De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Vreugde: de winst van het verlies van de beelden

84

Jezus zei:
Als je je spiegelbeeld ziet,
scheppen jullie daar behagen in.
Maar als je je oorspronkelijk gelaat ziet
dat al bestond voor jij er was,
en dat niet sterft, noch ontstaat,
hoeveel vreugde zul je dan ervaren!

 

Dit is een nadere uitwerking van logion 83. Daar ging het over het verlies van beelden. Hier gaat het over de winst die dat kan opleveren.
Wie gelooft in beelden, zoals beschreven in het vorige logion, plaatst de kern van zijn eigen bestaan buiten zichzelf, namelijk in die schijnbaar los van hemzelf bestaande beelden.
Maar wie beseft waarnaar die beelden als een teken verwijzen, zal ontdekken dat ‘het licht van de vader’ uit het vorige logion in hemzelf aanwezig is, dat al die beelden een beeltenis zijn van je eigen wezenskern, hier je oorspronkelijk gelaat genoemd.
Ja, er is iets in de mens dat los staat van de tijd. In de proloog van het Thomas evangelie noemden we dat de Christusnatuur.
De winst van het verlies van de beelden is de vreugde van de ontdekking van de tijdloze Christusnatuur als werkelijk bestaand in jezelf.

Het evangelie van Filippis zegt het zo:

De Heer zei: ‘Gelukkig degene die al bestond vóór hij werd. Want hij die bestaat, is geworden en zal zijn.’(57)
Niemand kan iets van de vaststaande dingen zien zonder gelijk aan die dingen te worden. Het is niet zo als de mens in de wereld, die de zon ziet zonder zon te zijn en die de hemel en de aarde en al het andere ziet zonder dat hij die dingen is. Met de waarheid is het anders: je zag iets van die plaats en je werd gelijk aan hen; je zag de Geest en je werd Geest; je zag Christus en je werd Christus; je zag de Vader en je zult vader worden. Daarom zie je hier alles en niet jezelf, maar daar zie je jezelf. En wat je ziet, zul je worden. (44)



De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.



 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Genesis 1:26-28
26 God zei: ‘Laten wij mensen maken die ons evenbeeld zijn, die op ons lijken; zij moeten heerschappij voeren over de vissen van de zee en de vogels van de hemel, over het vee, over de hele aarde en over alles wat daarop rondkruipt.’ 27 God schiep de mens als zijn evenbeeld, als evenbeeld van God schiep hij hem, mannelijk en vrouwelijk schiep hij de mensen. 28 Hij zegende hen en zei tegen hen: ‘Wees vruchtbaar en word talrijk, bevolk de aarde en breng haar onder je gezag: heers over de vissen van de zee, over de vogels van de hemel en over alle dieren die op de aarde rondkruipen.’

Net als de gnostici uit Paulus zich uiterst geringschattend over de uiterlijkheden van religies – ceremoniën, heilige dagen, regels en regelingen. Net als de gnostici zegt hij dat ware christenen worden als Christus; ‘hun is het gegeven met onverhuld gelaat de glorie van de heer te aanschouwen en herschapen te worden tot steeds heerlijker gelijkenis met hem.’(Freke & Gandy p. 206)

Jakobus 1
22 Luister niet alleen naar het woord, maar handel er ook naar; anders bedriegt u uzelf. 23 Wie luistert naar het woord maar er niet naar handelt, lijkt op iemand die het gezicht waarmee hij geboren is, in een spiegel bekijkt. 24 Nauwelijks heeft hij zich bekeken, of hij gaat heen, en meteen is hij vergeten hoe hij eruit zag. 25 Maar wie zich buigt over de wet die volmaakt is en vrijmaakt, en daarbij blijft, wie niet vergeet wat hij hoort maar er ook naar handelt, zo iemand zal gelukkig zijn in wat hij doet.
26 Als iemand meent vroom te zijn, terwijl hij zijn tong niet beteugelt en zijn hart misleidt, is zijn vroomheid waardeloos.

 


Reacties (5)

"Toon me je oorspronkelijke gelaat"...., je zou bijna gaan denken dat Jezus reeds de nodige koans (Zen) had 'gekraakt'! Toch ook India bezocht?

Arno Reijers


Er is een boek over de joodse filosoof Philo, een tijdgenoot van Jezus en wonend in Alexandrië, waarin op overtuigende wijze wordt aangetoond dat Philo op de hoogte geweest moet zijn van de Indiase Upanishads. Sommige teksten van Philo zijn haast letterlijke citaten daaruit , maar dan in joodse termen.
Dat wil dus zeggen dat er in de joodse gemeenschap van Alexandrië, die een centrum van geleerdheid was in de klassieke oudheid, kennis aanwezig was van de Upanishads.
En waarom zou Jezus die kennis dan niet hebben bezeten? Daar is niets wonderlijks aan. Hij is toch opgegroeid in Egypte? Maar voor veel westerlingen is het nog even wennen dat Jezus niet de eniggeboren zoon van God was.
Ik wil je hier ook verwijzen naar het laatste hoofdstukje van mijn webpagina 'Gnosis en gnostiek, wat is dat'.
Het boek over Philo van Alexandrië heet 'De Philonische Geheime Leer', geschreven door H.J. Spierenburg, uitgegeven in 2001 door Ankh-Hermes, nu verkrijgbaar bij de Slegte.


Achter het monster dat iedereen angst aanjoeg ontdekte ik een man die me vertederde, want ik was eenvoudigweg niet in staat om hem serieus te nemen. Ik kon dus ook niet bang voor hem zijn, laat staan hem haten. Ik begreep wel dat hij heel gemeen kon zijn. Maar dat was zijn pantser, niet zijn ware aard. Hij was gemeen om niet voor imbeciel te worden aangezien, om de bewondering van zijn gelijke te oogsten die, in die wereld van oorlog en geweld, evenredig was aan zijn vermogen om meedogenloos op te treden.
Ingrid Betancourt
uit: zelfs aan de stilte komt een eind


Het is een prachtig citaat Nij, dat je hier plaatst (#39520).
Het past bij dit logion, omdat het zien van de medemens achter de maskers zoals dat in je citaat verteld wordt door Ingrid Betancourt als haar ervaring in de werkelijkheid, ook op jezelf van toepassing kan zijn. Zo kun je ook naar jezelf kijken, op zoek naar de mens in jezelf, naar je eigen oorspronkelijk gelaat. Mooi!


Laat ik alleen mijn buitenkant zien? Of geef ik ook anderen vanuit datgene wat mij wezenlijk bezighoud? Heb ik de moed om mijn masker af te zetten en te laten zien wie ik werkelijk ben. Zodat anderen mij zullen kennen. En ik mag genieten van het feit dat ik op de ander lijk en echt wordt geaccepteerd. Omdat ik jou ben in een andere gedaante.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: