De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Alleen maar een andere droom van geborgenheid?

92

Jezus zei:
Zoek en je zult vinden.
Maar, de dingen waarover je mij eerder hebt ondervraagd,
en wat ik je toen niet vertelde, dat verlang ik nu te zeggen,
maar je vraagt er niet naar.

 

Ja, dat kan je als spiritueel leraar overkomen. Vanuit je eigen bewogenheid vertelde je wat je na aan het hart lag. Anderen meenden dat te herkennen, en luisterden vol aandacht. Even werden ze opgeschrikt uit hun dromen.
Zoekt en je zult vinden, vertelde je. Een waar en wijs woord.
Maar zij meenden het bij jou gevonden te hebben en hielden zelf op met zoeken.
Het verlangen dat je eerst aanraakte, en dat je wilde laten ontwaken, werd wel herkend, maar je woorden deden niet wat je beoogde. Ze dachten dat jij het antwoord was op hun verlangen. In plaats van hen wakker te maken, susten je woorden hen opnieuw in slaap.
En toen je verder wilde, zeggen waar het het werkelijk om gaat, keken ze verbaasd. Ze geloofden toch in jou? Je was toch hun anker, hun zekerheid? Waarom moeten ze zich van jou losmaken?
Nee, de geborgenheid die je hen verschafte willen ze niet kwijt. Liever dan zelf de verantwoordelijkheid voor hun leven op zich te nemen waar je hen toe wilde opwekken, liever dan te ontwaken en vrij te zijn, wilden ze alleen een andere droom van geborgenheid.


De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Thomas 2, 94

Matteüs 7:7-11
7 Vraag en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden, klop en er zal voor je worden opengedaan. 8 Want ieder die vraagt ontvangt, en wie zoekt vindt, en voor wie klopt zal worden opengedaan. 9 Is er iemand onder jullie die zijn kind, als het om een brood vraagt, een steen zou geven? 10 Of een slang, als het om een vis vraagt? 11 Als jullie dus, ook al zijn jullie slecht, je kinderen al goede gaven schenken, hoeveel te meer zal jullie Vader in de hemel dan het goede geven aan wie hem daarom vragen.

Matteüs 21:18-22
Het teken van de vijgenboom
18 Toen hij vroeg in de morgen naar de stad terugkeerde, kreeg hij honger. 19 Langs de weg zag hij een vijgenboom staan. Hij liep ernaartoe, maar er zaten alleen maar bladeren aan. Daarop zei hij tegen de boom: ‘Nooit ofte nimmer zul je meer vrucht dragen!’ Ogenblikkelijk verdorde de vijgenboom. 20 Toen de leerlingen dat zagen, vroegen ze verbaasd: ‘Hoe kan het dat die vijgenboom zo plotseling verdorde?’ 21 Jezus antwoordde: ‘Ik verzeker jullie: als jullie geloven zonder te twijfelen, zul je niet alleen teweeg kunnen brengen wat er gebeurde met de vijgenboom, maar zul je zelfs tegen die berg kunnen zeggen: “Kom van je plaats en stort je in zee,” en het zal gebeuren. 22 Alles waarom jullie in je gebeden vragen zullen jullie krijgen, als je maar gelooft.’

Lucas 11:9-13
9 Daarom zeg ik jullie: vraag en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden, klop en er zal voor je worden opengedaan. 10 Want wie vraagt ontvangt, en wie zoekt vindt, en voor wie klopt zal worden opengedaan. 11 Welke vader onder jullie zou zijn kind, als het om een vis vraagt, in plaats van een vis een slang geven? 12 Of een schorpioen, als het om een ei vraagt? 13 Als jullie dus, ook al zijn jullie slecht, je kinderen al goede gaven schenken, hoeveel te meer zal de Vader in de hemel dan niet de heilige Geest geven aan wie hem erom vragen.’

Lucas 12:54-56
54 Tegen de menigte zei hij: ‘Wanneer jullie een wolk zien opkomen in het westen, zeggen jullie meteen dat er regen op komst is, en dat is ook zo. 55 En wanneer jullie merken dat de wind uit het zuiden komt, zeggen jullie dat er hitte op komst is, en dat is ook zo. 56 Huichelaars! De aanblik van de aarde en de hemel kunnen jullie duiden, hoe kan het dan dat jullie deze tijd niet kunnen duiden?

Wijsheid 6:12
12 Schitterend en onvergankelijk is de wijsheid. Ze laat zich gemakkelijk zien aan wie haar liefheeft, ze laat zich vinden door wie haar zoekt;

Spreuken 8:17
17 Wie mij liefheeft, heb ik ook lief,
wie mij zoekt, zal mij vinden.

Johannes 13:7
7 Jezus antwoordde: ‘Wat ik doe, begrijp je nu nog niet, maar later zul je het wel begrijpen.’

Handelingen van Johannes 98

Johannes 13:19, 16, 12, 29
19 Ik zeg het jullie nu al, voor het gaat gebeuren; wanneer het dan gebeurt, zullen jullie geloven dat ik het ben.
16 Waarachtig, ik verzeker jullie: een slaaf is niet meer dan zijn meester, en een afgezant niet meer dan wie hem zendt.
12 Toen hij hun voeten gewassen had, deed hij zijn bovenkleed aan en ging weer naar zijn plaats. ‘Begrijpen jullie wat ik gedaan heb?’ vroeg hij.
29 omdat Judas de kas beheerde, dachten sommigen dat Jezus bedoelde dat hij inkopen voor het feest moest doen, of dat hij iets aan de armen moest geven.

Johannes 14:12-14
12 Waarachtig, ik verzeker jullie: wie op mij vertrouwt zal hetzelfde doen als ik, en zelfs meer dan dat, ik ga immers naar de Vader. 13 En wat jullie dan in mijn naam vragen, dat zal ik doen, zodat door de Zoon de grootheid van de Vader zichtbaar wordt. 14 Wanneer je iets in mijn naam vraagt, zal ik het doen.

Johannes 15:16-17
16 Jullie hebben niet mij uitgekozen, maar ik jullie, en ik heb jullie opgedragen om op weg te gaan en vrucht te dragen, blijvende vrucht. Wat je de Vader in mijn naam vraagt, zal hij je geven. 17 Dit draag ik jullie op: heb elkaar lief.

Johannes 16:5, 20-28
5 Nu ga ik weg, naar hem die mij gezonden heeft, maar niemand van jullie vraagt: “Waar gaat u naartoe?”
20 Waarachtig, ik verzeker jullie: je zult huilen en weeklagen, terwijl de wereld blij zal zijn. Je zult bedroefd zijn, maar je verdriet zal in vreugde veranderen. 21 Ook een vrouw die baart heeft het zwaar als haar tijd gekomen is, maar wanneer haar kind geboren is, herinnert ze zich de pijn niet meer, omdat ze blij is dat er een mens ter wereld is gekomen. 22 Jullie hebben nu verdriet, maar ik zal jullie terugzien, en dan zul je blij zijn, en niemand zal je je vreugde afnemen. 23 Dan hoeven jullie mij niets meer te vragen. Maar ik verzeker jullie: wat je de Vader ook vraagt in mijn naam – hij zal het je geven. 24 Tot nu toe hebben jullie niets in mijn naam gevraagd, maar vraag het en je zult het ontvangen. Dan zal je vreugde volmaakt zijn.
25 Ik heb jullie dit alles in beelden verteld, maar er komt een tijd dat ik niet meer in beelden spreek, maar jullie zonder omwegen over de Vader vertel. 26 Als je dan iets vraagt in mijn naam, hoef ik het niet meer namens jullie aan de Vader te vragen, 27 want de Vader zelf heeft jullie lief, omdat jullie mij liefhebben en geloven dat ik van God ben gekomen. 28 Ik ben bij de Vader vandaan gegaan en naar de wereld gekomen, nu verlaat ik de wereld weer en ga ik terug naar de Vader.’

Marcus 11:20-25
20 Toen ze ’s morgens vroeg weer langs de vijgenboom kwamen, zagen ze dat hij tot aan de wortels verdord was. 21 Petrus herinnerde zich het voorval en zei: ‘Rabbi, kijk, de vijgenboom die u vervloekt hebt, is verdord.’ 22 Jezus zei tegen hen: ‘Heb vertrouwen in God. 23 Ik verzeker jullie: als iemand tegen die berg zegt: “Kom van je plaats en stort je in zee,” en niet twijfelt in zijn hart, maar gelooft dat gebeuren zal wat hij zegt, dan zal het ook gebeuren. 24 Daarom zeg ik jullie: alles waarom jullie bidden en vragen, geloof dat je het al ontvangen hebt, en je zult het krijgen. 25 Wanneer je staat te bidden en je hebt een ander iets te verwijten, vergeef hem dan, opdat ook jullie Vader in de hemel jullie je misstappen vergeeft.’


Gesprek met de Verlosser 9-12, 20

Evangeliën van de Hebreeën 4b
Wie zich verwondert zal heersen, en wie heerst zal rust vinden.

Hans Korteweg
‘Niemand, zelfs niet de mensen die het meest van je houden, kunnen je rechtstreeks de weg wijzen naar jezelf. Die weg kun je alleen maar zelf vinden, met vallen en opstaan, door in jezelf de meest subtiele drang te volgen: de wens om je zo oorspronkelijk mogelijk uit te drukken. Deze drijfveer beschouw ik als de diepste wens van de mens. Dieper dan de primaire behoeften van de mens, die op overleven en voortplanting van de soort zijn gericht, zoals bijvoorbeeld de behoefte aan voedsel, warmte en seks. Dieper ook dan de meer persoonlijke begeerten van het wezen dat zichzelf ik noemt: de begeerte naar specifieke vormen van macht, specifieke vormen van seks, specifieke vormen van bezit.
Dieper zelfs dan de oerbegeerte om eeuwig gelukzalig te blijven voortbestaan.
Ja, dieper dan al deze behoeften en begeerten, maar meestal ook dieper begraven en dieper verborgen. In het gewone dagelijkse bestaan wroeten en wringen de wensen diep in de mensen. Ze zoeken zich een weg door het geroezemoes van het eigenbelang en ze roepen ons aan om zo te zijn als we zijn: onvergelijkelijke, spontane expressie van het leven. Ze piepen tevoorschijn in onze dromen, we zien ze plotseling als we iets lezen wat ons hart raakt en ze staan in het volle licht als de liefde toeslaat, bij de geboorte van een kind of als iemand die ons lief is ons ontvalt. Dan weten we opeens: dit is de werkelijkheid, en dan kijken we niet meer naar onszelf of we het goed doen of niet en of we het goed hebben of niet, maar dan zijn we. Gevend en vrij. Dan zijn onze wensen werkelijkheid.

 


Reacties (11)

Zelf heb ik altijd enige moeite gehad met het onderscheid: leraar en leerling.

Leraar voelt voor mij als zijnde een autoriteit. Mogelijk mede vanwege mijn geconditioneerd denken.

Toch kan ik niet om deze, steeds weer terugkerende, vragen heen.

"Kunnen leraar en leerling niet aanwezig zijn in één individu? Blijft men niet altijd leren d.m.v. vragen? Zelfs een leraar heeft toch niet alle "wijsheid" in pacht?"

Fijne kerstdagen.


Als je niet je eigen leraar kan zijn, kan je ook geen leerling worden.
Als je niet ontvankelijk kunt zijn als een leerling, kun je ook geen leraar worden.




Helemaal mee eens Bram.

Het is toch wel aardig als iemand je er eerst op wijst, dat je ook je eigen leraar kunt zijn.
Dat deed Jezus toch ook?

Als niemand me daar ooit op gewezen had, zou ik het dan ooit geweten, of gevonden hebben..?


#21407

Dank je Bram en Leo,

Wat fijn om te lezen dat "beiden" vertegenwoordigd kan zijn in 1 individu.
Dit logion houdt mij al een tijdje "bezig".
Het blijft heerlijk om te leren.

Liefs Trudy



Hallo allemaal, ik lees al lang Bram's toelichtingen en jullie zeer open commentaren, en vond dat het tijd was ook eens iets toe te voegen :-)

in de toelichting staat :
... Het verlangen dat je eerst aanraakte, en dat je wilde laten ontwaken, werd wel herkend, maar je woorden deden niet wat je beoogde ....

Het is ook mijn ervaring dat je soms moet kunnen zwijgen als je voelt dat de schat die je iemand wil geven eigelijk niet verstaan / niet ontvangen wordt.
Wat dit logion voor mij ook zegt is dat diezelfde persoon op een ander moment in de tijd wél klaar kan zijn om dieper te gaan, om de parel te zien die je hem indertijd hebt aangereikt.

En hier ben ik dan wat in twijfel:
- zegt het logion dan dat die persoon er toch nog zelf moet achter vragen ( "wat ik je toen niet vertelde, dat verlang ik nu te zeggen, maar je vraagt er niet naar")
- of kan je hem de parel opnieuw aanreiken omdat je denkt dat die persoon hem nu wel zal "zien" ?
Intiuïtief kies ik voor het laatste.

Ben ik duidelijk genoeg ?


Mark, je bent heel duidelijk.
Je vraag zie ik vooral als volgt: moet ik Thomas volgen of mijzelf?
Als ik het zo scherp formuleer vermoed ik dat je zelf het antwoord wel weet.
Als je nog twijfelt, lees dan Thomas 86 maar eens.


Bram,
ik besef inderdaad dat ik mezelf moet volgen en het is ook steeds mijn intentie om dat te doen. Deze houding voelt voor mij gewoon krachtiger aan.
Dat is trouwens één van de redenen waarom ik regelmatig op deze site vertoef, omdat het Thomas evangelie deze houding net stimuleert en als een rode draad door vele van de logions loopt, en het me er dus telkens aan herinnert deze houding te leven.
Telkens ik een logion lees tracht ik er echter eerst uit te halen wat het bij mezelf oproept, omdat ik dat minst bevooroordeeld ben door andere interpretaties. Bij het lezen van dit logion kwam die vraag gewoon bij me op : “Wat is jullie ervaring in zo’n situatie zoals ik in mijn vorige commentaar beschrijf : de parel terug aanbieden of wachten tot de persoon er zelf achter vraagt?”


Dag Mark,
Je kunt bij tijd en wijle best vriendelijk laten weten dat je deur open staat voor die ander, maar die ander zal toch zelf naar binnen moeten komen. Dat kun je niet afdwingen.
Bij de katharen gold een mooie stelregel: gun ieder mens z'n eigen moment. Elke vorm van bekeringsijver was daar afwezig.
Ze gingen daarin zelfs zover dat ze ervan overtuigd waren dat zo'n moment ook in een volgend leven kon plaats vinden.
Zo zei een kathaar tegen een inquisiteur: ook u zult eens verlost worden, misschien nog in dit leven, misschien later.
Dat vertrouwen in die ander zie ik als een hoge vorm van liefde.
Leef de liefde en laat dat je boodschap zijn.

Zie ook logion 10 en 20 en 21.




Dag Mark,
Ik kom nog eens terug op je vraag en mijn eerdere reacties.
Er zit voor mij, zo blijkt, ook nog een vraag onder: hoe ga je om met andersdenkenden?
Nu ben ik in het algemeen geneigd om andere mensen veel ruimte te schenken en ik wil anderen graag bemoedigen in het gaan van hun eigen weg, zoals bijvoorbeeld ook uitgedrukt in de door mij bewonderde houding van de katharen, zie hierboven. Maar toch, jouw vraag nader overdenkend, zie ik ook een grens.
Laat ik een voorbeeld daarvan geven uit mijn praktijk.
Een jonge vrouw kreeg kanker. Ze ging naar een helderziende en kreeg van hem te horen dat haar kanker het gevolg was van een karmisch conflict uit een vorig leven met haar moeder. Ze kreeg de raad met haar moeder te breken. Die raad heeft ze opgevolgd.
Ik kende haar moeder als een toegewijd en liefdevol mens. En je kunt je wellicht voorstellen wat een verdriet het haar opleverde dat haar zieke, en tenslotte ook terminale dochter geen contact meer met haar wilde.
Dan ontstaat er in mij een diepe verontwaardiging, als ik dat aanhoor. Ik vind de uitspraak van die zogenaamd helderziende intens gemeen. Later vernam ik dat hij zowat elke klant aanraadde met haar of zijn moeder te breken.
Ik heb die man nooit ontmoet, maar wel anderen in vergelijkbare situaties. En dan heb ik meestal volstrekt duidelijk en niet mis te verstaan mijn afschuw laten blijken.
Maar, en dat vind ik wezenlijk, het is afschuw van de uitgedragen mening die ik laat zien, niet van de mens. Ik wil nooit de mens achter die mening afwijzen. Ik wil toch steeds proberen te laten blijken dat de deur voor die mens achter die mening open staat, ook al wordt dat waarschijnlijk niet verstaan.
Ik verwijs ook naar mijn laatste Bramhartigheid over die pastoor "De wijsheid van de innerlijke weigering." Er zijn standpunten en meningen waarvan ik soms niet door stilzwijgen de indruk wil vestigen dat ik daarmee instem, maar ik wil toch steeds ook proberen te tonen dat de deur voor de mens daarachter open staat. Of die ander dat dan ook zo verstaat, of wil verstaan, is weer iets anders. Daar heb je geen macht over.


#38971
Bram, bedankt voor je antwoord. Als ik kijk naar mezelf dan ben ik inderdaad soms geneigd in het delen van mijn ervaringen, niet vanuit een standpunt “kijk eens hoe spiritueel ik ben” maar eerder vanuit een enthousiasme wat het toepassen/ leven van bepaalde inzichten doet met mezelf. Om het in jouw woorden van hierboven te beschrijven staat bij mij dus de deur niet alleen open, ik durf al wel eens iemand naar binnen roepen :)
Ook dank je voor de verwijzingen naar de andere logions. Ik heb ze aandachtig herlezen en merk dat ik er steeds meer uithaalt, zeker in combinatie met bv. een concrete vraag

#38984
Ik begrijp wat je bedoelt met dat onderscheid maken tussen 1. gedrag/mening en 2. de persoon er achter; ik heb ook één van je reacties gezien bij logion 10 waar je aangeeft hoe je dit in je cursus gnostiek aanpakt. Toen ik het voor het eerst las kwam het me ‘hard’ over, dat zeg ik eerlijk. Volgens mij was dit omdat ik je intenties niet genoeg kende hoe jij (heel terecht) onderscheid maakt tussen deze 2 zaken. En als ik me dan verder afvraag waarom ik zo dacht, is dit denk ik omdat in mijn ervaring weinig mensen dit onderscheid maken (wat je trouwens zelf ook aangeeft, dat je intentie niet altijd verstaan wordt). Ik geef toe dat ik me daar ook toe laat verleiden om me persoonlijk aangevallen te voelen (vooral in onbewuste momenten, en dat zijn er nog wel wat :) ) als iemand iets zegt over mijn gedrag, in plaats te denken “dankjewel” en daar gewoon mee aan de slag te gaan.



Maar, de dingen waarover je mij eerder hebt ondervraagd, en wat ik je toen niet vertelde, dat verlang ik nu te zeggen, maar je vraagt er niet naar.

De vraag is telkens weer: 'Hoe diep wil ik gaan'. Vraag ik slechts een antwoord omdat ik het dan kan uitvoeren zonder verder te vragen? Of graaf ik bij mezelf om dieper te begrijpen? Wil ik zelf op zoek naar antwoorden vanuit mezelf. Het is een hele weg.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: