De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Het belang en het gevaar van een spirituele traditie

88

Jezus zei:
De boodschappers en de profeten zullen tot je komen
en je geven wat van jou is.
En jullie ook, geef hun wat je hebt
en zeg tot jezelf:
Wanneer zullen ze komen en nemen wat van hen is?

 

Wat is eigenlijk het belang van een spirituele traditie? Al enkele keren is gezegd dat we alle beelden zouden moeten loslaten om één te worden met de werkelijkheid, met de Bron. Maar wat blijft er dan nog over als bestaansreden voor welke spirituele traditie dan ook?

Spirituele tradities zijn als een tweesnijdend zwaard. Je kunt erin gevangen raken, je kunt ervan, zoals besproken in logion 87, in slavernij geraken, maar je hebt ze ook nodig voor de verlossing.
De gevangenschap is niet een eigenschap van de traditie, maar van de manier waarop je met een traditie kunt omgaan. Neem je die letterlijk, als een leer, als een geloof? Dan zal die traditie je doden.
Maar om weer tot leven gewekt te worden kan een spirituele traditie je tot grote steun zijn. Een spirituele traditie is op z’n best als een spiegel waarin je je eigen oorspronkelijke gelaat herkent. De beelden en de verhalen van een traditie kunnen een diep innerlijk verlangen in jou bevestigen, een verlangen dat jou naar de eenheid met de Bron kan leiden. Een spirituele traditie kan jou steunen om dat innerlijke verlangen te herkennen en er op te vertrouwen.

De boodschappers en de profeten, hier het beeld van een spirituele traditie, kunnen je geven wat van jou is, als je op de juiste wijze, in vrijheid, met ze omgaat.
En op jouw beurt zul je de traditie kunnen verrijken met je eigen ervaringen en inzichten: geef wat je zelf hebt.
En als je open bent over jezelf, en trouw aan jezelf, kun je hun zelfs geven wat van hen is, door ook voor hen een spiegel te zijn. Maar zijn ze daartoe bereid? Het is een test van de waarachtigheid van een spirituele leraar of die bereid is zich ook voor jou open te stellen: On what day will they come to take what is theirs?

Elke traditie verleidt je ook maar al te makkelijk tot een vast geloof waardoor je ontworteld kunt raken van je eigen ervaring. Dan ontneemt de traditie jou wat van jou is. Wat van jou was, daarvan zullen ze zeggen: het is van ons. Wees daar dus op voorbereid als je je met een spirituele traditie inlaat.
En schrik niet, als je je met een spirituele traditie inlaat, dat er velen om je heen zijn die die traditie op een fundamentalistische manier benaderen, die er een geloof van maken. Dat zal altijd gebeuren met elke traditie. Maar daar hoef je niet aan mee te doen. Vertrouw op je eigen verlangen. Volg je eigen intuïtie.
Doe op jouw manier je voordeel met de wijsheid die een traditie je kan bieden. Maar pas op, wordt geen gelovige.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.


 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Thomas 41, 70

Bijbel

Matteüs 16:27
Wanneer de Mensenzoon komt, in gezelschap van zijn engelen en bekleed met de stralende luister van zijn Vader, dan zal hij iedereen naar zijn daden belonen.

Lucas 12:20
Maar God zei tegen hem: “Dwaas, nog deze nacht zal je leven van je worden teruggevorderd. Voor wie zijn dan de schatten die je hebt opgeslagen?”


Evangelie van de waarheid
‘Het openbaarde zich in hun harten’


Het openbaarde zich in hun harten,
het levende boek van de levenden,
dat geschreven stond
in het denken en bewustzijn van de Oorsprong
en dat reeds voor de grondlegging van het al
bestond in dat deel van hem
dat onbegrijpelijk is.
(...)
Zij die de leer zullen ontvangen zijn de levenden
die geschreven staan in het boek van de levenden;
en zij ontvangen de leer alleen voor zichzelf.
(...)
Daarom, wanneer iemand kennis bezit
neemt hij dat wat van hemzelf is
en betrekt het op zichzelf.
(...)
opdat u in uw hart zult zeggen dat u het bent
die deze volmaakte dag is,
dat u in dit licht woont dat niet verdwijnt,
en dat u zult spreken over de waarheid
met hen die daar naar zoeken.
(...)
U bent de kinderen van het begrijpen van het hart.
(...)
Daarom spraken zij onder elkaar over Christus,
opdat zij aan hen die in verwarring waren geraakt
een terugweg zouden kunnen geven,
(...)
terwijl zij niet streven naar waarheid,
of verwikkeld zijn in het zoeken naar waarheid,
want zij zijn zelf de waarheid.

Evangelie van Filippus 110
Wie de kennis der waarheid bezit, is een vrij mens. De vrije mens pleegt niet te zondigen, want ‘wie zondigt is een slaaf van de zonde’. De moeder is de waarheid, de kennis is de vader. Degenen die niet behoren te zondigen, noemt de wereld ‘vrije mensen’. De kennis der waarheid verheft hen die niet behoren te zondigen; dat wil zeggen ‘ze maakt hen vrij’: ze maakt dat ze zich boven de gehele plaats verheffen. ‘Maar de liefde bouwt op’. Wie een vrij mens geworden is door de kennis, is door de liefde een dienaar voor degene die de vrijheid der kennis nog niet kunnen dragen. De kennis stelt hen in staat om vrije mensen te worden. De liefde [eigent zich] niets toe, want waarom [zou ze zich iets toe-eigenen? Alles is immers] van haar? Ze zegt niet: [‘Dat is van mij’] of: ‘Dit is van mij’, [maar ze zegt]: ‘Het is van jou’.

 


Reacties (2)

Matteüs 16:27
Wanneer de Mensenzoon komt, in gezelschap van zijn engelen en bekleed met de stralende luister van zijn Vader, dan zal hij iedereen naar zijn daden belonen.

Lucas 12:20
Maar God zei tegen hem: “Dwaas, nog deze nacht zal je leven van je worden teruggevorderd. Voor wie zijn dan de schatten die je hebt opgeslagen?”


Dit Logion is verwant met Logion 50.

Quispel vertaalt engelen en de profeten Semitisch als ‘zendboden’. Grieks: angeloi wordt elders Apostelen of zendelingen genoemd. Het gaat hier niet om een bepaalde functie, maar om de kracht van binnenuit om iemand in zijn ziel te raken. Het gaat niet om een leer die je eenzijdig wordt opgedrongen. Maar om wederzijdsheid. Wie verzorgt wie? Wie raakt de ander in de ziel?


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: