De Geheime Woorden

Toelichting bij het Thomas Evangelie

Bram Moerland

Spring direct naar logion of naar het volgende logion »


Eerste belofte: Je zult de dood niet smaken

1

En hij zei:
Iedereen die de betekenis van deze woorden vindt,
zal de dood niet smaken.

 

Heel verrassend is dat ons hier beloofd wordt dat we 'de dood niet zullen smaken' door het verstaan van het Thomas-evangelie. Dat is nogal wat. Worden we dan onsterfelijk? Dat zal toch niet? Of toch wel?
Is ‘de dood’ misschien ook zo’n geheim woord dat we eerst moeten leren verstaan?
Hier wordt ons dus niet alleen de belofte gedaan dat we de dood niet zullen smaken, ook wordt ons verteld dat die belofte alleen vervuld kan worden als we op zoek gaan, op zoek naar de betekenis van deze woorden. Je hoeft niets te geloven. Je moet zoeken en vinden.
Die opvatting is kenmerkend voor de spirituele traditie van de gnostiek.
Gnostiek gaat over gnosis.
Gnosis betekent kennis, maar dan niet in de betekenis van 'iets weten', zoals je bijvoorbeeld kunt weten waar iemand woont. Hier wordt een ander soort weten bedoeld, een intuïtief verstaan waarin je eigen diepste wezen weerklinkt.
In de gnostiek speelt het geloof geen rol van betekenis.

Maar wat betekent het dat je de dood niet zult smaken, als je begrepen hebt waar dit allemaal over gaat?
In het Nieuwe Testament wordt verteld dat Jezus mensen uit de dood opwekt.
Daar wordt dan, zo lijkt het, een wonder beschreven. Maar wat zeggen de teksten uit de kruik van Nag Hammadi daarvan?
In de gnostische stroming van het christendom verwijzen de woorden ‘dood’ en ‘levend’ niet naar een toestand van het lichaam, maar naar een toestand van de ziel.
Dat wil ik duidelijk maken aan de hand van een voorbeeld.
Nog vóór de inzet van de vrouwenemancipatie, bestond er in de westerse cultuur een duidelijk beeld over ‘de vrouw.’ Een vrouw kon alleen maar voelen en niet denken. Ze had daarom de leiding nodig van een man, want mannen kunnen wel denken. Vrouwen dienden de leiding door een man voor hun eigen bestwil gehoorzaam te accepteren.
Zo’n typering van vrouwen noemen we een rolmodel.

Stel, je wordt geboren met de biologische kenmerken van een vrouw. Welk lot wachtte je als je eeuwen geleden geboren zou zijn?
De meeste mensen om je heen zouden van je verlangd hebben dat je je voegde naar het rolmodel van de vrouw uit die tijd. Maar los daarvan heb je toch ook nog een individuele eigenheid. Hoe zou je daar dan mee omgegaan zijn?
Als je als mens alleen maar vorm geeft aan een rolmodel en niet aan je persoonlijke eigenheid, dan ben je volgens de gnostische traditie een ‘dode.’ Dan besta je niet eens, zeggen sommige gnostische teksten. We hebben voor zo iemand in het Nederlands een treffende typering: een ‘dode diender.’ Zo iemand is niet zichzelf, maar is zoals ‘men’ verlangt dat zij is. Het Evangelie van Filippus, ook in die kruik bij Nag Hammadi gevonden, zegt over zulke mensen (123e):

Ze hebben niet bestaan, bestaan niet en zullen niet bestaan.

Als iemand ooit tot het inzicht komt dat zij tot dan toe alleen maar een rolmodel heeft vormgegeven, dan zal zo iemand tegen zichzelf zeggen, volgens nog weer een andere tekst uit de Nag Hammadi-geschriften, het Evangelie van de Waarheid (29):
Ik besta als de schaduwen en de schijngestalten van de nacht!

Maar als zo iemand dan ‘tot zichzelf komt’, dan wordt ze een ‘levende’, dan staat ze op uit de figuurlijke dood. Ze wordt mens, de mens die ze werkelijk is.

Als individueel mens kun je dus tijdens je leven op aarde een proces doormaken waarbij je je ontwikkelt van een ‘dode’ tot een ‘levende.’
Het evangelie van Filippus zegt daarover:
We moeten ons de opstanding verwerven in de tijd dat we nog in deze wereld zijn.

En waarom is dat belangrijk? Omdat je alleen als mens de verbinding kunt maken met de Christusnatuur in jou. Die verbinding kun je niet maken als namaak mens, als beeld. Een beeld heeft geen Christusnatuur. Daarom begint het spirituele pad van de gnostiek met het leren herkennen en loslaten van alle betekenissen waarmee je bekleed werd vanaf je geboorte en die vreemd zijn aan je ware zelf. Als je die bekleding aflegt wordt je een levend mens. Dan zul je de dood niet meer smaken.
We weten nu ook waarom Jezus in de proloog ‘de levende’ werd genoemd. Van Jezus wordt verteld dat hij na zijn geboorte in doeken gewikkeld werd. In het lege graf na zijn kruisdood treft Maria Magdalena daar alleen de doeken aan. Hij is opgestaan uit de spirituele dood en is mens geworden, een levende.
De kerntekst van de gnostiek die daarop slaat is:
Mens sta op en herinner jezelf.




U kunt dit logion met toelichting hier als pdf downloaden.

De vertaling en toelichting van Bram Moerland bij het Thomas-evangelie is ook uitgegeven in boekvorm. Wil je dat boek bestellen? Je vindt de gegevens hier.

 


Parallellen

De parallellen zijn bedoeld voor nadere studie. Ze zijn zeker niet altijd in overeenstemming met het Thomas-evangelie. Want ook contrasten met bijvoorbeeld citaten uit de Bijbel zijn van belang voor het verstaan van de betekenis.
Ken je zelf een tekst die past bij dit logion? Het zou fijn zijn als je die hieronder wilde publiceren.



Thomas 18, 19, 80

Oxyrhynchus (Griekse versie van het Thomas Evangelie, waarvan fragmenten werden gevonden bij Oxyrhynchus)

Jezus zei:
Laat hij die zoe[kt] voortgaan [met zoeken
totdat hij] vindt;
en wanneer hij zal vinden
[zal hij verontrust zijn,
en, verontrust zijnde],
zal hij koning zijn,
en [koning zijnde]
zal hij weer tot rust komen.

Bijbel

Lucas 15 (Parabel van de verloren zoon)
23 Laten we eten en feestvieren, 24 want deze zoon van mij was dood en is weer tot leven gekomen, hij was verloren en is teruggevonden.”

Matteus 11
28 Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven. 29 Neem mijn juk op je en leer van mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart. Dan zullen jullie werkelijk rust vinden, 30 want mijn juk is zacht en mijn last is licht.’

1 Korintiërs 15:35-57
35 Nu zou iemand kunnen vragen: ‘Maar hoe worden de doden opgewekt? Hoe zou hun lichaam eruit moeten zien?’ 36 Dwaas die u bent! Als u iets zaait, moet dat eerst sterven voordat het tot leven kan komen. 37 En wat u zaait heeft nog niet de vorm die het later krijgt; het is nog maar een naakte korrel, een graankorrel misschien of iets anders. 38 God geeft daaraan de vorm die hij heeft vastgesteld, en hij geeft elke zaadkorrel zijn eigen vorm. 39 Elk aards lichaam is anders; het lichaam van een mens is enig in zijn soort, dat van een dier eveneens, dat van een vogel ook, en ook dat van een vis. 40 Er zijn lichamen aan de hemel en lichamen op aarde, maar de schittering van een hemellichaam is anders dan die van een aards lichaam. 41 De zon heeft een andere schittering dan de maan, de maan weer een andere dan de sterren, en de sterren onderling verschillen ook in schittering. 42 Zo zal het ook zijn wanneer de doden opstaan. Wat in vergankelijke vorm wordt gezaaid, wordt in onvergankelijke vorm opgewekt, 43 wat onaanzienlijk en zwak is wanneer het wordt gezaaid, wordt met schittering en kracht opgewekt. 44 Er wordt een aards lichaam gezaaid, maar een geestelijk lichaam opgewekt. Wanneer er een aards lichaam is, is er ook een geestelijk lichaam. 45 Zo staat er ook geschreven: ‘De eerste mens, Adam, werd een levend, aards wezen.’ Maar de laatste Adam werd een levendmakende geest. 46 Niet het geestelijke is er als eerste, maar het aardse; pas daarna komt het geestelijke. 47 De eerste mens kwam uit de aarde voort en was stoffelijk, de tweede mens is hemels. 48 Ieder stoffelijk mens is als de eerste mens, ieder hemels mens is als de tweede. 49 Zoals we nu de gestalte van de stoffelijke mens hebben, zo zullen we straks de gestalte van de hemelse mens hebben.

1 Johannes 8:51-59
51 Waarachtig, ik verzeker u: als iemand mijn woord bewaart zal hij de dood nooit zien.’ 52 Toen zeiden de Joden: ‘Nu weten we zeker dat u bezeten bent! Abraham is gestorven, en de profeten ook, en u zegt: “Wie mijn woord bewaart zal de dood nooit proeven”! 53 Bent u soms meer dan onze vader Abraham, die gestorven is? Ook de profeten zijn gestorven. Wie denkt u wel dat u bent?’ 54 Jezus antwoordde: ‘Wanneer ik mezelf zou eren, zou mijn eer niets betekenen, maar het is de Vader die mij eert, de Vader van wie u zegt dat hij onze God is, 55 hoewel u hem niet kent. Ik ken hem. Als ik zou zeggen dat ik hem niet ken, zou ik een leugenaar zijn, net als u. Maar ik ken hem wel, en ik bewaar zijn woord. 56 Abraham, uw vader, verheugde zich op mijn komst, en toen hij die meemaakte was hij blij.’ 57 De Joden zeiden: ‘U bent nog geen vijftig en u zou Abraham gezien hebben?’ 58 ‘Waarachtig, ik verzeker u,’ antwoordde Jezus, ‘van voordat Abraham er was, ben ik er.’ 59 Toen raapten ze stenen op om naar hem te gooien. Maar Jezus wist onopgemerkt uit de tempel te ontkomen.

Noteer hier dat Johannes zegt dat het woord 'bewaard' moet worden, alsof de betekenis al vast ligt. Thomas zegt dat de betekenis van 'deze woorden' gevonden moet worden door te zoeken. Het is een kenmerkend verschil dat we nog vaker tegen zullen komen. Zo is voor Johannes het koninkrijk in de hemel, maar voor Thomas is het 'uitgespreid over de aarde (logion 113). Zo zit er dus in het eerste en het laatste logion al een principieel verschil tussen Johannes en Thomas. Het is ook Johannes die Thomas 'de ongelovige' noemt. Hij heeft daarin gelijk, want Thomas wil niet een geloof bewaren, Thomas raadt ons aan te zoeken tot we weten.

Paulus, 2 Korintiërs 3:6
Want de letter doodt, maar de Geest maakt levend. 7 Wanneer wat de dood bracht en met letters in steen werd gegrift, al met zoveel luister verscheen dat het volk van Israël niet naar Mozes kon kijken door de stralende glans op zijn gezicht – een glans die verdween –, 8 zal dan wat de Geest brengt niet nog groter luister hebben?

Paulus, Romeinen 9
31 Maar Israël, dat ernaar streefde door de wet rechtvaardig te worden, heeft dat niet bereikt. 32 Wat is daarvan de oorzaak? Ze handelden alsof het van hun daden afhing, en niet van geloof.

Paulus Romeinen 10
...zodat iedereen die gelooft rechtvaardig zal worden verklaard.

Marcus 16
En hij zei tegen hen: ‘Trek heel de wereld rond en maak aan ieder schepsel het goede nieuws bekend. Wie gelooft en gedoopt is zal worden gered, maar wie niet gelooft zal worden veroordeeld.

Blaise Pascal
Je zoekt naar wat je al gevonden hebt.

 


Reacties (30)

Ik heb voor de derde keer uw boek schatgraven in Thomas gelezen,en ik moet zeggen dat uw uitleg ervan mij zeer inspireert in mijn dagelijks leven. Er is echter een ding dat ik nog steeds niet kan toepassen in mijn leven namelijk het niet smaken van de dood. Wat moet ik hier achter zoeken bedoelt u proeven, het beleven van de dood? Ik vind namelijk de dood erg wrang smaken vooral als je dierbaren verliest.
Hoe kan Jezus dan spreken van een dood die je niet smaakt?


Dag Adanka,
Echt bijzonder dat je mijn boek nu drie keer gelezen hebt en dat het je inspireert voor je dagelijkse leven. Daar ben ik blij mee. Dank dat je me dit laat weten.

En nu je vraag. Het is een vraag over dit logion: 'Iedereen die de betekenis van deze woorden vindt, zal de dood niet smaken.'
En nou zit jij met de betekenis van het woord 'dood'.
In de proloog van het Thomas-evangelie werd gezegd dat het gaat over 'geheime woorden'. De dood is in de gnostiek zo'n geheim woord. Dat betekent dat het niet slaat op de letterlijke, alledaagse betekenis, maar dat het een symboolwoord is. De dood betekent hier dus niet de lichamelijke dood, het sterven van een mens aan het eind van een leven op aarde. Het betekent iets anders.
Een dode is in de gnostiek iemand die vervreemd is van zijn ware zelf, een namaakmens. We hebben daar in het Nederlands zelfs een passende uitdrukking voor. Een 'dooie diender' noemen we iemand die alleen maar regeltjes en bevelen toepast en niet z'n eigen hart laat spreken. We kunnen iets ook 'doods' noemen en bedoelen dan dat het zonder uitdrukking en saai is. Zo is ook het woord 'dood' ook in de gnostiek bedoeld. Het verwijst dus niet naar de lichamelijke dood, maar naar een manier van leven.
De gnostiek streeft er naar mensen weer 'levend' te maken, dat wil zeggen echt en waarachtig - verbonden met het ware zelf.

Zie ook:
Dood en leven in het Thomas-evangelie, de opheldering van een misverstand


En hij zei: Iedereen die de betekenis van deze woorden vindt, zal de dood niet smaken.

Ik lees dit als dat je mits je de betekenis vindt door te zoeken je de gnostische dood niet zult smaken. De gnostische dood betekent hier dat je in jezelf komt vast te zitten. Als jij leeft in het verhaal van de ander zonder dat je je zelf kunt zijn (je het oorspronkelijke gelaat verloren lijkt te zijn). Het woord iedereen slaat dus ook op jou en mij. Op jouw en mijn Zelf. Zodat ook onze belevenis voor de ander van eeuwigheidswaarde kan zijn als je jezelf laat zien (zie ook logion 33). Zodat je tijdens je leven een ervaren, volkomen en verlicht Mens (met een hoofdletter door jouw manier van leven) kunt zijn. Het heeft mijns inziens niets met fysieke dood te maken. Als je vervuld bent dan ken je de leegheid maar lijdt daar niet onder. En je kent de volheid waar je vanuit leeft. Omdat je dan niet meer met lege handen staat. Zin of zinloosheid wordt niet altijd begrepen. In de gnostiek gaat het erom je te herinneren hoe je ten diepste bedoeld bent. Want wij zijn een gelaat van God. En jij bent mij in een andere gestalte. Het is een kwestie van zoeken en blijven zoeken in je Zelf.


Het Thomas Evangelie heeft mijn leven helemaal veranderd.Vraag, hoe moet ik de kruisdood van Jezus zien en zijn opstanding met gaten in Zijn handen? Kom daar niet uit.


Beste Marja #47089

Het verhaal over Jezus kan het beste worden gelezen als een symboolverhaal, als voorbeeld hoe de mens zou kunnen leven. Het is opgebouwd uit leenverhalen zoals de Egyptische ISIS en Horus. Zoals wel meer leenverhalen in de bijbel terecht zijn gekomen. Het evangelie van Thomas komt uit twee bronnen. De oudste bron is van voor de evangeliën uit de bijbel. Er is geen bewijs dat Mozes en Jezus ook werkelijk hebben bestaan. Maar er zal vast wel een rabbi zijn geweest waar de verhalen (van ouders naar kinderen overgeleverd) omheen zijn verteld. Bijbels gesproken moest de mens verlost worden van de erfzonde. Daarvoor zou Jezus zijn gekomen. Daarom moest hij worden gekruisigd en opstaan uit de dood met een heel verhaal daaromheen. De volgelingen van Jezus volgens overlevering geloofden niet in opstanding na de dood maar tijdens het leven (volwassen bewust worden = opnieuw geboren worden). Het zijn maar verhalen net als sprookjes, waarbij we ook niet kunnen verklaren waarom Klein Duimpje wet zijn kleine beentjes in die grote reuzenlaarsen kon lopen...


Hallo.
Ik had op school het ito nivo en lees daarom ook de Bijbel in gewone taal.
Die kan ik redelijk lezen.
Nu is mijn vraag is er ook een versie van Het Evangelie van Thomas dat voor mij makkelijk te lezen is en te begrijpen is ?

Blessing

frank snijders


Ik zie ook een sleutel in het woord smaken. De fysieke dood wordt niet ontkend, maar wie zich niet identificeert met het lichaam en de connectie heeft weten te leggen (herstellen) met het 'christusbewustzijn', Liefde in de zin van verbonden zijn, één zijn, dat die de dood niet als bitter zal ervaren. Dat kan alleen als er geen weerstand is tegen wat is. Zoals zo mooi in de stappen staat beschreven, overgave.


Beste Marja, je vraagt hoe je de kruisdood en de gaten in zijn handen daarna van Jezus 'moet' verstaan.
Wat mij zo aanspreekt in de gnostiek, dat is dat je als mens zelf betekenis kunt geven aan wat je maar wilt. Daar 'moet' dus niets, daar ben je vrij in.
Ruime tijd na het leven van Jezus is aan zijn kruisdood een heel bepaalde betekenis gegeven. Rondom die afgesproken betekenis heeft zich een instituut gevormd. We noemen dat instituut 'kerk'. Nu 'moet' je volgens dat instituut die betekenis zien als onbetwistbare waarheid, en je 'moet' dat geloven.
Maar dat 'moet' je helemaal niet. Je bent vrij om dat wel of niet te geloven.
In de gnostiek speelt de kruisdood van Jezus geen enkele rol van betekenis. In het Thomas-evangelie bijvoorbeeld komt die kruisdood niet eens voor, en ook de opstanding daarna niet.


Beste Frank, het Thomas-evangelie is geen makkelijke tekst en er is ook geen makkelijke versie van.
Ik heb met mijn uitleg mijn best gedaan de betekenis zo duidelijk mogelijk te maken.


Beste Bram,
Zojuist heb ik (voor de eerste keer!)Het evangelie van Thomas gelezen, en ik ben je heel dankbaar voor de heldere toelichtingen die jij bij de logia gegeven hebt. Binnenkort hoop ik naar Santiago de Compostela te pelgrimeren en me onderweg nog meer te verdiepen in de gnosis om me verder met mijn Christusnatuur te kunnen verenigen.
Nogmaals heel hartelijk dank, en blijf alstublieft doorgaan met jezelf en anderen te inspireren.


Als reaktie voor Frank (frank snijders op 07/08/2018 23:23. #47127) en ook voor mezelf: een forum over dit onderwerp is wellicht een idee. Waar is dat te vinden?


...met chatfunktie bedoel ik


Beste Bram,

wonderlijk dat ik deze teksten juist nu weer toegezonden krijg. Het Thomas Evangelie ligt al tijden naast mijn bed en ik kijk er regelmatig in. Had al heel lang geen nieuwsbrieven meer ontvangen.
Toch heb ik ze weer gelezen en het frappante is dat juist deze eerste teksten zo nauw aansluiten op iets dat ik deze week te horen kreeg in psychotherapie over 'mijn verdwenen Zelf' en het 'overgenomen zijn' door die ander, destijds, iets dat nog steeds zijn invloed doet gelden, onbewust.
Zoals "Als je als mens alleen maar vorm geeft aan een beeld van jezelf dat je is opgelegd, en niet aan je
persoonlijke eigenheid, dan ben je volgens de gnostische traditie een ‘dode’." en "Als individueel mens kun je dus tijdens je leven op aarde een proces doormaken waarbij je je
ontwikkelt van een ‘dode’ tot een ‘levende’" en zo wel meer.
Ik wil weer 'levend' worden, mijn eigen Zelf terugvinden zoals ik bedoeld ben te zijn. Dit alles bevestigt voor mij nog veel meer de waarden van het Thomasevangelie, in ieder geval voor mij.

Anneke



Heel fijn opeens weer nieuwsbrieven te krijgen! Na lezing van het Thomas-evangelie voelde het voor mij als thuiskomen. Eindelijk een uitleg die ik zo ontzettend mis is de instituten kerk. Ik haad altijd al het gevoel dat het 'meer' moest zijn. Grootser. Hoger, dieper, hoe je het ook wil noemen. De laatste tijd dacht ik al vaker, ik doe er te weinig mee. Had ook al in de bieb gezocht naar meer boeken. En kijk, daar komen de brieven :) Top! Dank je!
Franziska


Dag Bram,

Mag ik even wat filosoferen met je? Ik vroeg me af of Socrates een vergelijkbare oproep deed (sta op een herinner jezelf) toen hij zei dat het niet onderzochte leven het leven niet waard is. Zelfonderzoek vond Socrates ontzettend belangrijk omdat we bij een gebrek aan zelfonderzoek onze echte waarden niet kennen. Wat vooral belangrijk is wanneer we keuzes moeten maken. Dan is het goed om voor de geest te hebben wat werkelijk bij jou hoort, wat voor je van belang is omdat het dicht bij eigen waarden zit. Dat zelfonderzoek is niet makkelijk want soms moet je ergens ‘tegenin’ denken. Wat lastig is wanneer het een overtuiging is die door veel mensen wordt ondersteund. Een gebrek aan zelfonderzoek leidt tot onbekendheid met je eigen grondwaarden. Bovendien maakt een onbekendheid daarmee je gevoelig voor andere overtuigingen, zeker wanneer die door getalenteerde sprekers met een aansprekende retoriek worden verkondigd. Benieuwd of jij ook (ergens) een overeenkomst ziet. Fijn dat de nieuwsbrieven er weer zijn.


Heel blij met je nieuwsbrief ! Ik ben deze week 88 geworden ,heb het boek van Ton de Kok gelezen :: God voor niet gelovegen ,,de god van Spinoza ....hij werd 44 ..ik heb twee maal zo lang nagedacht !! Volgens hem is god een woord,,beter woord is SCHEPPINGSKRACHT . Dit woord is ook beter voor wel gelovigen ...het bewustzijn ,deel te zijn van de scheppingskracht is mooi en geeft een grote diepte! ,zoekt en gij zult vinden !! Ik zoek en blijf zoeken tot min laatste ademtocht ! Zo ontdek ik steeds weer iets waardevols!! Het boek van meistereckhart : over god wil ik zwijgen .
Moeilijk te lezen ,maar ik lees van ieder hoofdstuk de eerste en de laatste zin ,,,
Zo weet ik meteen wat hij bedoelt !
En kan daar goed over nadenken ,!
Ja ,oud worden is een gunst ,
Oud zijn is een levenskunst !
Ja ,mijn leven is een levensles !
Life is learning !!! Dag Bram


Volgens mij bedoelt Jezus dat we moeten/kunnen herinneren dat we al onsterfelijk zijn! En daar mee wordt niet bedoelt het lichaam maar wie we in werkelijkheid zijn. De essentie van ons kan niet sterven! Alleen onze lichamelijke deel sterft!
Onze essentie heeft zich verbonden met een lichaam om levenslessen te leren. Bij de lichamelijke dood gaat onze essentie weer terug naar de oorsprong om vandaar zich mogelijk voor te bereiden op de volgende incarnatie!


Dat we onsterfelijk zijn kun jij wel vinden, Fons, maar ik zie niet hoe je kunt menen dat Jezus dat hier zegt. Het zuigen uit je duim is niet bepaald de aangewezen methode om oude teksten als die van Thomas te duiden.


Beste Eric, de teksten van Plato kun je in twee perioden verdelen. In beide perioden laat Plato Socrates aan het woord.
De algehele overtuiging is dat de uitspraken van Socrates in de eerste periode werkelijk aan Socrates kunnen worden toegekend. Maar de teksten uit de tweede periode geven de mening van Plato zelf weer.
In de eerste periode pleit Socrates veelvuldig voor zelfonderzoek. Maar in de tweede periode wordt een heel andere optie weergegeven. Daarin pleit Plato voor de totale onderwerping van het individu aan het collectief van de staat.
Zie:
www.brammoerland.com/teksten/platodualisme.html



Beste Bram,

Bedankt voor de nieuwsbrief en deze teksten op deze website. Veel teksten hier raken mij enorm.

De inleiding van de nieuwsbrief van 13 januari maakte veel los in mij, helaas heb ik moeite om het verband te begrijpen tussen de inleiding en de conclusie.

Inleiding:
En hij zei:
Iedereen die de betekenis van deze woorden vindt,
zal de dood niet smaken.
Heel verrassend is dat ons hier beloofd wordt dat we 'de dood niet zullen smaken' door het verstaan van het Thomas-evangelie. Dat is nogal wat. Worden we dan onsterfelijk? Dat zal toch niet? Of toch wel?

Conclusie:
Mens sta op en herinner jezelf.


De conclusie lijkt aan te geven hoe je Gnosis kan bereiken en niet waarom.

Persoonlijk ben ik opzoek naar een reden om Gnosis na te streven. Aannemende dat het nastreven van Gnosis zwaar is voor je partner, kind(eren) en familie vraag ik mij wel eens af of het "de moeite loont".

Is het bereiken van Gnosis iets wat jou persoonlijk verijkt en is het daarmee egoistisch om dat na te streven ten koste van je omgeving?

met vriendelijke groet,
Michiel


Dag Michiel,
Ik probeer natuurlijk de betekenis van dit logion zo goed mogelijk uit te leggen. Maar ik begrijp ook dat die betekenis zo geheel anders is dan veel bestaande spirituele en religieuze opvattingen, dat het werkelijk lastig is die andere betekenis te vatten.
De eigen betekenis van dit logion zit in het woord 'dood'. In de gnostiek verwijst het woord 'dood' niet naar de fysieke dood, maar naar iets heel anders. Je bent een dode als je je handelen in de wereld laat bepalen door van alles wat van buiten af tot je komt. Uit die dood kun je opstaan door er op te durven vertrouwen dat er in jou een weten van de liefde woont. Gnosis is het innerlijk weten van de liefde. Als je daarnaar durft luisteren wordt je in de symbooltaal van de gnostiek 'een levende'.
En daar komt een ander woord in het vizier: de opstanding. Dat woord is traditioneel christelijk gekoppeld aan de opstanding van Jezus na zijn kruisiging. Als je dat woord tegenkomt denk je misschien meteen daaraan. Maar de opstanding in de gnostiek slaat op een innerlijk proces. Die opstanding vindt plaats als je het innerlijk weten van de liefde stelt boven alle uiterlijke morele dwang.
De uitdrukking 'mens sta op en herinner jezelf' slaat op die ommekeer: het loslaten van uiterlijke morele dwang en het durven vertrouwen op het innerlijk weten van de liefde.
Ik zie niet in hoe dat proces een probleem kan zijn voor je houding tot je sociale omgeving, behalve natuurlijk wanneer je je bevindt in een strenge, fundamentalistische omgeving.
Zie het verhaal van 'Meneer Pastoor':
www.brammoerland.com/teksten/gnostiek/meneerpastoor.html



Hallo Bram,

Bedankt voor je reactie!

Ik heb al aardig wat gelezen van uw werk en ik denk dat ik wel een goed beeld heb van de termen die hier gebruikt worden en de betekenis die daar aan gehangen wordt. Ik onderschrijf deze ook grotendeels, wat de voornaamste reden is dat ik deze website regelmatig bezoek.

Wat betreft de belasting voor de omgeving heb ik het vooral over iets wat ik zie als de risico kant van het bereiken van Gnosis, namelijk het verkrijgen van een ander perspectief op de realiteit dan de omgeving. Als mijn visie op de werkelijkheid verschilt van die van mijn vrouw dan bemoeilijkt dat onze relatie.

Onderzoek doen naar en het nastreven van Gnosis is een keuze die dus niet alleen mijzelf beinvloed, maar ook mijn relatie met mijn vrouw. De keuze om dit te doen is echter aan mij, de gevolgen zijn deels voor mijn vrouw.

Mijn vraag is dus: is het egoistisch om Gnosis na te streven als er een (hypothetische) mogelijkheid is dat dit een belasting is voor mijn vrouw?

mvg
Michiel


Ik ga er vanuit dat mijn fysieke bestaan, evenals de schepping waarin ik mijn Aards bestaan beleef, wordt opgewekt vanuit een onstoffelijke bron, die ons allen en alles er omheen opwekt. ''Dood'' zijn, is wanneer iemand zichzelf identificeert met zijn ego, dat het verstand ziet als zichzelf. Kunnen wij de pure ervaring hebben van onze aanwezigheid, zonder verstandelijk oordeel, dan kunnen we ontdekken dat we werkelijk bestaan. Ook zonder lichaam en verstand en ego. Ik kan iedereen aanraden om rustig te gaan zitten, of liggen en proberen om te ontdekken, wat het in jou is, dat constant je aanwezigheid ervaart. ''Wie kijkt er naar mijn gedachten?'' Van daaruit wordt alles opgewekt. Je lichaam en ook de hele wereld om je heen. Dat wij gelijktijdig dezelfde realiteit kunnen ervaren, betekent alleen maar, dat we onze herkomst delen. Dat wij allen een zijn in God en toch ook individuen. Oneindigheid kan niet in een stoffelijke manifestatie worden ervaren. Daarom is hier en nu alles eindig en binnen afmetingen.
Dus ''de dood niet smaken'' betekent voor mij, het weten dat ik niet slechts dit lichaam ben, maar dat ik word gegenereerd vanuit een andere realiteit die oneindig is.




Beste Ad, jouw weerzin tegen het ego, tegen het lichaam, tegen gedachten en tegen het aardse deel ik niet. Ik neem nadrukkelijk afstand van dit soort mensonterende opvattingen.
Ook jouw dualistische splitsing van het aardse en apart daarvan een onstoffelijke bron deel ik niet.
Daarmee blijft er ook van de rest van je overwegingen niet veel voor me over.


Ad@“ ook zonder lichaam, verstand en ego.”

Deze woorden klinken naar ontkenning.
Ontkenning van de mens, het persoonlijke enz.
Ik kan me daar eerlijk gezegd niets bij voorstellen.


Beste Bram, Ik begrijp niet hoe je mijn bijdrage kunt interpreteren als dualistisch.
Ik zie juist alles wat is, als een continue geheel. De 'tijdelijke' ervaring van het Aardse leven, zie ik als een illusie.
Dualiteit ontstaat pas wanneer het begrensde- en begoochelde verstandelijk ego, zich heeft afgesplits van haar eeuwige natuur. Vriendelijke groet. Ad


Alleen door de 'aardse' werkelijkheid als niet bestaand te benoemen, als illusie dus, kun jij je nondualistisch noemen.
Het ontkennen van het bestaan van de aardse werkelijkheid vind ik een extreme vorm van vijandschap jegens die aardse werkelijkheid. Die vijandschap jegens de aardse werkelijkheid gecombineerd met de verheerlijking van het universeel bewustzijn, alsof alleen dat zou bestaan, vormen voor mij niet alleen de meest extreme maar ook een bizarre vorm van dualisme.
Die redeneertruc, dat je je nondualistisch noemt door het bestaan van de aardse werkelijkheid te ontkennen, is voor mij niet geldig. Ik beschouw jouw claim op nondualisme als onterend voor de aardse werkelijkheid.
Ik neem aan dat je dat uit de advaita vedanta hebt opgediept?


Beste Bram, Ik doe een poging om uit te leggen wat ik werkelijk ervaren heb en wat ik daardoor heb gevonden. Dat wanneer ik mijn ogen open, ik feitelijk naar mijn binnenkant kijk. Ik kan het niet anders omschrijven. Dat ik daarin niet de enige ben, bewijst voor mij dat dit leven collectief wordt ervaren. Dit wijst op een gemeenschappelijke bron. Die bron is voor mij de Vader, waarvan wij allen kinderen zijn. De'vijandschap','minachting'of 'ontkenning' is jouw invulling aan mijn verhaal. Zelf heb ik 'n groot respect voor de schepping, ook al zie ik materie als een interpretatie van energie, door ons bewustzijn.
Onze biologische identiteit, heeft weinig van doen met onze werkelijke identiteit, die door onze ziel bepaald wordt.
Onze biologische identiteit sterft met ons lichaam. Maar als wij ons in ons, ons ware zelf vinden en vervolgens onze biologische identiteit, ons verstandelijk ego, in dienst stellen van ons ware- en eeuwige zelf, dan zullen wij de dood niet smaken.
Het heeft voor mij weinig zin om hier over te kissebissen. Ik wilde alleen deze diepe ervaring delen en vertellen, dat ik het herken, wat het Thomas Evangelie aan ons probeert duidelijk te maken. Ik heb er verder geen vragen over. Wat iemand daar ook maar van vinden mag. Ik respecteer verders ieders eigen onderzoek, ervaring en standpunt hierin. Vrede. Ad


Het 1e logion - een duidelijke vingerwijzing. Geen echte dood natuurlijk, we moeten allemaal gehoorzamen aan de wetten der natuur. Snijd maar eens in je vinger, dan staat het je weer helder voor de geest haha.
De vraag die Thomas hier oproept is er maar één: hoe dan?!
En daarover gaat logion 2


beste bram denk dat je fons niet goed begrijpt, lijk mij ook waarschijnlijk dat iets in ons onsterfelijk is, essentie, ziel, christus in de mens het zijn maar woorden.
Eckart tolle ; iets wat echt is kan niet verdwijnen want dan zou het niet echt zijn.
dus wie dat beseft zal de dood niet smaken.


 


Reageer

Alle velden zijn verplicht. Je moet een geldig e-mailadres invullen.
Je e-mailadres is niet zichtbaar op de site.
Om spam te voorkomen worden berichten met http:// geweigerd.


Naam:
E-mail:
Reactie: