan de rechterzijde van Gods hemelse majesteit.

2 Korintiërs 3:18
Wij allen die met onbedekt gezicht de luister van de Heer aanschouwen, zullen meer en meer door de Geest van de Heer naar de luister van dat beeld worden veranderd.

2 Korintiërs 4:4-6
4 de ongelovigen, van wie de gedachten door de god van deze wereld zijn verblind, waardoor ze het licht van het evangelie niet kunnen zien, de luister van Christus, die het beeld van God is. 5 Wij verkondigen niet onszelf, wij verkondigen dat Jezus Christus de Heer is en dat wij omwille van hem uw dienaren zijn. 6 De God die heeft gezegd: ‘Uit de duisternis zal licht schijnen,’ heeft in ons hart het licht doen schijnen om ons te verlichten met de kennis van zijn luister, die afstraalt van het gezicht van Jezus Christus.

Eckhart
Het hoogste en uiterste wat een mens kan loslaten, is dat hij God omwille van God loslaat. Sint-Paulus nu liet God omwille van God los. Hij liet alles los wat hij van God nemen kon, en liet alles los wat God hem geven kon en alles wat hij van God ontvangen kon. Toen hij dit alles losliet, liet hij God omwille van God los, en daar bleef God voor hem zoals God in zichzelf is, dus niet op de wijze waarop Hij ontvangen of gewonnen wordt, maar in het zijn dat God in zichzelf is. Nooit gaf hij God iets of ontving hij iets van God; het is enkel één en louter één-zijn. Hier is de mens waarlijk mens. Zoals ik reeds vaker heb gezegd, is er iets in de ziel dat zo verwant is met God dat het één is en niet verenigd.

 


Reacties (25)

1 Timoteüs 6:15-16
15 op de dag die is vastgesteld door de verheven en enige heerser, de hoogste Heer en koning. 16 Hij alleen is onsterfelijk en hij woont in een ontoegankelijk licht; geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien. Aan hem zij de eer en de eeuwige kracht. Amen.

Hebreeën 1:3
In hem schittert Gods luister, hij is zijn evenbeeld, hij schraagt de schepping met zijn machtig woord; hij heeft, na de reiniging van de zonden te hebben voltrokken, plaatsgenomen aan de rechterzijde van Gods hemelse majesteit,

2 Korintiërs 3:18
Wij allen die met onbedekt gezicht de luister van de Heer aanschouwen, zullen meer en meer door de Geest van de Heer naar de luister van dat beeld worden veranderd.

2 Korintiërs 4:4-6
4 de ongelovigen, van wie de gedachten door de god van deze wereld zijn verblind, waardoor ze het licht van het evangelie niet kunnen zien, de luister van Christus, die het beeld van God is. 5 Wij verkondigen niet onszelf, wij verkondigen dat Jezus Christus de Heer is en dat wij omwille van hem uw dienaren zijn. 6 De God die heeft gezegd: ‘Uit de duisternis zal licht schijnen,’ heeft in ons hart het licht doen schijnen om ons te verlichten met de kennis van zijn luister, die afstraalt van het gezicht van Jezus Christus.


Toen ik de eerste stappen zette op het spirituele pad voelde ik een ontzettende boosheid naar alles wat maar met de oude traditie te maken had, ik kon daar niet zonder geladenheid over praten. Het was meer vúúrspugen dan praten om eerlijk te zijn. Ik voelde me voorgelogen, bedrogen.

Gaande weg leerde ik dat het niet aan de verhalen ligt, zelfs niet aan de verhalenvertellers en uitleggers waarvan de meesten oprecht probeerden een positieve boodschap over te brengen.

Nu zie ik het anders, meer als een noodzakelijke stap op weg naar hervinden van de weg naar mezelf. Nog nooit eerder heb ik de verhalen en symbolen zó mooi gevonden, nog niet eerder heb ik zó genoten van religieuze muziek.

De kracht van de verhalen, beelden en muziek is dat het een verbondenheid geeft met de naakte werkelijkheid zónder dogma's.


Diep in alles, in ons en de hele schepping is het koninkrijk verborgen.
Het licht van dit rijk zien we niet rechtstreeks , alleen via de
stoffelijke wereld. En dat beeld is wel afkomstig uit dat licht.
Er schijnt een dimensie door de stoffelijke werkelijkheid heen,
waardoor vergankelijkheid niet meer het laatste woord heeft.
Ik vind dit de essentie van het hele Thomas Evangelie.

En het gedicht van Thich Nhat Hanh vind ik erg treffend:


Zeg niet dat ik morgen zal vertrekken,
want vandaag zelfs kom ik voortdurend aan.

Kijk goed: ik arriveer elke seconde
als een knop aan een lentetak,
als een jong vogeltje met tere vleugels,
dat leert zingen in zijn nieuwe nest,
als een rups in het hart van een bloem,
als een juweel verborgen in een steen.

Ik blijf komen om te lachen en te huilen,
te vrezen en te hopen.
Het kloppen van mijn hart is de geboorte en de
dood van al wat leeft.

Ik ben het eendagsvliegje dat zich vlak boven de rivier ontpopt
en ik ben de vogel die, als de lente komt, bijtijds arriveert
om het vliegje op te eten.

Ik ben de kikker die vrolijk rondzwemt in het heldere water van
de vijver en ik ben de ringslang die onhoorbaar nadert en zich
met de kikker voedt.

Ik ben het kind in Oeganda, vel over been,
mijn benen zo dun als bamboestokjes
en ik ben de wapenhandelaar
die dodelijke wapens aan Oeganda verkoopt.

Ik ben het twaalfjarige meisje,
vluchteling op een klein bootje,
dat overboord springt,
na verkracht te zijn door een rover.
En ik ben de zeerover, mijn hart nog niet in staat tot liefde
en begrip.

Ik ben lid van het politiebureau,
met onbeperkte macht in handen.
En ik ben de man die, langzaam stervend in een heropvoedingskamp,
zijn “bloedschuld” aan zijn volk moet betalen.

Mijn vreugde is als de lente, zo warm
dat zij bloemen doet bloeien langs alle paden van het leven.
Mijn pijn is als een rivier van tranen, zo vol
dat zij de vier oceanen vult

Alsjeblieft, noem me bij mijn ware namen
zodat ik al mijn huilen en lachen tegelijk kan horen,
zodat ik kan zien dat mijn vreugde en pijn één zijn.


Alsjeblieft, noem me bij mijn ware namen,
zodat ik kan ontwaken
en de deur van mijn hart open kan blijven,
de deur van mededogen.




Yvonne @: #31348:

'Diep in alles, in ons en de hele schepping is het koninkrijk verborgen.
Het licht van dit rijk zien we niet rechtstreeks , alleen via de
stoffelijke wereld. En dat beeld is wel afkomstig uit dat licht.
Er schijnt een dimensie door de stoffelijke werkelijkheid heen,
waardoor vergankelijkheid niet meer het laatste woord heeft.
Ik vind dit de essentie van het hele Thomas Evangelie.

en:

'Alsjeblieft, noem me bij mijn ware namen,
zodat ik kan ontwaken
en de deur van mijn hart open kan blijven,
de deur van mededogen.'

Wat prachtig Yvonne!

Ja, hier is werkelijk de essentie van het Thomas evangelie vertolkt!

Dank voor deze mooie diepe woorden.


Ja, het 'Koninkrijk' IS uitgestrekt over de aarde... (Log. 113)
Wat jammer toch dat niet alle mensen het zien.
Maar wanhoop niet..., ooit..., in een ander NU!


Yvonne plaatste kortgeleden een mooie tekst van Thich Nhat Hanh:

Noem me bij mijn ware namen,
zodat ik al mijn huilen en lachen tegelijkertijd kan horen,
zodat ik kan zien dat mijn vreugde en pijn één zijn.


Wat me daarbij aanspreekt is vooral "Noem me bij mijn ware namen".
Voor mij betekent dat dat al-wat-er-is, gekend wordt zoals het is en dat je er niet iets anders van maakt.
Leed mag zelden zijn wat het is, mag niet bij zijn ware naam gekend worden. Het is een straf op de zonde, karma uit een vorig leven, een les om van te leren, beproeving van het geloof, het gevolg van een negatieve gedachten enzovoort. De één maakt er dit van, de ander dat.
Merkwaardig dat vaak juist dat als spiritueel wordt beschouwd.

Voor mij zijn dat soort theorieën nu precies de beelden waarin "het licht van de vader" verborgen blijft, omdat het de werkelijkheid bij een leugen noemt en niet bij zijn ware naam.

"Alsjeblieft, noem me bij mijn ware namen,
zodat ik kan ontwaken
en de deur van mijn hart open kan blijven,
de deur van mededogen."


#31563 Bram, in de laatste regel zegt Jezus volgens mij dat het licht openbaar zal worden.
We zullen zelf het licht zien en de beelden zullen erdoor verborgen worden.
In het volle licht vervliegen de schaduwen.
Het koninkrijk breekt dan door in zijn volle glorie.
Ik denk dat alles voort komt uit het licht, en niets is daarvan afgezonderd.
Onze oordelen veroorzaken een scheiding.
Daarom vond ik het gedicht van Thich Nhat Hanh zo mooi, het verwoord de diepste wezenskern die van iedereen en alles is. Het verbindt je tussen jou en alle leed en vreugde in de wereld.

Ik had hem in eerste instantie geplaatst bij het bericht van Kim de G.

Gr. Yvonne


Yvonne,
Die teksten van het Thomas evangelie gaan niet over de toekomst van de mensheid, maar over wat er in een mens kan plaatsvinden.
Als je "het licht" wilt zien zul je bereid moeten zijn de beelden - leugens noemde ik ze hiervoor - los te laten.
Dit gaat dus over jou en mij.
Het is een persoonlijke keus die hier voorgelegd wordt.
Jouw citaat van Thich Nath Hahn laat zien wat er gebeurt als je de beelden - de leugens dus - durft loslaten. Dan is leed gewoon leed en vreugde gewoon vreugde. Dan, en dan pas, is er de eenheid die hij beschrijft, zonder zelfbedrog, zonder zogenaamd spirituele illusies.


#31567 Ja Bram, zo zie ik dat ook, dat het een persoonlijke keuze is om je leugens te doorzien en los te laten. Ik snap je eerste zin niet zo goed, maar had je uit mijn reactie begrepen dat ik het over de toekomst heb?


Ja, ik had begrepen dat je bedoelde dat ooit in de toekomst het licht openbaar zal worden.
En wat die leugens betreft, die zijn ruimschoots in de aanbieding, vaak prachtig spiritueel verpakt. Daar gaat volgens mij Thomas 2 over: "wanneer hij vindt
zal hij geschokt zijn".
Die leugens zijn overigens niet zozeer persoonlijk, ze zijn dat meestal juist niet; ze zijn meestal collectief.



# 31569, nee dat bedoelde ik niet, als je je alleen maar focust op de toekomst, dan ga je voorbij aan dit moment waarin alles gebeurt. In dit moment ligt denk ik onze kracht.
En inderdaad, om je collectieve leugens te ontmaskeren, moet je volgens mij van goede huizen komen.


Leo en Yvonne: Leo schrijft:@ In ons is het al begonnen.., Yvonne schrijft@ Christus is al bezig terug te komen.

Het nu dat altijd is, Misschien is Christus al terug, misschien is hij nooit weggeweest.
Het koninkrijk van de Hemel is uitgestrekt over de aarde maar de mensen zien het niet,
Zou dat ook niet kunnen gelden voor Christus, Hij is uitgespreid onder/ in de mensen maar de mensen zien Hem niet?

Een nieuwe Hemel en een nieuwe aarde, ooit zal het zo ver zijn.
Een toekomst die altijd toekomst zal zijn, wacht er niet op maar begin met de vervulling.



Ik wist niet, Linda, dat Obama tot de 'nieuwetijdskinderen' gerekend wordt. Ik ben, net als veel anderen, onder de indruk van Obama. Maar waarom mag Obama niet gewoon Obama zijn? Waarom moet hij ineens het etiket 'nieuwetijdskind' krijgen? Mag hij misschien ook gewoon een mens zijn? Ook dat valt onder het noemen bij de ware naam, zoals Thich Nath Hahn dat schreef.
Als je hem een 'nieuwetijdskind' noemt, maak je een beeld van hem. En dat beeld is niet wat hij is. Ook dat beeld van hem is een leugen.


Bram, je noemt mij niet bij de ware naam, dat was niet mijn posting.


Dat schreef ik. Bram. Mijn vriendin was bij een lezing van Hans Stolp geweest en hij zei dat. Zij was erg onder de indruk.
Maar ik denk dat door de eeuwen heen er steeds een nieuwe tijd is, dus de kinderen zijn nieuwe tijds kinderen.

Wat je nu ziet in derde wereld landen, zelfs in arabische landen, dat zijn dingen die hier een paar eeuwen geleden precies zo zijn gebeurd.
Neem kindsoldaten, in duitsland waren in de tweede wereldoorlog ook kindsoldaten. Mijn oom was 15 en moest de bruggen van berlijn verdedigen.

Maar diezelfde landen die nu ontwikkeld moeten worden, zijn ooit eens heel ontwikkeld geweest. De wereld veranderd doorlopend.

Ik geloof wel dat alle voliken ontwaken en geen regime en onderdrukking niet meer pikken. Alle landen tegelijk nu. Dat is wel bijzonder.


O jee, Linda, sorry hoor. Het was Annette, zie ik nu ook.
Ik sluit me maar snel aan bij Annette in 31573.
Is het nu weer goed tussen ons?

Overigens zegt Lucas 17:20-21:
"Het koninkrijk is onder ulieden".


Bram, het komt denk ik omdat je zo bezig bent om de dingen bij hun ware naam te noemen.


De grootste wijsheid die ik heb geleerd in de afgelopen jaren is het zinnetje "Het is wat het is" van een coach bij mij op het werk.
Voor mij is dit van een verbluffende simpelheid en tegelijkertijd een overdonderende waarheid.

Het is wat het is. Alles wat daarna komt, zijn meningen, aannames, afbeeldingen van die naakte werkelijkheid.

Ik zit dan ook niet te wachten op reincarnatie, of een Verlosser. Want die zijn niet in mijn NU.
Mijn Christus zit in mijzelf, net als mijn Koninkrijk Gods. Zoals dat wat mij betreft voor iedereen geldt. Uit logion 39:

De farizeeën en de schriftgeleerden namen
de sleutels der kennis en ze hebben die verborgen.
Zij zijn niet zelf naar binnen gegaan
en hen die naar binnen wilden gaan, lieten zij niet toe
...

Wat mij betreft is dit het Gouden Kalf, een zoethoudertje. Jezus is niet een afbeelding in de kerk van een lijdzaam kijkend iemand die aan het kruis hangt en pontificaal boven je uittorent, Jezus is een onbevangen kind dat alles en iedereen liefheeft.

Word een kind, vergeet alles wat je hebt aangeleerd in dit leven, dwz een frisse start vanaf de leeftijd 2,5-3 jaar ofzo ;-)
Heb jezelf lief, vind vrede en rust in jezelf, dan komt de rest vanzelf. Want als je licht bent, straal je het ook uit, net zoals Jezus dat deed


@31570
Yvonne, je schrijft:
"En inderdaad, om je collectieve leugens te ontmaskeren, moet je volgens mij van goede huizen komen."
Jazeker, en dat is nou het bestaansrecht van sommige spirituele tradities. Die kunnen je daarbij steunen en een weg wijzen die je zelf moet gaan.



Even gewoon tussendoor:

Bram, ik vind het fantastisch dat je deze site hebt gemaakt, en dat hij is geworden tot wat het nu is. Het betekent heel, heel veel voor me, ook al heb ik de laatste tijd weinig tijd geenomen hiervoor.

Ik vind dat we je maar op een voetstuk moeten plaatsen en verheerlijken ;-)

HELE DIKKE KNIPOOG!

Even serieus, mijn voortreffelijke fout is meestal geweest om exact hetzelfde te doen op een volledig andere manier. Dus bijvoorbeeld het katholieke geloof inruilen voor Boeddhisme, Kabbalah of atheisme. Terwijl je in essentie bezig blijft om regeltjes van instituten na te leven, omdat zoveel mensen zeggen dat het waar en goed is. Oftewel je ruilt het ene beeld in voor een ander, en houdt zo het licht verborgen. Tja.

Goed, dit even tussendoor ;-)


Maar mensen zoeken vaak zelf naar iets. Een geluksknikker, een geluksgetal en ook een goeroe. En die kunnen dan gedijen. Vaak uit angst, of een prettig gevoel.

Ik was eens in Lourdes, en kwam onverwacht in een openluchtdienst. Ik was onder de indruk van de devotie van de mensen. Ik vond het een heerlijke tijd.

Ik hoor mensen weleens mopperen dat alles zo commercieel is, maar ja, ze kiezen er zelf voor om dat winkelstraatje in te gaan.
Maar op het plein tijdens de dienst was eerbied en ik kan me heel goed voorstellen dat door dat gevoel mensen zich zo aangesproken voelen dat ze op slag katholiek worden.
In deze tijd is er veel new age en ofschoon mensen zeggen dat ze niet naar de traditionele kerken gaan, zoeken ze wel iets anders. En dan heb je altijd leiders en volgelingen.
Als als die band dieper worden en de leider zegt , spring, dan wordt er collectief gesprongen.
En dan wordt het weer link en kost het meestal veel geld.

Dit is mijn gedachte,niemand hoeft mee te springen hoor


Ik was ook in Lourdes Annette, en tot mijn verrassing trof ik daar een heel serene, ingetogen en bijna blije sfeer.
Ik had poespas verwacht, en die is er natuurlijk ook.
Vooral het alom aanwezige respect voor de medemens, hoe krom, ziek of misselijk ook, maakte grote indruk op me.
De pijn en ellende mocht daar bij zijn ware naam genoemd worden en werd juist daardoor verlicht.


Martijn, mocht iemand al een voetstuk voor we willen maken, dan zal ik er toch nog zelf op moeten klimmen. Dat valt misschien nog wel mee. Maar het echte probleem is: hoe kom je er weer van af? Eenmaal op een voetstuk geplaatst moet je daar wel eeuwig en onveranderlijk blijven staan.


Bram,

@ 31590: (Linda ook) ik wilde geen religies veroordelen, mijn excuses als dat zo over kwam. Ik wilde alleen maar aangeven dat ik via het inruilen van het ene geloof voor het andere (en dat nog een paar keer) slechts het ene beeld verwisselde met een ander beeld.

En dat ik in essentie mezelf dus bezig bleef houden met afbeeldingen

En ik gaf weliswaar specifiek religieuze voorbeelden, maar mijn geloven betroffen ook materialisme, intellectualisme, en nog een trosje -ismes.

Ik heb altijd een groep gezocht om me daarbinnen te nestelen: ik zie nu dat ik hier weer hetzelfde doe... (en me ook tamelijk individueel opstel). Beeld nummer zoveel voor me? Enerzijds sluit de boodschap van Thomas vrijwel naadloos aan bij dat wat ik zelf in mezelf heb gevonden, anderzijds zie ik dat ik niet zo naadloos aansluit bij de religiositeit van de mensen hier.

Ik zal eens in stilte alle logions afwerken, wie weet tot een volgende keer. In ieder geval dank voor het verblijf, de inzichten en de soms zeer pakkende teksten


Dit is de beste uitleg van logion 83 die ik al tegengekomen ben en ligt me nauw aan het hart !
'The Map is not the Territory', het beeld is niet het werkelijke. Hij kan niet gekend worden in de afbeelding ervan, Hij kan niet gekend worden (als een iets) want Hij is het Licht dat alles Kent!


Je innerlijk is niet bekend tot je die zelf tot uitdrukking brengt. Je ervaring van jouw waarheid komt van binnenuit en heeft niets te maken met beelden die anderen je opgelegd hebben. Verhalen en beelden van anderen hebben je gebracht waar je nu bent. Maar je zielservaring bepaalt voor jou de werkelijke waarde.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: